Birinci Dünya Savaşı nda Bir Yedek Subayın Anıları — Faik Tonguç

Bir kitap vatanın savunmasıyla başlayan hayat mücadelesiyle biten her sınıf halk arasında çeşitli işlerde geçmiş bir ömrün panoramasıdır Bu ömür okurlara küçük bir ders verebilirse kendimi sayacağım Birinci Dünya Savaşı nda Osmanlı ordusunun küçük bir birliğinden söz açacağım Bana öyle geliyor ki bu küçük birliğin çektiklerini bu küçük birlik bizim çektiklerimizi bu hayatı yaşayanlar kadar kimse takdir edemez ve anlatamaz Çok zor koşullar altında nasıl hayatta kalabildik ona şaşıyorum Savaş ve esaret beni o kadar dayanıklı bir hale getirmişti ki ilk günlerde geçirdiğim ateşli humma dışında hiç hastalık görmedim Erzurum dağlarında kışın çadır bile bulamayarak karların üzerinde yattık Sefalet açlık çektik Nezle bile olduğunu hatırlamıyorum Anı yazmanın kolay bir iş olmadığının farkındayım ama ibretle okunacak dört yıllık siper ve esaret hayatım var Bu hayat kusurla yazılmışsa bile bence okunmaya değer