Birinci Dünya Savaşı nda Çanakkale Cephesi V Cilt I Kitap
Genelkurmay Askeri Tarih ve Stratejik Etüt Başkanl
Dünyanın uluslararası açıdan önem taşıyan başlıca dört büyük boğazından biri olan Türk Boğazları tarihin en eski dönemlerinden itibaren her zaman önemli bir kilit noktası olmuştur Bundan dolayı dünya egemenliği peşinde koşan devletler bu doğal su yollarına hâkim olabilmek için sürekli mücadele etmişlerdir Birinci Dünya Savaşı başında yine Boğazlar ın stratejik önemi gündeme gelmiş ve İngiltere Savaş Konseyinde Boğazlar a yönelik bir taarruz yapılması fikri tartışılmaya başlanmıştır Konseyde Ocak 1915 te Çanakkale Boğazı na yalnız donanma ile bir taarruz yapılmasına karar verilmiştir Böylece İngiltere Boğazlar ı kontrolü altına almayı dolayısıyla Osmanlı Devleti nin başkenti İstanbul u ele geçirmeyi Rusya ile bağlantı kurarak Rusya nın zengin tahıl ambarlarına sahip olma imkânını elde etmeyi Rusya ya yardım ulaştırmayı Balkan ülkelerinin İtilaf devletlerinin yanında yer almasını hedeflemiştir İngiltere zamanın en güçlü donanmasına sahip olmasına rağmen Boğaz ı tek bir taarruzla geçemeyeceğini düşünerek bu doğrultuda bir taarruz planı hazırlamıştır Ancak hazırlanan bu plan Türk ordusunun tüm gücünü seferber ettiği bir savunmayla sonuçsuz bırakılmıştır Sami Paşazade Sezai nin Hâli kurtardı maziye hamâset ve azametini iade etti vatanımızı bir vatan ı ebedî yaptı sözleri ile özetlediği dünyanın en güçlü donanmasına karşı yapılan Çanakkale Muharebeleri bu itibarla Türk tarihinin önemli bir dönüm noktasını oluşturmuştur Çanakkale Deniz Muharebeleri ni içeren eserde Birinci Dünya Savaşı öncesi Çanakkale müstahkem mevkisinde daha savaş başlamadan önce alınan önlemler savaşın ilanı eferberlik ve seferberlik uygulamaları İtilaf devletlerinin Çanakkale Boğazı na yaptığı taarruzlar taarruz sonrası alınan önlemler gibi konulara yer verilmiştir Eser ilk defa E Kur Alb Muhterem SARAL E Kur Alb Alpaslan ORHON tarafından kaleme alınmış E Kur Alb Şükrü ERKAL tarafından yeniden ele alınıp düzenlenmek suretiyle tamamlanmış ve 1993 yılında Birinci Dünya Harbi nde Türk Harbi V nci Cilt Çanakkale Cephesi Harekâtı I nci Kitap Haziran 1914 25 Nisan 1915 adıyla basılmıştır Söz konusu eserin baskısının tükenmesi Gnkur Personel Başkanlığı ATASE Daire Başkanlığı Arşivinde yapılan tasnifle yeni belgelere ulaşma imkânının doğması konuyla ilgili yeni bilimsel eserlerin yayımlanması nedeniyle yeniden ele alınarak güncellenmesine ihtiyaç duyulmuştur Bu kapsam dâhilinde eser Gnkur ATASE D Bşk lığı ATEM Bşk lığında görevli Dr Tar Uzm Hülya TOKER tarafından güncellenmiştir Kamil BAŞOĞLU Korgeneral Personel Başkanı