Birinci Dünya Savaşı nda Kanal Sina ve Filistin Suriye Cephesi

Kanal Sina ve Filistin Suriye Cephesi nde dört yıl boyunca vuku bulan çeşitli muharebeler Birinci Dünya Harbi nin başlangıcı cereyanı ve sonuçlarından bugüne kadar yansıyan sorunları dahi beraberinde getirecek kadar önemli olaylara sahne olmuştur Bu bağlamda mezkûr cephede vuku bulan savaşlar Birinci Dünya Harbi nin Osmanlı Devleti açısından kaderini tayin edecek sonuçlara haiz olduğu gibi günümüz coğrafyasında ortaya çıkartılan sorunların da temelini teşkil etmiştir 1915 yılında Osmanlı Devleti nin çeşitli gayelerle icra etmeye karar verdiği 1 Kanal Harekâtı tam bir planlama ile icra edilemediği için başarısız olmuştur 1916 yılında gerçekleştirilen 2 Kanal Harekâtı nda Katya Muharebesi nde zafer kazanılsa dahi Romani Muharebesi nde alınan yenilgi ile Osmanlı birlikleri üç yıl devam edecek savunma savaşlarına hazırlanmak zorunda kalmıştır Cephe nin Kanal üzerinden açılmasıyla başlayan savaşlar 1916 yılının ikinci yarısı itibarıyla Sina bölgesi üzerinde yoğunlaşmış 1917 yılında Filistin bölgesine 1918 yılı son çeyreğinde ise Suriye ye ulaşmıştır Osmanlı Ordusu İngilizlerin Gazze ve çevresindeki kritik yerleri alma girişimlerini 1 ve 2 Gazze Muharebeleri nde kazandığı büyük zaferlerle engellemiştir Bununla birlikte büyük bir hazırlığa girişen İngilizler Kasım 1917 de başlattığı 3 Gazze Muharebeleri olarak anılan harekatta Birüssebi ve Gazze ile çevresini ele geçirmiştir Bu süreçte Haçlı Siyonist aklın bir ürünü olarak ilan edilen Balfour Deklarasyonu şüphesiz bu cephede yaşanan gelişmelerden ayrı düşünülemeyecek kadar arka planı olan bir gelişme idi Bu ilanla birlikte İngiliz Ordusu nun aynı anda Kudüs üzerine hücuma geçmesi de bir rastlantı değildi Nitekim 9 Aralık 1917 de Kudüs ün düşmesi Osmanlı Devleti ve İslam Dünyası için önemli bir kayıpken Haçlı Siyonistler için kurdukları planların gerçekleşmesi yönünde büyük bir adım olmuştur Osmanlı Ordusu Kudüs ün kaybından sonra Nablus un güneyinde tahkimat oluşturmuş ve 1918 Eylül ayına kadar İngilizlerin gerçekleştirdiği dört önemli harekâtı başarısız kılmayı bilmiştir Bununla birlikte Filistin Suriye nin geleceğini tam anlamıyla tayin edecek olan gelişme 19 21 Eylül 1918 tarihinde vuku bulan Nablus Meggido Harbinde olmuştur Bu savaşta 4 7 ve 8 Osmanlı Orduları ağır bir yenilgi alarak geri çekilmiştir Neticesi çok ağır olan bu savaş sonrası Filistin in tamamı ile Ürdün Lübnan ve Suriye Vilayeti Osmanlı Ordusu nun denetiminden çıkmıştır Osmanlı Ordusu Mondros Mütarekesinden kısa bir süre önce Halep in güneyinde savunma tertibatı alabilmişse de mütarekeye 4 gün kala Halep te kaybedilmiş ve İngiliz birlikleri ancak Halep in kuzeyinde durdurulabilmiştir 1915 1918 yılları arasında Kanal Sina ve Filistin Suriye Cephesi nde vuku bulan irili ufaklı birçok harp sonuç itibariyle Osmanlı Devleti açısından fevkalade olumsuz sonuçlanmıştır Bu savaşlarda birçok Anadolu evladı binlerce kilometre uzaktaki köylerinden şehirlerinden Filistin e Ürdün e Sina ya gelerek vatan uğrunda savaşmış ve kahramanca çarpışarak feda yı can eylemiştir Sonuç itibariyle bu kitap Kanal Sina ve Filistin Suriye Cephesi ndeki olayları ve savaşları stratejik bakış açısı ve tarihi perspektifte ortaya koyarken Son Büyük Savunma Çanakkale de İslam Coğrafyasından Şehitler isimli kitabın da bir devamı niteliğinde hazırlanmıştır İslam Coğrafyasından Şehitler kitabında o dönem Osmanlı vatanının bir parçası olup şuan sınırlarımız dışında kalan bölgelerden Çanakkale ye gelerek şehit olan askerler konu edinilmişti Bu kitapta ise günümüzde Türkiye Cumhuriyeti sınırlarında yer alan şehirlerden askerlerin İslam coğrafyasının diğer toprakları için nasıl canlarını siper ettikleri ortaya konulmaya çalışılmış ve şehitlerin künyeleri tek tek hazırlanmıştır Bu kapsamda Nisan 2018 itibariyle Milli Savunma Bakanlığı Arşivi kayıtlarından tespit edilen 3 886 şehidin bilgilerine yer verilmiştir