Birinci Dünya Savaşı nda Osmanlı Seferberliği — Mehmet Beşikçi

Mehmet Bes ikc i Osmanlı ordusunun Birinci Du nya Savas ı nın gerektirdig i yog un insan gu cu seferberlig ini nasıl yu ru ttu g u nu kapsamlı ars iv taramasını zengin bir su reli yayın ve anı hatırat literatu ru yle harmanlayarak aras tırıyor Seferberlik kos ullarının devlet toplum ilis kilerini yeniden s ekillendirici bir etki yaptıg ını savunan Bes ikc i bu su rec te Osmanlı devleti bir yandan daha merkezi otoriter ve milliyetc i bir eg ilime girerken dig er yandan toplumun seferberlik politikalarına kars ı tepkiler verebileceg i bir alanın da ac ıldıg ını go steriyor Zorunlu askerlik sisteminin savas yıllarındaki sancılı ama pragmatik is leyis i yurt cephesine nu fuz etmenin artan o nemi ve yıpratıcı cephe kos ullarında derinles en firar meselesi kitapta masaya yatırılıyor Go zden gec irilmis yeni baskısıyla Birinci Du nya Savas ı nda Osmanlı Seferberlig i yalnızca savas ın askeri ve sosyal tarihi literatu ru ne deg il aynı zamanda devlet toplum ilis kileri siyasal mobilizasyon ve milliyetc ilik ac ısından Osmanlı dan Cumhuriyet e gec is su reci tartıs malarına dao nemli bir katkı Toplumsal akto rler Osmanlı seferberlik tecru besi esnasında devlete kars ı tamamen edilgen ve pasif deg ildi devletin seferber edici politikalarının hedefi olan insanlar faildi ve kendilerini etkileyen politikaları yeniden s ekillendirebilen tepkiler u retiyorlardı Bu tepkiler giderek ko tu les en savas kos ullarında toplumsal akto rlerin kendi beklentileri ve o nceliklerinin devletinkilerle ne kadar o rtu s u p o rtu s medig ine go re go nu llu destek s eklinde tezahu r edebildig i gibi seferberlik uygulamalarına ac ıkc a direnc go sterme s eklinde de olabiliyordu MEHMET BES İKC İ

Mehmet Bes ikc i Osmanlı ordusunun Birinci Du nya Savas ı nın gerektirdig i yog un insan gu cu seferberlig ini nasıl yu ru ttu g u nu kapsamlı ars iv taramasını zengin bir su reli yayın ve anı hatırat literatu ru yle harmanlayarak aras tırıyor Seferberlik kos ullarının devlet toplum ilis kilerini yeniden s ekillendirici bir etki yaptıg ını savunan Bes ikc i bu su rec te Osmanlı devleti bir yandan daha merkezi otoriter ve milliyetc i bir eg ilime girerken dig er yandan toplumun seferberlik politikalarına kars ı tepkiler verebileceg i bir alanın da ac ıldıg ını go steriyor Zorunlu askerlik sisteminin savas yıllarındaki sancılı ama pragmatik is leyis i yurt cephesine nu fuz etmenin artan o nemi ve yıpratıcı cephe kos ullarında derinles en firar meselesi kitapta masaya yatırılıyor Go zden gec irilmis yeni baskısıyla Birinci Du nya Savas ı nda Osmanlı Seferberlig i yalnızca savas ın askeri ve sosyal tarihi literatu ru ne deg il aynı zamanda devlet toplum ilis kileri siyasal mobilizasyon ve milliyetc ilik ac ısından Osmanlı dan Cumhuriyet e gec is su reci tartıs malarına dao nemli bir katkı Toplumsal akto rler Osmanlı seferberlik tecru besi esnasında devlete kars ı tamamen edilgen ve pasif deg ildi devletin seferber edici politikalarının hedefi olan insanlar faildi ve kendilerini etkileyen politikaları yeniden s ekillendirebilen tepkiler u retiyorlardı Bu tepkiler giderek ko tu les en savas kos ullarında toplumsal akto rlerin kendi beklentileri ve o nceliklerinin devletinkilerle ne kadar o rtu s u p o rtu s medig ine go re go nu llu destek s eklinde tezahu r edebildig i gibi seferberlik uygulamalarına ac ıkc a direnc go sterme s eklinde de olabiliyordu MEHMET BES I KÇi Tanıtım Bülteninden

Mehmet Bes ikc i Osmanlı ordusunun Birinci Du nya Savas ı nın gerektirdig i yog un insan gu cu seferberlig ini nasıl yu ru ttu g u nu kapsamlı ars iv taramasını zengin bir su reli yayın ve anı hatırat literatu ru yle harmanlayarak aras tırıyor Seferberlik kos ullarının devlet toplum ilis kilerini yeniden s ekillendirici bir etki yaptıg ını savunan Bes ikc i bu su rec te Osmanlı devleti bir yandan daha merkezi otoriter ve milliyetc i bir eg ilime girerken dig er yandan toplumun seferberlik politikalarına kars ı tepkiler verebileceg i bir alanın da ac ıldıg ını go steriyor Zorunlu askerlik sisteminin savas yıllarındaki sancılı ama pragmatik is leyis i yurt cephesine nu fuz etmenin artan o nemi ve yıpratıcı cephe kos ullarında derinles en firar meselesi kitapta masaya yatırılıyor Go zden gec irilmis yeni baskısıyla Birinci Du nya Savas ı nda Osmanlı Seferberlig i yalnızca savas ın askeri ve sosyal tarihi literatu ru ne deg il aynı zamanda devlet toplum ilis kileri siyasal mobilizasyon ve milliyetc ilik ac ısından Osmanlı dan Cumhuriyet e gec is su reci tartıs malarına dao nemli bir katkı Toplumsal akto rler Osmanlı seferberlik tecru besi esnasında devlete kars ı tamamen edilgen ve pasif deg ildi devletin seferber edici politikalarının hedefi olan insanlar faildi ve kendilerini etkileyen politikaları yeniden s ekillendirebilen tepkiler u retiyorlardı Bu tepkiler giderek ko tu les en savas kos ullarında toplumsal akto rlerin kendi beklentileri ve o nceliklerinin devletinkilerle ne kadar o rtu s u p o rtu s medig ine go re go nu llu destek s eklinde tezahu r edebildig i gibi seferberlik uygulamalarına ac ıkc a direnc go sterme s eklinde de olabiliyordu MEHMET BES I KÇi Tanıtım Bülteninden

Mehmet Bes ikc i Osmanlı ordusunun Birinci Du nya Savas ı nın gerektirdig i yog un insan gu cu seferberlig ini nasıl yu ru ttu g u nu kapsamlı ars iv taramasını zengin bir su reli yayın ve anı hatırat literatu ru yle harmanlayarak aras tırıyor Seferberlik kos ullarının devlet toplum ilis kilerini yeniden s ekillendirici bir etki yaptıg ını savunan Bes ikc i bu su rec te Osmanlı devleti bir yandan daha merkezi otoriter ve milliyetc i bir eg ilime girerken dig er yandan toplumun seferberlik politikalarına kars ı tepkiler verebileceg i bir alanın da ac ıldıg ını go steriyor Zorunlu askerlik sisteminin savas yıllarındaki sancılı ama pragmatik is leyis i yurt cephesine nu fuz etmenin artan o nemi ve yıpratıcı cephe kos ullarında derinles en firar meselesi kitapta masaya yatırılıyor Go zden gec irilmis yeni baskısıyla Birinci Du nya Savas ı nda Osmanlı Seferberlig i yalnızca savas ın askeri ve sosyal tarihi literatu ru ne deg il aynı zamanda devlet toplum ilis kileri siyasal mobilizasyon ve milliyetc ilik ac ısından Osmanlı dan Cumhuriyet e gec is su reci tartıs malarına dao nemli bir katkı Toplumsal akto rler Osmanlı seferberlik tecru besi esnasında devlete kars ı tamamen edilgen ve pasif deg ildi devletin seferber edici politikalarının hedefi olan insanlar faildi ve kendilerini etkileyen politikaları yeniden s ekillendirebilen tepkiler u retiyorlardı Bu tepkiler giderek ko tu les en savas kos ullarında toplumsal akto rlerin kendi beklentileri ve o nceliklerinin devletinkilerle ne kadar o rtu s u p o rtu s medig ine go re go nu llu destek s eklinde tezahu r edebildig i gibi seferberlik uygulamalarına ac ıkc a direnc go sterme s eklinde de olabiliyordu Mehmet Bes ikc i

Mehmet Bes ikc i Osmanlı ordusunun Birinci Du nya Savas ı nın gerektirdig i yog un insan gu cu seferberlig ini nasıl yu ru ttu g u nu kapsamlı ars iv taramasını zengin bir su reli yayın ve anı hatırat literatu ru yle harmanlayarak aras tırıyor Seferberlik kos ullarının devlet toplum ilis kilerini yeniden s ekillendirici bir etki yaptıg ını savunan Bes ikc i bu su rec te Osmanlı devleti bir yandan daha merkezi otoriter ve milliyetc i bir eg ilime girerken dig er yandan toplumun seferberlik politikalarına kars ı tepkiler verebileceg i bir alanın da ac ıldıg ını go steriyor Zorunlu askerlik sisteminin savas yıllarındaki sancılı ama pragmatik is leyis i yurt cephesine nu fuz etmenin artan o nemi ve yıpratıcı cephe kos ullarında derinles en firar meselesi kitapta masaya yatırılıyor Go zden gec irilmis yeni baskısıyla Birinci Du nya Savas ı nda Osmanlı Seferberlig i yalnızca savas ın askeri ve sosyal tarihi literatu ru ne deg il aynı zamanda devlet toplum ilis kileri siyasal mobilizasyon ve milliyetc ilik ac ısından Osmanlı dan Cumhuriyet e gec is su reci tartıs malarına dao nemli bir katkı Toplumsal akto rler Osmanlı seferberlik tecru besi esnasında devlete kars ı tamamen edilgen ve pasif deg ildi devletin seferber edici politikalarının hedefi olan insanlar faildi ve kendilerini etkileyen politikaları yeniden s ekillendirebilen tepkiler u retiyorlardı Bu tepkiler giderek ko tu les en savas kos ullarında toplumsal akto rlerin kendi beklentileri ve o nceliklerinin devletinkilerle ne kadar o rtu s u p o rtu s medig ine go re go nu llu destek s eklinde tezahu r edebildig i gibi seferberlik uygulamalarına ac ıkc a direnc go sterme s eklinde de olabiliyordu MEHMET BES I KC

Mehmet Bes ikc i Osmanlı ordusunun Birinci Du nya Savas ı nın gerektirdig i yog un insan gu cu seferberlig ini nasıl yu ru ttu g u nu kapsamlı ars iv taramasını zengin bir su reli yayın ve anı hatırat literatu ru yle harmanlayarak aras tırıyor Seferberlik kos ullarının devlet toplum ilis kilerini yeniden s ekillendirici bir etki yaptıg ını savunan Bes ikc i bu su rec te Osmanlı devleti bir yandan daha merkezi otoriter ve milliyetc i bir eg ilime girerken dig er yandan toplumun seferberlik politikalarına kars ı tepkiler verebileceg i bir alanın da ac ıldıg ını go steriyor Zorunlu askerlik sisteminin savas yıllarındaki sancılı ama pragmatik is leyis i yurt cephesine nu fuz etmenin artan o nemi ve yıpratıcı cephe kos ullarında derinles en firar meselesi kitapta masaya yatırılıyor Go zden gec irilmis yeni baskısıyla Birinci Du nya Savas ı nda Osmanlı Seferberlig i yalnızca savas ın askeri ve sosyal tarihi literatu ru ne deg il aynı zamanda devlet toplum ilis kileri siyasal mobilizasyon ve milliyetc ilik ac ısından Osmanlı dan Cumhuriyet e gec is su reci tartıs malarına dao nemli bir katkı Toplumsal akto rler Osmanlı seferberlik tecru besi esnasında devlete kars ı tamamen edilgen ve pasif deg ildi devletin seferber edici politikalarının hedefi olan insanlar faildi ve kendilerini etkileyen politikaları yeniden s ekillendirebilen tepkiler u retiyorlardı Bu tepkiler giderek ko tu les en savas kos ullarında toplumsal akto rlerin kendi beklentileri ve o nceliklerinin devletinkilerle ne kadar o rtu s u p o rtu s medig ine go re go nu llu destek s eklinde tezahu r edebildig i gibi seferberlik uygulamalarına ac ıkc a direnc go sterme s eklinde de olabiliyordu MEHMET BES I KC

Mehmet Bes ikc i Osmanlı ordusunun Birinci Du nya Savas ı nın gerektirdigˆi yogˆun insan gu cu seferberligˆini nasıl yu ru ttu gˆu nu kapsamlı ars iv taramasını zengin bir su reli yayın ve anı hatırat literatu ru yle harmanlayarak aras tırıyor Seferberlik kos ullarının devlet toplum ilis kilerini yeniden s ekillendirici bir etki yaptıgˆını savunan Bes ikc i bu su rec te Osmanlı devleti bir yandan daha merkezi otoriter ve milliyetc i bir egˆilime girerken digˆer yandan toplumun seferberlik politikalarına kars ı tepkiler verebilecegˆi bir alanın da ac ıldıgˆını go steriyor Zorunlu askerlik sisteminin savas yıllarındaki sancılı ama pragmatik is leyis i yurt cephesine nu fuz etmenin artan o nemi ve yıpratıcı cephe kos ullarında derinles en firar meselesi kitapta masaya yatırılıyor Go zden gec irilmis yeni baskısıyla Birinci Du nya Savas ı nda Osmanlı Seferberligˆi yalnızca savas ın askeri ve sosyal tarihi literatu ru ne degˆil aynı zamanda devlet toplum ilis kileri siyasal mobilizasyon ve milliyetc ilik ac ısından Osmanlı dan Cumhuriyet e gec is su reci tartıs malarına dao nemli bir katkı Toplumsal akto rler Osmanlı seferberlik tecru besi esnasında devlete kars ı tamamen edilgen ve pasif degˆildi devletin seferber edici politikalarının hedefi olan insanlar faildi ve kendilerini etkileyen politikaları yeniden s ekillendirebilen tepkiler u retiyorlardı Bu tepkiler giderek ko tu les en savas kos ullarında toplumsal akto rlerin kendi beklentileri ve o nceliklerinin devletinkilerle ne kadar o rtu s u p o rtu s medigˆine go re go nu llu destek s eklinde tezahu r edebildigˆi gibi seferberlik uygulamalarına ac ıkc a direnc go sterme s eklinde de olabiliyordu MEHMET BES I KC

Mehmet Beşikçi Osmanlı ordusunun Birinci Dünya Savaşı nın gerektirdiği yoğun insan gücü seferberliğini nasıl yürüttüğünü kapsamlı arşiv taramasını zengin bir süreli yayın ve anı hatırat literatürüyle harmanlayarak araştırıyor Seferberlik koşullarının devlet toplum ilişkilerini yeniden şekillendirici bir etki yaptığını savunan Beşikçi bu süreçte Osmanlı devleti bir yandan daha merkezî otoriter ve milliyetçi bir eğilime girerken diğer yandan toplumun seferberlik politikalarına karşı tepkiler verebileceği bir alanın da açıldığını gösteriyor Zorunlu askerlik sisteminin savaş yıllarındaki sancılı ama pragmatik işleyişi yurt cephesine nüfuz etmenin artan önemi ve yıpratıcı cephe koşullarında derinleşen firar meselesi kitapta masaya yatırılıyor Gözden geçirilmiş yeni baskısıyla Birinci Dünya Savaşı nda Osmanlı Seferberliği yalnızca savaşın askerî ve sosyal tarihi literatürüne değil aynı zamanda devlet toplum ilişkileri siyasal mobilizasyon ve milliyetçilik açısından Osmanlı dan Cumhuriyet e geçiş süreci tartışmalarına daönemli bir katkı Toplumsal aktörler Osmanlı seferberlik tecrübesi esnasında devlete karşı tamamen edilgen ve pasif değildi devletin seferber edici politikalarının hedefi olan insanlar faildi ve kendilerini etkileyen politikaları yeniden şekillendirebilen tepkiler üretiyorlardı Bu tepkiler giderek kötüleşen savaş koşullarında toplumsal aktörlerin kendi beklentileri ve önceliklerinin devletinkilerle ne kadar örtüşüp örtüşmediğine göre gönüllü destek şeklinde tezahür edebildiği gibi seferberlik uygulamalarına açıkça direnç gösterme şeklinde de olabiliyordu MEHMET BEŞİKÇİ Kitaptan bir bölüm okumak için tıklayın

Mehmet Beşikçi Osmanlı ordusunun Birinci Dünya Savas ı nın gerektirdiği yoğun insan gücü seferberliğini nasıl yürüttüğünü kapsamlı arşiv taramasını zengin bir süreli yayın ve anı hatırat literatürüyle harmanlayarak araştırıyor Seferberlik koşullarının devlet toplum ilişkilerini yeniden şekillendirici bir etki yaptığını savunan Beşikçi bu süreçte Osmanlı devleti bir yandan daha merkezi otoriter ve milliyetçi bir eğilime girerken diğer yandan toplumun seferberlik politikalarına karşı tepkiler verebileceği bir alanın da açıldığını gösteriyor Zorunlu askerlik sisteminin savaş yıllarındaki sancılı ama pragmatik işleyişi yurt cephesine nüfuz etmenin artan önemi ve yıpratıcı cephe koşullarında derinleşen firar meselesi kitapta masaya yatırılıyor Gözden geçirilmiş yeni baskısıyla Birinci Dünya Savaşı nda Osmanlı Seferberliği yalnızca savaşın askeri ve sosyal tarihi literatürüne değil aynı zamanda devlet toplum ilişkileri siyasal mobilizasyon ve milliyetçilik açısından Osmanlı dan Cumhuriyet e geçiş süreci tartışmalarına da önemli bir katkı Toplumsal aktörler Osmanlı seferberlik tecrübesi esnasında devlete karşı tamamen edilgen ve pasif değildi devletin seferber edici politikalarının hedefi olan insanlar faildi ve kendilerini etkileyen politikaları yeniden şekillendirebilen tepkiler üretiyorlardı Bu tepkiler giderek kötüleşen savaş koşullarında toplumsal aktörlerin kendi beklentileri ve önceliklerinin devletinkilerle ne kadar örtüşüp örtüşmediğine göre gönüllü destek şeklinde tezahür edebildiği gibi seferberlik uygulamalarına açıkça direnç gösterme şeklinde de olabiliyordu MEHMET BEŞİKÇİ

Mehmet Bes ikc i Osmanlı ordusunun Birinci Du nya Savas ı nın gerektirdig i yog un insan gu cu seferberlig ini nasıl yu ru ttu g u nu kapsamlı ars iv taramasını zengin bir su reli yayın ve anı hatırat literatu ru yle harmanlayarak aras tırıyor Seferberlik kos ullarının devlet toplum ilis kilerini yeniden s ekillendirici bir etki yaptıg ını savunan Bes ikc i bu su rec te Osmanlı devleti bir yandan daha merkezi otoriter ve milliyetc i bir eg ilime girerken dig er yandan toplumun seferberlik politikalarına kars ı tepkiler verebileceg i bir alanın da ac ıldıg ını go steriyor Zorunlu askerlik sisteminin savas yıllarındaki sancılı ama pragmatik is leyis i yurt cephesine nu fuz etmenin artan o nemi ve yıpratıcı cephe kos ullarında derinles en firar meselesi kitapta masaya yatırılıyor Go zden gec irilmis yeni baskısıyla Birinci Du nya Savas ı nda Osmanlı Seferberlig i yalnızca savas ın askeri ve sosyal tarihi literatu ru ne deg il aynı zamanda devlet toplum ilis kileri siyasal mobilizasyon ve milliyetc ilik ac ısından Osmanlı dan Cumhuriyet e gec is su reci tartıs malarına dao nemli bir katkı Toplumsal akto rler Osmanlı seferberlik tecru besi esnasında devlete kars ı tamamen edilgen ve pasif deg ildi devletin seferber edici politikalarının hedefi olan insanlar faildi ve kendilerini etkileyen politikaları yeniden s ekillendirebilen tepkiler u retiyorlardı Bu tepkiler giderek ko tu les en savas kos ullarında toplumsal akto rlerin kendi beklentileri ve o nceliklerinin devletinkilerle ne kadar o rtu s u p o rtu s medig ine go re go nu llu destek s eklinde tezahu r edebildig i gibi seferberlik uygulamalarına ac ıkc a direnc go sterme s eklinde de olabiliyordu MEHMET BES I KC img src https s3 eu west 1 amazonaws com dia kitadagitim ckeditor_assets pictures 53 content_1_original_original jpg alt height 15 width 15 font size 1 color white font img

Osmanlı İmparatorluğu nun Birinci Dünya Savaşı tecrübesi denilince akla ilk gelen unsurlar Çanakkale Savaşları Sarıkamış Hezimeti Filistin ve Irak Cepheleri gibi düşmanla sıcak temas kurulan noktalarda gerçekleşmiş olaylardır Öte yandan Osmanlı ordusunun bu sayılan cephelerde kendisinden hem sayı hem de malzeme bakımından çok daha güçlü İtilaf devletlerine dört yıl boyunca kafa tutabilmesini sağlayan can alıcı unsur yani Osmanlı insan gücünün seferberliği uzun yıllar boyunca gölgede kaldı ve üzerine derinlemesine araştırma yapılmadı Mehmet Beşikçi nin bu çalışması söz konusu boşluğu doldurma amacıyla atılan ilk büyük adımlar arasında bulunuyor Osmanlı arşiv kaynakları yanında Büyük Britanya Milli Arşivi ndeki belgeleri ve son yıllarda sayısı hızla artan anı hatırat literatürünü bir araya getiren Beşikçi Osmanlı ordusunu tarihin ilk endüstriyel topyekûn savaşı esnasında cephede tutan Osmanlı seferberliğini mercek altına alıyor Balkan Savaşları esnasında hantal ve verimsiz seferberlik ile kötü planlama sebebiyle feci bir hezimete uğrayan Osmanlı silahlı kuvvetlerinin hızlı bir özeleştiri sürecine girerek bir yıldan az sürede gerçekleştirdiği çok etkili reformlar 19 yüzyılın ikinci yarısında Osmanlı askeri zihniyetinin Prusya Alman militarizmi kalıbında yeniden şekillenmesi ve buna bağlı olarak İttihad ve Terakki nin toplumu yeniden şekillendirme sürecinde seferberlik kavramına yönelmesi Müslüman Osmanlı gençliğinin Genç Dernekleri ve Güç Dernekleri vasıtasıyla militarize edilmesi çabaları bu metinde Osmanlıların topyekûn savaş ile imtihanındaki yerlerini buluyorlar Bir o kadar da çarpıcı ve önemli bir bölümde ise şimdiye dek neredeyse hiç etraflıca ele alınmamış bir olgu olan asker kaçakları ve firariler meselesi savaş yorgunluğu ve zorunlu askerliğe direniş kavramları temelinde masaya yatırılıyor Birinci Dünya Savaşı nın yüzüncü yıldönümünde dünya çapındaki bir yeniden değerlendirme ve inceleme akımının parçası olarak ortaya çıkan Birinci Dünya Savaşı nda Osmanlı Seferberliği sadece askeri ve sosyal tarih literatürüne değil Osmanlı dan Cumhuriyet e geçiş süreci tartışmalarına da önemli bir katkı teşkil ediyor