Biyocoğrafya — Murat Türkeş

Önceki basımlarında olduğu gibi Biyocoğrafya Bir Paleocoğrafya ve Ekoloji Yaklaşımı başlıklı bu kitabın gözden geçirilmiş 4 Basımının asıl amacı en geniş anlamıyla Coğrafi Bilimler Biyolojik Bilimler Çevre Bilimleri ve Doğa Bilimleri ile Ziraat Mühendisliği ve Orman Mühendisliği vb lisans ve lisansüstü öğrencilerinin yanı sıra konuyla ilgili bilim ve meslek dallarında bilimsel çalışmalar yapan genç akademisyen uzman ve araştırmacıların yeryüzündeki canlıların coğrafi dağılış desenlerinin ve dinamik özelliklerinin arkasındaki tarihsel evrimsel ve ekolojik neden etmen ve süreçlerin neler olduğunu öğrenmelerini ve bu bilgileri hem doğal ekosistemleri ve biyolojik çeşitliliği anlamak hem de onların korunması amacıyla kullanabilmelerini sağlamaktır Kitabın 4 Basımında 3 Basım sonrası fark ettiğimiz küçük çizelge ve şekil tasarım metin içi yazım ve gramer hatalarının ve kaynak göstermedeki bazı farklılık ve eksiklerin düzeltilmesi ya da yeniden düzenlenmesinin yanı sıra kitabın hemen her bölümünde okumayı kolaylaştıracağını öngördüğümüz bazı küçük düzenleme ve değişiklikler yapıldı Önceki baskılarında olduğu gibi kitabın 4 Basımında da atmosferdeki karbondioksit CO2 birikimlerindeki değişimlere ilişkin konularda hem bazı şekiller hem de metin içinde verilen atmosferik konsantrasyonların bazıları 2024 yılına kadar ve ya da 2024 e göre güncellenmiştir Kitabın elinizdeki 4 Basımındaki en büyük değişiklik 4 2 1 3 Yağış Nemlilik Evapotranspirasyon ve Su Varlığı alt bölümünde bulunan 4 Köppen Geiger İklim Sınıflandırması başlığı altındaki Köppen Geiger iklim sınıflandırması çizelgeleri ile Türkiye Köppen Geiger haritası ve değerlendirmelerinde yapılan güncellemedir Bu güncellemede alansal çözünürlüğü çok yüksek olan güncel bir veri seti kullanıldı Türkiye nin yeni Köppen Geiger iklim tipleri haritası önceki haritalardan hem dağlık alanları daha iyi temsil ettiği hem de alansal çözünürlüğü daha yüksek olduğu için belirgin bir biçimde farklıdır Örneğin Doğu Anadolu nun kuzey ve Kuzeydoğu Anadolu Erzurum Kars Bölümü bölümlerindeki soğuk iklimlere ek olarak yeni haritada hem genel olarak dağlık alanlarda hem de özellikle Karadeniz Bölgesi nin kıyı kuşağında görülen nemli ılıman iklimin hemen güneyinde hızla yükselen Kuzey Anadolu ve Doğu Karadeniz dağ sıralarında zaten olması gereken soğuk iklim tipleri ortaya çıkmakta ve çok daha geniş alanları kaplamaktadır Ayrıca 10 1 Türkiye nin Biyolojik Çeşitliliği alt bölümünde yetişkin bir Anadolu Parsı bireyinin Türkiye de foto kapanla elde edilmiş çok net gerçek bir fotoğrafı fotoğrafa ilişkin kısa bir kaynak bilgisi ve olası yaşam alanı öngörüsü ile verildi Biyocoğrafya Bir Paleocoğrafya ve Ekoloji Yaklaşımı başlıklı kitabın yararlı olacağını düşündüğümüz bazı yeni şekil tasarımı küçük düzeltme değişiklik ve güncellemeler ör atmosferin bileşimi ve karbondioksit değişimleri jeolojik zaman spirali toprak coğrafyası Türkiye Köppen Geiger haritası Anadolu Parsı kaynaklar ve kaynak gösterme vb yapılan Güncellenmiş ve Gözden Geçirilmiş Dördüncü Basımının öğrencilerimize akademisyenlere bilim insanlarına araştırmacılara hava su toprak iklim tarım orman çevre ve ekoloji vb odaklı sivil toplum kuruluşlarına ve konuya ilgi duyan her düzeydeki okuyucuya yararlı olması dileğiyle Kitabın Dördüncü Basımının en iyi biçimde yapılmasını sağlayan Kriter Yayıncılığın değerli yöneticileri Sayın Numan Ergül ve Ali Ergül ile emeği geçen çalışma arkadaşlarına çok teşekkür ederim Prof Dr Murat TÜRKEŞ 10 Eylül 2025 Çanakkale

Murat Türkeş tarafından kaleme alınan Biyocoğrafya Kriter Yayınları eseri olarak okurlarla buluşuyor Biyocoğrafya Murat Türkeş Kitap Özeti Önceki basımlarında olduğu gibi Biyocoğrafya Bir Paleocoğrafya ve Ekoloji Yaklaşımı başlıklı bu kitabın gözden geçirilmiş 3 Basımının asıl amacı en geniş anlamıyla Coğrafi Bilimler Biyolojik Bilimler Çevre Bilimleri ve Doğa Bilimleri ile Ziraat Mühendisliği ve Orman Mühendisliği vb lisans ve lisansüstü öğrencilerinin yanı sıra konuyla ilgili bilim ve meslek dallarında bilimsel çalışmalar yapan genç akademisyen uzman ve araştırmacıların yeryüzündeki canlıların coğrafi dağılış desenlerinin ve dinamik özelliklerinin arkasındaki tarihsel evrimsel ve ekolojik neden etmen ve süreçlerin neler olduğunu öğrenmelerini ve bu bilgileri hem doğal ekosistemleri ve biyolojik çeşitliliği anlamak hem de onların korunması amacıyla kullanabilmelerini sağlamaktır Kitap aşağıda genelleştirerek verdiğimiz konuları ve onların alt konularını içerir 1 Konu Biyocoğrafyanın Tanımı Amacı Gelişimi Ve Konuları Biyocoğrafya ve Ekoloji ile ilgili temel kavram ve tanımlar Biyocoğrafya nın amacı bölümleri tarihçesi ve gelişimi ile ilgili olduğu bilim dalları Biyocoğrafya ile Biyoloji Ekoloji Evrim Çalışmaları Klimatoloji ve Toprak Bilimi gibi bilim dallarının ilişkisi 2 Konu Biyocoğrafyaya Giriş Yerküre sistemleri levha tektoniği ve atmosferin evrimi Biyocoğrafya nın çalışma konusu yöntem ve ilkeleri organizmaların sınıflandırılması takson ve tür kavramları Biyocoğrafya da ölçek olgusu ekolojik ve biyocoğrafi ilişkiler ve etkileşimler Paleontoloji Paleocoğrafya ve Paleoklimatoloji nin Tarihsel Biyocoğrafyaya katkısı izolasyon ada Biyocoğrafyası ve Ekolojik Biyocoğrafya yeryüzündeki yaşam alanlarının parçalanması 3 Konu Biyosferdeki Döngüler Ve Etkileşim Tipleri Biyosfer ve organizma işlevlerine coğrafi yaklaşım biyosferdeki biyojeokimyasal döngüler mineraller kayaçlar ve kayaç döngüsü besin zinciri atmosferin ve okyanusların genel dolaşımı ve okyanus akıntılarının klimatolojik sonuçları 4 Konu ekolojik Etmenler Ve İlişkiler Canlıların yaşam ortamları ve ekolojik istekleri Biyocoğrafya da çevresel ve ekolojik etmenler ilişkiler ve uyum klimatolojik ve meteorolojik edafik topografik biyotik ve İnsan etmenleri ile ekolojik etmenlerin ortak etkileri ormanlar iklim ve iklim değişikliği 5 Konu Karasal Flora Ve Faunanın Coğrafi Dağılış İlkeleri Karasal flora ve faunanın coğrafi dağılışına yönelik anlamlı bir sınıflandırmanın oluşturulması ekosistemler ve biyomlar Biyocoğrafya da öngörülebilir ilişkiler ve doğal dağılış desenlerinin nedenleri süksesyon Clementin Süksesyon Kuramı vejetasyon süksesyonu ve sınıflandırılması seral topluluklar klimaks ve klimatik klimaks Akdeniz biyomunda süksesyon türleri ve özellikleri ile klimaks bitki tür ve tür toplulukları canlıların evrimi soyoluş yokoluş ve ekolojik süksesyon Yerküre nin Fanerozoik teki büyük kitlesel yokoluşları ve güncel Yokoluş Bunalımı soyoluşsal sınıflandırma İçin evrim ağacının kullanılması 6 Konu Bitki Ve Hayvan Biyocoğrafya Bölgelerinin Gelişimi Genel olarak yeryüzündeki Biyocoğrafya bölgeleri bu bölgelerin belirlenmesi ve oluşturulmasında önemli roller oynayan öncü bilim insanlarının yaptığı katkılar ve Biyocoğrafya âlemlerinin jeolojik evriminin kısa bir bireşimi 7 Konu Floristik Bitki Coğrafyası Genel olarak vejetasyon formasyonu alanlarının ve floristik bölgelerin oluşumu dünyadan ve Türkiye den örneklerle relikt alan ve relikt bitkiler ile endemizm ve endemiklerin tartışılması 8 Konu Yerküre nin Flora Âlemleri Ve Bölgeleri 9 Konu Yerküre nin Zoocoğrafya Âlemleri Ve Bölgeleri 10 Konu Türkiye de Biyolojik Çeşitlilik Ve Endemizm Bu konuda Türkiye nin biyolojik çeşitliliği endemik ve nesli tehlike altındaki türleri de 7 8 ve 9 konulardakine benzer bir biçimde birlikte ama ayrı başlıklar altında tartışıldı 11 Konu Günümüzün Karasal Biyomları ve Vejetasyon Formasyonları Kitabın son ve ulaşmak istediğimiz ana hedef ve ya Yayınevi Kriter Yayınları Yazar Murat Türkeş Sayfa 508 Sayfa Kağıt 1 Hamur Boyut 16 00x23 50 cm Basım Yılı Ekim 2021 Barkod 9786054613878 Kategori Ekoloji

Biyocoğrafya Bir Paleocoğrafya ve Ekoloji Yaklaşımı başlıklı bu kitabın asıl amacı en geniş anlamıyla Coğrafi Bilimler Biyolojik Bilimler ve Doğa Bilimleri lisans ve lisansüstü öğrencilerinin yanı sıra konuyla ilgili bilim ve meslek dallarında bilimsel çalışmalar yapan genç akademisyen uzman ve araştırmacıların yeryüzündeki organizmaların hayvanlar bitkiler mantarlar yosunlar algler likenler bakteriler vb populasyon topluluk ve komünitelerinin yaşam birliği coğrafi dağılış desenlerinin ve dinamik özelliklerinin arkasındaki tarihsel evrimsel ve ekolojik neden etmen ve süreçlerin ya da düzeneklerin neler olduğunu öğrenmelerini ve bu bilgileri hem doğal ekosistemleri ve biyolojik çeşitliliği anlamak hem de onların korunması amacıyla kullanabilmelerini sağlamaktır Tanıtım Bülteninden Sayfa Sayısı 450Baskı Yılı 2015Dili TürkçeYayınevi Kriter

Biyocoğrafya Bir Paleocoğrafya ve Ekoloji Yaklaşımı başlıklı bu kitabın asıl amacı en geniş anlamıyla Coğrafi Bilimler Biyolojik Bilimler ve Doğa Bilimleri lisans ve lisansüstü öğrencilerinin yanı sıra konuyla ilgili bilim ve meslek dallarında bilimsel çalışmalar yapan genç akademisyen uzman ve araştırmacıların yeryüzündeki organizmaların hayvanlar bitkiler mantarlar yosunlar algler likenler bakteriler vb populasyon topluluk ve komünitelerinin yaşam birliği coğrafi dağılış desenlerinin ve dinamik özelliklerinin arkasındaki tarihsel evrimsel ve ekolojik neden etmen ve süreçlerin ya da düzeneklerin neler olduğunu öğrenmelerini ve bu bilgileri hem doğal ekosistemleri ve biyolojik çeşitliliği anlamak hem de onların korunması amacıyla kullanabilmelerini sağlamaktır İçerik Kitabın ilk 5 konusu aşağıda genelleştirerek şu alt konu ya da başlıklardan oluşur 1 KONU BİYOCOĞRAFYANIN TANIMI AMACI GELİŞİMİ VE KONULARI Biyocoğrafya ve Ekoloji ile ilgili temel kavram ve tanımlar Biyocoğrafya nın amacı bölümleri tarihçesi ve gelişimi ile ilgili olduğu bilim dalları Biyocoğrafya ile Biyoloji Ekoloji Evrim Çalışmaları Klimatoloji ve Toprak Bilimi gibi bilim dallarının ilişkisi 2 KONU BİYOCOĞRAFYAYA GİRİŞ Yerküre sistemleri levha tektoniği ve atmosferin evrimi Biyocoğrafya nın çalışma konusu yöntem ve ilkeleri organizmaların sınıflandırılması takson ve tür kavramları Biyocoğrafya da ölçek olgusu ekolojik ve biyocoğrafi ilişkiler ve etkileşimler Paleontoloji Paleocoğrafya ve Paleoklimatoloji nin Tarihsel Biyocoğrafyaya katkısı izolasyon ada Biyocoğrafyası ve Ekolojik Biyocoğrafya yeryüzündeki yaşam alanlarının parçalanması 3 KONU BİYOSFERDEKİ DÖNGÜLER VE ETKİLEŞİM TİPLERİ Biyosfer ve organizma işlevlerine coğrafi yaklaşım biyosferdeki biyojeokimyasal döngüler mineraller kayaçlar ve kayaç döngüsü besin zinciri atmosferin ve okyanusların genel dolaşımı ve okyanus akıntılarının klimatolojik sonuçları 4 KONU EKOLOJİK ETMENLER VE İLİŞKİLER Canlıların yaşam ortamları ve ekolojik istekleri Biyocoğrafya da çevresel ve ekolojik etmenler ilişkiler ve uyum Klimatolojik Meteorolojik Edafik Toprağa İlişkin Topografik Biyotik ve İnsan etmenleri ile ekolojik etmenlerin ortak etkileri ormanlar iklim ve iklim değişikliği 5 KONU KARASAL FLORA VE FAUNANIN COĞRAFİ DAĞILIŞ İLKELERİ Karasal flora ve faunanın coğrafi dağılışına yönelik anlamlı bir sınıflandırmanın oluşturulması ekosistemler ve biyomlar Biyocoğrafya da öngörülebilir ilişkiler ve doğal dağılış desenlerinin nedenleri süksesyon Clement in Süksesyon Kuramı vejetasyon süksesyonu ve sınıflandırılması seral topluluklar klimaks ve klimatik klimaks Akdeniz biyomunda süksesyon türleri ve özellikleri ile klimaks bitki tür ve tür toplulukları canlıların evrimi soyoluş yokoluş ve ekolojik süksesyon Yerküre nin Fanerozoik teki büyük kitlesel yokoluşları ve güncel Yokoluş Bunalımı soyoluşsal sınıflandırma İçin evrim ağacının kullanılması Bu noktada Kitabın hazırlanması içerik ve kapsamının belirlenmesinde iki önemli sorun ya da konu ile karşılaştığımı söylemek isterim Bunlardan birincisini Kitabın özellikle lisans ve yüksek lisans öğrencilerine en uygun biçimde ulaşabilmesini sağlamak daha açık bir söyleyişle Kitap üzerinde bir ek maliyete yol açması beklenen renkli şekil harita ve fotoğraflar oluşturuyordu Bu konu Kitabın elinizdeki Birinci Baskısında siyah beyaz basılması yoluyla çözümlenmiş oldu Karşı karşıya kaldığımız ikinci sorun ise Kitapta hem kuramsal olarak hem de şekil harita ve fotoğraflar gibi bir Biyocoğrafya kitabı için yaşamsal önemde olan temel ve yardımcı ya da tamamlayıcı öğelerin genel olarak hayvanlar ve Hayvan Biyocoğrafyası Zoocoğrafya ile genel olarak bitkiler ve Bitki Biyocoğrafyası Vejetasyon Coğrafyası ya da Fitocoğrafya arasında dengeli bir dağılımının sağlanmasıydı İkinci sorunun aşılmasına yönelik olarak önce Kitabın Bitki ve Hayvan Biyocoğrafya Bölgelerinin Gelişimi başlıklı 6 KONUSUNDA her hangi bir ayrıma gidilmeksizin genel olarak yeryüzündeki Biyocoğrafya bölgeleri bu bölgelerin belirlenmesi ve oluşturulmasında önemli roller oynayan öncü bilim insanlarının yaptığı katkılar ve Biyocoğrafya âlemlerinin jeolojik evriminin kısa bir bireşimi yapıldı Sonra çok uzun yıllardan beri Bitki Coğrafyası ya da Vejetasyon Coğrafyası altındaki başlıca araştırma ve uzmanlık alanlarından biri olan Kitabın Floristik Bitki Coğrafyası başlıklı 7 KONUSUNDA genel olarak vejetasyon formasyonu alanlarının ve floristik bölgelerin oluşumu dünyadan ve Türkiye den örneklerle relikt alan ve relikt bitkiler ile endemizm ve endemikler ele alınarak tartışıldı Ancak bunların yapılmasından sonra içerik kapsam ve materyaller açısından oldukça denk ve pek çok noktada ortak özellikler taşıyan iki ilişkili ama bağımsız konu daha açık bir deyişle Kitabın 8 KONUSUNU oluşturan Yerküre nin Flora Âlemleri ve Bölgeleri ile 9 KONUSUNU oluşturan Yerküre nin Zoocoğrafya Âlemleri ve Bölgeleri ana bölümleri hazırlanabildi Kitabın Türkiye de Biyolojik Çeşitlilik ve Endemizm başlıklı 10 KONUSUNDA Türkiye nin biyolojik çeşitliliği endemik ve nesli tehlike altındaki türleri de yukarıda tasarım içerik ve kapsam sistematiğini kısaca açıkladığımız 7 8 ve 9 konulardakine benzer bir biçimde birlikte ama ayrı başlıklar altında tartışıldı Kitabın son ve ulaşmak istediğimiz ana hedef ve ya da nihai amacı olarak gördüğümüz Günümüzün Karasal Biyomları ve Vejetasyon Formasyonları başlıklı 11 KONUSU kendi bilimsel deneyim ve görüşlerimize dayanan bazı kuramsal yaklaşımlarımızı da yansıtma olanağını bulduğumuz Yerküre nin enerji dengesi ve iklim sisteminin çalışma ilkelerinin ışığında küresel iklim sisteminin yeryüzündeki vejetasyon formasyonları ve biyomların oluşumu gelişimi ve dağılış örüntülerinin evrimi üzerindeki rolü ve denetimi biyom bitki birlik ve formasyonu kavramlarının ilkeleri Biyocoğrafya açısından önemli bitki topluluklarının klimatik klimaks formasyon ve komünitelerin hiyerarşisi ve vejetasyon formasyonu gruplarından karasal biyomlara geçisin ana ilkelerine ilişkin bilimsel açıklama ve tartışmalardan oluşur Ayrıca beklendiği gibi bu konuda yeryüzündeki karasal biyomlar özellikleri karakteristik bileşim ve dağılış desenleri ile son olarak günümüzde başlıca karasal biyomlarda yaşamlarını sürdüren karakteristik ve ya da yerli fauna ile doğal biyotop habitat ve savunakları konularına ilişkin gerekli ancak oldukça öz açıklama ve tartışmalara yer verildi 11 Konunun son bölümünü oluşturan Ana Biyomların Karakteristik Faunası ve Doğal Habitatları başlığı altında yeryüzündeki büyük biyomlara özgü faunayı niteleyen başlıca hayvan taksonları ve temel özellikleri yaygın olarak bulundukları asıl yaşam ortamları biyotop ve habitatlarını ve ya da savunakları bu canlıların kabul edilmiş Latince ve olabildiğince dünyanın farklı ülke ve bölgelerinde kullanılan isimlerinin Türkçe karşılıklarını içerecek biçimde özetle tartışıldı Bu kapsamda Türkiye nin ör Avrasya Vaşağı Karakal Anadolu Leoparı Hatay Dağ Ceylanı vb ve dünyanın ör Tembel Hayvan Avustralya Miğferli Devekuşu Aslan Yeleli Altın Tamarin Bengal Kaplanı Zürafa Uludoğan Moğol Saigası Kutup Ayısı Kar Leoparı Çinçilla vb biyolojik çeşitlilik açısından iyi bilinen bilim insanlarınca önemsenen ancak çoğu çeşitli insan etkinlikleri ile bağlantılı çeşitli etmenler nedeniyle nesli tehlikede altındaki hayvanlara daha fazla yer verildi Bu bölümünün biyomlardan hemen sonra ancak ayrı bir bölüm olarak hazırlanmasındaki asıl amacımız ise biyomlara özgü taksonlardaki bazı hayvanların fotoğraflarının ana metnin bütünlüğünü bozmadan bir arada verilmesi yoluyla okuyucunun metin ile karakteristik hayvanlar ve doğal yaşam ortamları arasında daha kolay bir bağ kurabilmesini sağlayabilmekti

Önceki basımlarında olduğu gibi Biyocoğrafya Bir Paleocoğrafya ve Ekoloji Yaklaşımı başlıklı bu kitabın gözden geçirilmiş 3 Basımının asıl amacı en geniş anlamıyla Coğrafi Bilimler Biyolojik Bilimler Çevre Bilimleri ve Doğa Bilimleri ile Ziraat Mühendisliği ve Orman Mühendisliği vb lisans ve lisansüstü öğrencilerinin yanı sıra konuyla ilgili bilim ve meslek dallarında bilimsel çalışmalar yapan genç akademisyen uzman ve araştırmacıların yeryüzündeki canlıların coğrafi dağılış desenlerinin ve dinamik özelliklerinin arkasındaki tarihsel evrimsel ve ekolojik neden etmen ve süreçlerin neler olduğunu öğrenmelerini ve bu bilgileri hem doğal ekosistemleri ve biyolojik çeşitliliği anlamak hem de onların korunması amacıyla kullanabilmelerini sağlamaktır Kitap aşağıda genelleştirerek verdiğimiz konuları ve onların alt konularını içerir 1 Konu Biyocoğrafyanın Tanımı Amacı Gelişimi Ve Konuları Biyocoğrafya ve Ekoloji ile ilgili temel kavram ve tanımlar Biyocoğrafya nın amacı bölümleri tarihçesi ve gelişimi ile ilgili olduğu bilim dalları Biyocoğrafya ile Biyoloji Ekoloji Evrim Çalışmaları Klimatoloji ve Toprak Bilimi gibi bilim dallarının ilişkisi 2 Konu Biyocoğrafyaya Giriş Yerküre sistemleri levha tektoniği ve atmosferin evrimi Biyocoğrafya nın çalışma konusu yöntem ve ilkeleri organizmaların sınıflandırılması takson ve tür kavramları Biyocoğrafya da ölçek olgusu ekolojik ve biyocoğrafi ilişkiler ve etkileşimler Paleontoloji Paleocoğrafya ve Paleoklimatoloji nin Tarihsel Biyocoğrafyaya katkısı izolasyon ada Biyocoğrafyası ve Ekolojik Biyocoğrafya yeryüzündeki yaşam alanlarının parçalanması 3 Konu Biyosferdeki Döngüler Ve Etkileşim Tipleri Biyosfer ve organizma işlevlerine coğrafi yaklaşım biyosferdeki biyojeokimyasal döngüler mineraller kayaçlar ve kayaç döngüsü besin zinciri atmosferin ve okyanusların genel dolaşımı ve okyanus akıntılarının klimatolojik sonuçları 4 Konu ekolojik Etmenler Ve İlişkiler Canlıların yaşam or

Biyocoğrafya Bir Paleocoğrafya ve Ekoloji Yaklaşımı başlıklı bu kitabın asıl amacı en geniş anlamıyla Coğrafi Bilimler Biyolojik Bilimler ve Doğa Bilimleri lisans ve lisansüstü öğrencilerinin yanı sıra konuyla ilgili bilim ve meslek dallarında bilimsel çalışmalar yapan genç akademisyen uzman ve araştırmacıların yeryüzündeki organizmaların hayvanlar bitkiler mantarlar yosunlar algler likenler bakteriler vb populasyon topluluk ve komünitelerinin yaşam birliği coğrafi dağılış desenlerinin ve dinamik özelliklerinin arkasındaki tarihsel evrimsel ve ekolojik neden etmen ve süreçlerin ya da düzeneklerin neler olduğunu öğrenmelerini ve bu bilgileri hem doğal ekosistemleri ve biyolojik çeşitliliği anlamak hem de onların korunması amacıyla kullanabilmelerini sağlamaktır İçerik Kitabın ilk 5 konusu aşağıda genelleştirerek şu alt konu ya da başlıklardan oluşur 1 KONU BİYOCOĞRAFYANIN TANIMI AMACI GELİŞİMİ VE KONULARI Biyocoğrafya ve Ekoloji ile ilgili temel kavram ve tanımlar Biyocoğrafya nın amacı bölümleri tarihçesi ve gelişimi ile ilgili olduğu bilim dalları Biyocoğrafya ile Biyoloji Ekoloji Evrim Çalışmaları Klimatoloji ve Toprak Bilimi gibi bilim dallarının ilişkisi 2 KONU BİYOCOĞRAFYAYA GİRİŞ Yerküre sistemleri levha tektoniği ve atmosferin evrimi Biyocoğrafya nın çalışma konusu yöntem ve ilkeleri organizmaların sınıflandırılması takson ve tür kavramları Biyocoğrafya da ölçek olgusu ekolojik ve biyocoğrafi ilişkiler ve etkileşimler Paleontoloji Paleocoğrafya ve Paleoklimatoloji nin Tarihsel Biyocoğrafyaya katkısı izolasyon ada Biyocoğrafyası ve Ekolojik Biyocoğrafya yeryüzündeki yaşam alanlarının parçalanması 3 KONU BİYOSFERDEKİ DÖNGÜLER VE ETKİLEŞİM TİPLERİ Biyosfer ve organizma işlevlerine coğrafi yaklaşım biyosferdeki biyojeokimyasal döngüler mineraller kayaçlar ve kayaç döngüsü besin zinciri atmosferin ve okyanusların genel dolaşımı ve okyanus akıntılarının klimatolojik sonuçları 4 KONU EKOLOJİK ETMENLER VE İLİŞKİLER Canlıların yaşam ortamları ve ekolojik istekleri Biyocoğrafya da çevresel ve ekolojik etmenler ilişkiler ve uyum Klimatolojik Meteorolojik Edafik Toprağa İlişkin Topografik Biyotik ve İnsan etmenleri ile ekolojik etmenlerin ortak etkileri ormanlar iklim ve iklim değişikliği 5 KONU KARASAL FLORA VE FAUNANIN COĞRAFİ DAĞILIŞ İLKELERİ Karasal flora ve faunanın coğrafi dağılışına yönelik anlamlı bir sınıflandırmanın oluşturulması ekosistemler ve biyomlar Biyocoğrafya da öngörülebilir ilişkiler ve doğal dağılış desenlerinin nedenleri süksesyon Clement in Süksesyon Kuramı vejetasyon süksesyonu ve sınıflandırılması seral topluluklar klimaks ve klimatik klimaks Akdeniz biyomunda süksesyon türleri ve özellikleri ile klimaks bitki tür ve tür toplulukları canlıların evrimi soyoluş yokoluş ve ekolojik süksesyon Yerküre nin Fanerozoik teki büyük kitlesel yokoluşları ve güncel Yokoluş Bunalımı soyoluşsal sınıflandırma İçin evrim ağacının kullanılması Bu noktada Kitabın hazırlanması içerik ve kapsamının belirlenmesinde iki önemli sorun ya da konu ile karşılaştığımı söylemek isterim Bunlardan birincisini Kitabın özellikle lisans ve yüksek lisans öğrencilerine en uygun biçimde ulaşabilmesini sağlamak daha açık bir söyleyişle Kitap üzerinde bir ek maliyete yol açması beklenen renkli şekil harita ve fotoğraflar oluşturuyordu Bu konu Kitabın elinizdeki Birinci Baskısında siyah beyaz basılması yoluyla çözümlenmiş oldu Karşı karşıya kaldığımız ikinci sorun ise Kitapta hem kuramsal olarak hem de şekil harita ve fotoğraflar gibi bir Biyocoğrafya kitabı için yaşamsal önemde olan temel ve yardımcı ya da tamamlayıcı öğelerin genel olarak hayvanlar ve Hayvan Biyocoğrafyası Zoocoğrafya ile genel olarak bitkiler ve Bitki Biyocoğrafyası Vejetasyon Coğrafyası ya da Fitocoğrafya arasında dengeli bir dağılımının sağlanmasıydı İkinci sorunun aşılmasına yönelik olarak önce Kitabın BİTKİ VE HAYVAN BİYOCOĞRAFYA BÖLGELERİNİN GELİŞİMİ başlıklı 6 KONUSUNDA her hangi bir ayrıma gidilmeksizin genel olarak yeryüzündeki Biyocoğrafya bölgeleri bu bölgelerin belirlenmesi ve oluşturulmasında önemli roller oynayan öncü bilim insanlarının yaptığı katkılar ve Biyocoğrafya âlemlerinin jeolojik evriminin kısa bir bireşimi yapıldı Sonra çok uzun yıllardan beri Bitki Coğrafyası ya da Vejetasyon Coğrafyası altındaki başlıca araştırma ve uzmanlık alanlarından biri olan Kitabın FLORİSTİK BİTKİ COĞRAFYASI başlıklı 7 KONUSUNDA genel olarak vejetasyon formasyonu alanlarının ve floristik bölgelerin oluşumu dünyadan ve Türkiye den örneklerle relikt alan ve relikt bitkiler ile endemizm ve endemikler ele alınarak tartışıldı Ancak bunların yapılmasından sonra içerik kapsam ve materyaller açısından oldukça denk ve pek çok noktada ortak özellikler taşıyan iki ilişkili ama bağımsız konu daha açık bir deyişle Kitabın 8 KONUSUNU oluşturan YERKÜRE NİN FLORA ÂLEMLERİ VE BÖLGELERİ ile 9 KONUSUNU oluşturan YERKÜRE NİN ZOOCOĞRAFYA ÂLEMLERİ VE BÖLGELERİ ana bölümleri hazırlanabildi Kitabın TÜRKİYE DE BİYOLOJİK ÇEŞİTLİLİK VE ENDEMİZM başlıklı 10 KONUSUNDA Türkiye nin biyolojik çeşitliliği endemik ve nesli tehlike altındaki türleri de yukarıda tasarım içerik ve kapsam sistematiğini kısaca açıkladığımız 7 8 ve 9 konulardakine benzer bir biçimde birlikte ama ayrı başlıklar altında tartışıldı Kitabın son ve ulaşmak istediğimiz ana hedef ve ya da nihai amacı olarak gördüğümüz GÜNÜMÜZÜN KARASAL BİYOMLARI VE VEJETASYON FORMASYONLARI başlıklı 11 KONUSU kendi bilimsel deneyim ve görüşlerimize dayanan bazı kuramsal yaklaşımlarımızı da yansıtma olanağını bulduğumuz Yerküre nin enerji dengesi ve iklim sisteminin çalışma ilkelerinin ışığında küresel iklim sisteminin yeryüzündeki vejetasyon formasyonları ve biyomların oluşumu gelişimi ve dağılış örüntülerinin evrimi üzerindeki rolü ve denetimi biyom bitki birlik ve formasyonu kavramlarının ilkeleri Biyocoğrafya açısından önemli bitki topluluklarının klimatik klimaks formasyon ve komünitelerin hiyerarşisi ve vejetasyon formasyonu gruplarından karasal biyomlara geçisin ana ilkelerine ilişkin bilimsel açıklama ve tartışmalardan oluşur Ayrıca beklendiği gibi bu konuda yeryüzündeki karasal biyomlar özellikleri karakteristik bileşim ve dağılış desenleri ile son olarak günümüzde başlıca karasal biyomlarda yaşamlarını sürdüren karakteristik ve ya da yerli fauna ile doğal biyotop habitat ve savunakları konularına ilişkin gerekli ancak oldukça öz açıklama ve tartışmalara yer verildi 11 KONUNUN son bölümünü oluşturan Ana Biyomların Karakteristik Faunası ve Doğal Habitatları başlığı altında yeryüzündeki büyük biyomlara özgü faunayı niteleyen başlıca hayvan taksonları ve temel özellikleri yaygın olarak bulundukları asıl yaşam ortamları biyotop ve habitatlarını ve ya da savunakları bu canlıların kabul edilmiş Latince ve olabildiğince dünyanın farklı ülke ve bölgelerinde kullanılan isimlerinin Türkçe karşılıklarını içerecek biçimde özetle tartışıldı Bu kapsamda Türkiye nin ör Avrasya Vaşağı Karakal Anadolu Leoparı Hatay Dağ Ceylanı vb ve dünyanın ör Tembel Hayvan Avustralya Miğferli Devekuşu Aslan Yeleli Altın Tamarin Bengal Kaplanı Zürafa Uludoğan Moğol Saigası Kutup Ayısı Kar Leoparı Çinçilla vb biyolojik çeşitlilik açısından iyi bilinen bilim insanlarınca önemsenen ancak çoğu çeşitli insan etkinlikleri ile bağlantılı çeşitli etmenler nedeniyle nesli tehlikede altındaki hayvanlara daha fazla yer verildi Bu bölümünün biyomlardan hemen sonra ancak ayrı bir bölüm olarak hazırlanmasındaki asıl amacımız ise biyomlara özgü taksonlardaki bazı hayvanların fotoğraflarının ana metnin bütünlüğünü bozmadan bir arada verilmesi yoluyla okuyucunun metin ile karakteristik hayvanlar ve doğal yaşam ortamları arasında daha kolay bir bağ kurabilmesini sağlayabilmekti Kitaptan Yararlanma Başarım ve Başlıca Çıktılar Konuların olabildiğince yalın ve kolay anlaşılabilir olmasını sağlamak için kitapta temel biyoloji yaşambilim ve dendroloji ağaçbilim bilgilerine oldukça az yer verildi Bunun yerine yukarıda saydığımız derslerden biri kapsamında bu kitaba ek olarak bir Temel Biyoloji ve bir Türkiye nin Ağaç ve Çalıları kitabından ilgili bölümlerini derste işlemek ve arazi çalışmalarında kullanmak üzere kaynak kitap olarak yararlanılması önerilir Türkiye genelinde doğayı okumak ve özellikle Akdeniz iklimi ve vejetasyonunun egemen olduğu Güney Marmara Bölümü ve Ege Bölgesi ile nemli ılıman Avrupa orman florasını görme olanağını bulduğumuz Batı Karadeniz Bölümü Kaz Dağı ve Uludağ ın kuzey yamaçlarındaki karakteristik ağaç ve çalıları tanımak ve tanımlamak olarak özetleyebileceğim arazi çalışmalarıyla da desteklediğim ve zenginleştirdiğim burada kısaca açıkladığım bu yaklaşımı uzun yıllar boyunca Coğrafya lisans programı kapsamında hem Bitki Coğrafyası 2005 2009 dönemi hem de Biyocoğrafya 2009 2013 dönemi derslerimde uyguladığımı pedagojik ve başarım durumu açısından oldukça iyi sonuçlar elde ettiğimi vurgulamak isterim Sonuç olarak Biyocoğrafya dersinin öğrenim çıktıları kapsamında bu Kitabı asıl ders kitabı ve yardımcı kaynak olarak okuyan ya da Kitaptan ağırlıklı olarak yararlanan öğrencilerin başlıca şu yetkinliklere sahip olmasını hedeflemekteyim Buna göre Biyocoğrafya Vejetasyon Coğrafyası ve Karasal Ekoloji ya da eşdeğer bir ders kapsamında Kitabımızı okuyan ve başarılı olan bir öğrenci 1 Biyolojik çeşitliliğin geçmişteki ve günümüzdeki alansal dağılış desenleri ve değişkenliğini anlar ve açıklar 2 Organizmaların ve türlerin fiziksel ortamlarının evrimleşmesini biyojeokimyasal döngüleri ve etkileşimleri besin zincirini ekosistemleri ve biyomları anlar ve bireşimini yapar 3 Biyocoğrafyada çevresel etmenler ilişkiler ve uyumu canlıların evrimi ve Darwin in Doğal Seçilim Yoluyla Türlerin Kökeni Kuramı nı anlar ve açıklar 4 Karasal florayı ve floristik bitki coğrafyasını tanımlar ve açıklar 5 Relikt alan ve endemizm ile dünya ve Türkiye deki relikt ve endemik bitki ve hayvanları bilir tanımlar ve açıklar 6 Dünyanın ve Türkiye nin biyolojik çeşitliliği karasal faunası zoocoğrafya ve fitocoğrafya âlem ve bölgelerini oluşum ve bileşimlerini başlıca vejetasyon formasyonu biyom ve karakteristik canlılarını tanımlar ve açıklar