Bizans ın Düşüşü

Hakkında çok az şey bildiğimiz Bizans İmparatorluğunun mutfağı yüzyıllar boyunca Batıyı büyüledi İşte Andrew Dalby nin Bizans ın Damak Tadı ilk defa hem de olağanüstü ayrıntılı bilgilerle bu bilgisizliğimize son veriyor ve Doğu Roma İmparatorluğunda ne yenildiğini ve nasıl pişirildiğini gözler önüne seriyor Roma nın baharatlarını deniz ürünleriyle ve Ege ile Yunan dünyasının basit yerel yiyecekleriyle birleştiren Bizans mutfağı benzersiz bir tat oluşturmayı başarmıştı Bu tatların çoğu modern Türkiye ve Yunanistan da iz bırakmıştır Dalby bu yok olmuş mutfağa hayat verirken Konstantinopolis in kokularını yaşam alanlarını pazarlarını anlatıyor tarifleri ve gelenekleri anlatırken sağlıkla mevsimlerle aşk ve tıpla da ilişkisini kuruyor Kısacası Bizans dünyasında günlük hayatı olanca zenginliğiyle resmediyor Müthiş bir kitap Bir imparatorluğun merkezi ancak bu kadar parıltılı anlatılabilir Charles Perry Cornucopia Zarif bir kitap Bizans a ve kültürüne yeni ve insani yaklaşımıyla Bizans uzmanları kadar sıradan okurların da ilgisini çekecek The Bryn Mawr Classical Review

Bin yıldan fazla süren tarihi geçmişi boyunca sayısız istila tehditleri yaşamış ve saldırılara maruz kalmış olmasına rağmen Bizans imparatorluk iktidarının ebediliğine inancını yitirmemiş ve her defasında küllerinden yeniden doğmayı başarmıştı Fakat ne olmuştu da böyle bir imparatorluk 1453 yılında yıkılıp yok olmuştu XI yüzyılda Selçukluların önderliğinde Anadolu nun Türklerce fethedilmesi Bizans için sonun bir başlangıcı mıydı Türklerin XIII asırda Moğol istilasına rağmen Bizans karşısındaki üstünlüklerini korumaları ve ilerleyişlerini devam ettirmeleri nasıl bir etken oldu Bizans ın yıkılışını sadece Türklerin sahip oldukları maddi ve manevi üstün güçlere dayanarak gerçekleştirdikleri muhteşem bir askeri zafer olarak sunmak ve algılamak yeterli midir Böyle bir bakış açısı tarihi gerçeklerin sadece bir yönünü görmek ve diğer birçok tarihi gerçeği göz ardı etmek değil midir Bin yıllık Bizans İmparatorluğunu yıkıma sürükleyen siyasi dini ekonomik askeri faktörler nelerdi İşte tüm bu sorulara vereceğimiz cevapların hepsi bir bütünün parçaları gibidir ve ancak tüm parçaları bir araya getirerek Bizans ın çöküşünü ve Türklerin muhteşem zaferinin önemini bütün yönleriyle sağlıklı bir şekilde değerlendirmek mümkün olabilir Bizans ın çöküşünün ele alındığı bu çalışmada askeri ve siyasi olaylar da göz ardı edilmeden imparatorluğu yıkım sürükleyen faktörlerin neler olduğu sorusuna cevap aranmaktadır

Konstantinopolis in surları yıllar boyunca yalnızca savaşları siyasi entrikaları görkemli yapıları değil aynı zamanda pazarların kokusunu şarap mahzenlerinin serinliğini balıkçı tezgâhlarından yükselen sesleri baharatların sıcaklığını tütsü dumanlarını da sakladı Andrew Dalby efsanevi Doğu Roma İmparatorluğu nun ihtişamlı saray sofralarından manastır düzenine şenliklerinden gündelik öğünlerine uzanan çalışması Bizans ın Damak Tadı nda tatların nasıl sınıflandırıldığının ve yemekle kurulan kültürel ilişkinin peşine düşüyor Mutfağın gündelik hayatın yanında seyyah günlükleriyle tıp metinleriyle daha genel olarak ticaretle ve iktidarla kurduğu ilişkilerin de incelendiği bu kapsamlı kitapta yer alan terimler sözlüğü Dalby nin çalışmasını büsbütün benzersiz kılıyor Bizans ın Damak Tadı içinde yer alan özgün tariflerle mutfağınızda Ortaçağ esintileri yaratabileceğiniz bir rehber niteliğinde Tarihçiler gastronomi meraklıları ve zamanda yolculuk yapmak isteyen herkes için eşsiz bir kaynak Müthiş bir kitap Bir imparatorluğun merkezi ancak bu kadar parıltılı anlatılabilir Charles Perry Cornucopia