Bizans Karşınsında Türkler

Bir yanda bin yıllık Bizans Bir yanda henüz genç ve taze Osmanlılar Bizans yorulmuş dağınık ve buna rağmen hala mağrur Osman Gazi ve arkadaşları ise inançlı heyecanlı atılgan Bazen savaş bazen dostluk Tâ İstanbul un fethi ne kadar renklenen değişen canlı bir akış Söğüt ten İstanbul a yürüyüşün uzun ve zorlu hikâyesi İnançla idealin entrika ile güç çatışmalarının coğrafyayı harmanlayışı Bizans kadar Osmanlının içine detaylı dalışlar İstanbul un fethi nden sonra Osmanlıya mülk olacak Bizans ı Ahmed Refik in sürükleyici kaleminden bir kez daha okumak için Bizans karşısında Türkler

13 yüzyılın sonlarına gelindiğinde Bizans İmparatorluğu hem Anadolu da hem Balkanlar da derin bir çözülme sürecine girmişti Latin istilasının ardından toparlanamayan imparatorluk siyasî birlikten yoksun zayıf bir idarî yapıya sahipti Taht kavgaları ekonomik çöküntü ve eyaletlerde güç kazanan yerel tekfurlar merkezî otoritenin etkisini neredeyse tamamen ortadan kaldırmıştı Vergi sistemi işlemez hâle gelirken köylü nüfusun büyük kısmı topraklarını terk etmiş bu da Bizans ı hem askerî hem ekonomik açıdan savunmasız bırakmıştı Bu ortamda Anadolu daki Selçuklu otoritesinin de zayıflamasıyla çeşitli Türk beylikleri bağımsızlık kazandı Bu beylikler arasında Bizans sınırında kurulan Osmanlı Beyliği kısa sürede öne çıktı Osman Gazi nin önderliğinde Söğüt ve Domaniç çevresine yerleşen Türkmen toplulukları Bizans ın batı uçlarındaki zayıf savunma hatlarından yararlanarak bölgeye hem yerleşik hem askerî bir karakter kazandırdılar Başlangıçta Bizans tekfurlarıyla kurulan yerel ittifaklar evlilik bağları ve ticari ilişkiler geçici bir denge yaratsa da Bizans ın merkezî otoritesinin çöküşü bu ilişkilerin yerini kısa sürede çatışmalara bıraktı 14 yüzyılın ilk yarısında Osmanlılar önce Yenişehir ve Bilecik i ardından Bursa ve İznik i ele geçirerek kalıcı bir devlet düzeni kurdular Bu fetihler yalnızca toprak genişlemesi değil aynı zamanda yeni bir siyasî kimliğin doğuşu anlamına geliyordu Osmanlılar Bizans tan devraldıkları idarî gelenekleri Türk İslam anlayışıyla birleştirerek istikrarlı bir yönetim modeli geliştirdiler Anadolu daki bu yapılanma kısa sürede Balkanlara taşındı 1354 te Gelibolu nun alınmasıyla Osmanlılar Avrupa yakasında kalıcı bir varlık göstermeye başladı Böylece 13 ve 14 yüzyıllar Bizans ın çözülüşüyle Osmanlı nın yükselişinin kesiştiği bir dönemi temsil etti Türklerin Bizans topraklarında kalıcı olarak yerleşmeleri hem siyasî hem kültürel bakımdan yeni bir çağın başlangıcını oluşturdu ve Anadolu ile Balkanlar ın kaderini kökten değiştirdi