Boğaziçi ne Sığınanlar Türkiye ye İltica Eden Alman Bilim Siyaset ve Sanat Adamları 1933 1953 — Fritz Neumark

Fritz Neumark Hitler Almanya sının imha güdümlü politikalarından kaçarak Türkiye ye sığınan binlerce bilim sanat ve siyaset adamından sadece biridir Tarihe bir utanç tablosu olarak yansıyan bu karanlık dönemde zorunlu ikametgahları olan Türkiye ye ge lişlerinden itibaren yaşadıkları güçlükleri dönemin siyasal ve ekonomik sarsıntılarını İkinci Dünya Sava şı nın gölgesinde ayakta kalmaya çalışan genç Tür kiye Cumhuriyeti ni ve dillerini bile bilmedikleri bu yabancı coğrafyada bir mülteci olarak geçirdikleri yılları çarpıcı örneklerle anlatıyor Fritz Neumark Bir Alman bilim adamının kaleminden Boğaziçi ne Sığınanlar yakın tarihin bilinmeyen yönleriyle bir döneme ışık tutuyor Bir yandan Alman bilgin ve sanatçılarının Almanya da sonu bilinmeyen bir süre için kaybet tikleri veya vicdani nedenlerle terk ettikleri eğilim lerine ve yeteneklerine uygun bir işi yeniden bulma nın kendilerine sağlayacağı yarar açıktır Türkiye Cumhuriyeti nin onlara böyle bir olanak tanıması onlar için bir nimetti Hitler tarafından yaratılan özel durumlar Türk hükümetine Alman bilim ve sanat hayatının birçok kıymetli şahsiyetlerini bir defada elde etme olanağını sağlamasaydı Türk biliminde ve bazı sanat dallarında görülen ve kısmen Almanca ko nuşan mültecilerin uğraşlarından kaynaklanan dik kate değer atılım şüphesiz böyle kısa bir zamanda gerçekleşemezdi