Buhari de Namaz — Murat Kaya

Buhari de Namaz
Murat KayaErkam Yayınları
Buhari de Namaz
Murat KayaRasûlullah s a v Efendimiz i âlemlere rahmet olarak gönderen ve bizleri O na ümmet eyleyen Cenâb ı Hakk a nihâyetsiz hamd ü senâlar olsun Allah ın dînini en güzel şekilde tebliğ ve tebyîn eden ebedî kurtuluşumuza vesîle olan ve âlemlere nûr saçan bir kandil kılınan Nebiyy i Ekrem Efendimiz e sonsuz salât ü selâm olsun Hadîs ilmi bütün yakînî ilimlerin başı dînî ilimlerin dayanağı ve esâsıdır Dînî ilimlerin ikinci kaynağı olması bakımından Kur ân ı Kerîm den sonra en mühim ilimdir Kur ân ı Kerîm i tefsir ve beyân eder Hadîs i şerîfler karanlıkları aydınlatan ışıklar hidâyete götüren yol işâretleri ve her tarafı aydınlatan dolunay mesâbesindedir Kim onlara boyun eğer muhâfaza eder ve şuuruna varırsa doğruyu bulur hidayete kavuşur ve kendisine pekçok hayırlar ve lûtuflar ihsân edilir Kim de hadîs i şerîflerden yüz çevirir ve onlara sırt dönerse azar ve boşluğa düşer zarar ve ziyânını artırmaktan başka bir şey yapmaz O Yüce Peygamber r yerine göre bazı şeyleri yasaklamış bazı şeyleri emretmiş îkâzlarda bulunmuş müjdeler vermiş temsiller getirmiş ve nasihatlarda bulunup hatırlatmalar yapmıştır Bu hâliyle hadîs i şerifler ve Sünnet i Seniyye en az Kur ân kadar mühimdir İslâmî ahkâmın bilinmesi için hadis bilgisi zarûrîdir Yani şer î esasları ve hükümleri öğrenebilmek için Ra sû lullah r Efendimiz in Sünnet inden başka bir yol yoktur Maslahatlar ise tecrübe sâdık nazar istintaç gibi yollarla da öğrenilebilir Her asırda ıslahatçıların ümmetin gidişâtını değerlendirmek ve sapmaları tesbit etmek için kıstas olarak mürâcaat edecekleri vazgeçilmez asıl temel ölçü hadîs i şerîfler ve Sünnet i Seniyye dir Îtidâl hâli ancak Sünnet vâsıtasıyla korunabilir Eğer Sünnet yolu terkedilir nebevî irşadlara sırt çevrilirse ümmet ifrat ya da tefrîte düşer denge bozulur Muhakkak ki sizin için Allah Rasûlü nde pek güzel bir örnek vardır âyet i kerimesiyle bizlere takdim edilen fiilî örneğin ihmâl edilmesi dînî hükümlerin hayata tatbîkini imkânsız kılar Hz Ömer t şöyle buyurur Bazı insanlar gelip Kur ân daki müteşâbih âyetleri öne sürerek sizinle tartışacaklar Onlara karşı hadis i şerîf ve Sünnet i Seniyye ile mücâdele edin Zîrâ ashâb ı sünen yani hadîs i şerifleri bilen kişiler Allah ın kitâbını en iyi bilen kimselerdir Dârimî Mukaddime 17 121 Hevâ ehli sapık fırkalardan bir grup Ali bin Ebî Tâlib t ile tartıştı İbn i Abbâs v ona Ey Ebü l Hasen Kur ân ı Kerîm veciz bir kitap olup pekçok mânâyı aynı anda ihtivâ ettiği için herkes kendi anlayışına göre delil getirebilir Sen bir âyet okursun onlar da başka âyetler okurlar Onlarla Sünnet ten delil getirerek tartış Zîrâ onlar Sünnet adına yalan söyleyemezler dedi Diğer bir rivâyete göre Ali bin Ebî Tâlib t İbn i Abbâs v yı Hâricîler e göndermiş ve ona şöyle buyurmuştur Onlara git ve kendileriyle tartış Ancak onlara Kur ân dan delil getirme Zîrâ o çok yönlüdür Onlarla Sünnet ten delil getirerek tartış Süyûtî Miftâhu l cenne s 59 Kur ân özlü ve mûcizevî bir kitap olduğu için çok yönlüdür Bu sebeple zayıf akıllı insanlar da kendilerine göre âyetleri anladıklarını zannedebilirler Onlara âyet i kerimenin hakîkî mânâsını anlatmak imkânsız hâle gelir Sünnet i Seniyye ise Kur ân ın tefsiri olduğu için son derece açık ve nettir Onu herkesin kendi anlayışına göre sağa sola çekmesi bir kaçış yolu bulması çok zordur Bu sebeple sapık fırkalar ilk olarak hadîs i şerîflere Sünnet i Seniyye ye ve ashâb ı kirâma saldırırlar Onları îtibarsız hâle getirdiklerinde Kur ân ı Kerîm e kendi hevâ ve heveslerine göre rahatça mânâ yükleyebileceklerini düşünürler Eyyûb es Sahtiyânî g şöyle buyurur Bir kişiye Sünnet ten bahsedildiğinde o Bırak bunları sen bize Kur ân dan haber ver Diğer bir rivâyette Sen bize Kur ân la cevap ver derse bil ki o kişi kendisi sapıtmış olduğu gibi insanları da saptırmaktadır İmâm Evzâî g şöyle buyurur Bunun sebebi Sünnet in Kur ân üzerinde hüküm koyucu yani onu açıklayıcı ve tefsir edici olar

Erkam Yayınları
Bizleri maddî ve mânevî pisliklerden temizleyen ve üzerimizdeki nimetlerini tamamlayan Cenâb ı Hakk a nihâyetsiz şükürler sonsuz hamd ü senâlar olsun Kendisinden sonra gelecek olan kardeşleri ni görmeyi hasretle arzu eden Kıyâmet günü onları abdest âzâlarındaki nûrdan tanıyacağını haber veren ve onlara ikrâm etmek için Havz ının başında hazırlık yapan Nebiyy i Ekrem Efendimiz e sonsuz salât ü selâm olsun Âyet i kerimede Allah Teâlâ temizlenenleri sever buyruluyor Rasûlullah Efendimiz s a v de Allah c c temizdir temizliği sever Temizlik imanın yarısıdır buyuruyorlar Melekler de temizlikten hoşlanır kirlilikten rahatsız olurlar İnsanın rûhu da ancak temizlikte huzur bulur O hâlde bir Müslüman için temizlik vazgeçilmez bir düsturdur Hayatın temelidir Ümmet i Muhammed in alâmet i fârikasıdır Müslümanın elbisesi temizdir bedeni temizdir mekânı temizdir kalbi temizdir rûhu temizdir aklı temizdir duyguları temizdir lisânı temizdir lokması temizdir Hâsılı bir Müslümanın her şeyi temizdir Bunların nasıl temizleneceğini de bizlere Cenâb ı Hak azze ve celle Hazretleri Rasûlü s a v vâsıtasıyla öğretmiştir Abdest ve gusül ile maddî olarak başlayan temizlik namaz Kur ân ı Kerîm tilâveti ve tavâf gibi ibadetlerle mânevî âleme geçer mü minin dünyasını arındırır kalbini rûhunu ve âhiretini nurlandırır Vücûdun dışını temizleyen abdest ve gusül insanın rûhuna da anında sirâyet eder Bu sebeple mü minler devamlı abdestli bulunmaya dikkat ederler Hatta yatarken bile abdest alırlar ki rûhları bedenlerinden ayrılıp gittiğinde uyanıncaya kadar abdestli bulunsun Mü min abdest aldığında nasıl bir mânevî hâl kazanıyor ki şeytanlar ondan uzaklaşıyor ve melekler kendisine yaklaşıyor Abdestsizlik hâli de nasıl bir mâhiyet arzediyor ki melekler bundan rahatsız oluyor ve o insandan uzaklaşıyorlar Bunlar dünya gözüyle görülemeyen ancak sâdık haberle bilinebilen hususlar Buraya kadar bahsettiğimiz temizlikler su ile yapılıyor Ama Cenâb ı Hak su ile birlikte toprağı da Nebiyy i Ekrem s a v Efendimiz e temiz ve temizleyici kılmış Bu sebeple su bulamadığımızda temizliğimizi toprakla yaparız İşte bu kitapçıkta abdest gusül ve teyemmümle alâkalı mühim bilgi ve hükümleri bulacağız Rasûlullah Efendimiz s a v bu hususta bizlere neler öğretmiş onu göreceğiz inşaallah Bu eser İmâm Buhârî r a in Sahîh inin muhtasarı özeti olan Tecrîd i Sarîh kitabının temizlikle alâkalı bölümlerine yapılan kısa bir şerhten ibarettir Bu eserin ortaya çıkmasında emeği geçen Sami Kaya Veli Yasin Tabak ve Muhammed Yenigün kardeşlerime çok teşekkür eder gayretlerimizin hepimiz için birer sadaka i câriye olup bizleri Rasûlullah s a v Efendimiz e yaklaştırmasını Cenâb ı Hak ın lûtf u kereminden niyâz ederim Cenâb ı Hak bedenlerimizi rûhlarımızı kalplerimizi ve hislerimizi tertemiz eylesin Temiz bir vaziyette huzûruna kabûl buyursun Bu gayretlerimizi de sadaka i câriye eyleyip onlardan nice mü minlerin istifâde etmesini nasîb ve müyesser eylesin Âmîn

Erkam Yayınları
Kur an ı Kerim de sık sık emredilen ve ikame edilmesi istenilen namaz Rasulullah s a s Efendimiz in hayatında tatbikatını bulmuş ve bir taraftan nesilden nesile öğretilerek gelirken diğer taraftan da hadis i şerifler vasıtasıyla bizlere bütün tafsilatıyla nakledilmiştir Rasulullah s a s namazı en güzel şekilde kılmıi ashab ı kiram büyük bir şevk ve hassasiyetle onu gözlemiş tabiin ve günümüze kadar onları ihsan ile takip eden alimlerimiz de büyük bir titizlikle o müşahedeleri bizlere aktarmışlardır Bu kitapta işte bu rivayetleri göreceğiz Buharî nin namaz bablarında zikrettiği hadisleri kısa kısa açıklayarak namazla ilgili meseleleri ele alacağız
Buhari de Namaz
Murat Kaya
Erkam Yayınları
Rasûlullah s a v Efendimiz i âlemlere rahmet olarak gönderen ve bizleri O na ümmet eyleyen Cenâb ı Hakk a nihâyetsiz hamd ü senâlar olsun Allah ın dînini en güzel şekilde tebliğ ve tebyîn eden ebedî kurtuluşumuza vesîle olan ve âlemlere nûr saçan bir kandil kılınan Nebiyy i Ekrem Efendimiz e sonsuz salât ü selâm olsun Hadîs ilmi bütün yakînî ilimlerin başı dînî ilimlerin dayanağı ve esâsıdır Dînî ilimlerin ikinci kaynağı olması bakımından Kur ân ı Kerîm den sonra en mühim ilimdir Kur ân ı Kerîm i tefsir ve beyân eder Hadîs i şerîfler karanlıkları aydınlatan ışıklar hidâyete götüren yol işâretleri ve her tarafı aydınlatan dolunay mesâbesindedir Kim onlara boyun eğer muhâfaza eder ve şuuruna varırsa doğruyu bulur hidayete kavuşur ve kendisine pekçok hayırlar ve lûtuflar ihsân edilir Kim de hadîs i şerîflerden yüz çevirir ve onlara sırt dönerse azar ve boşluğa düşer zarar ve ziyânını artırmaktan başka bir şey yapmaz O Yüce Peygamber r yerine göre bazı şeyleri yasaklamış bazı şeyleri emretmiş îkâzlarda bulunmuş müjdeler vermiş temsiller getirmiş ve nasihatlarda bulunup hatırlatmalar yapmıştır Bu hâliyle hadîs i şerifler ve Sünnet i Seniyye en az Kur ân kadar mühimdir İslâmî ahkâmın bilinmesi için hadis bilgisi zarûrîdir Yani şer î esasları ve hükümleri öğrenebilmek için Ra sû lullah r Efendimiz in Sünnet inden başka bir yol yoktur Maslahatlar ise tecrübe sâdık nazar istintaç gibi yollarla da öğrenilebilir Her asırda ıslahatçıların ümmetin gidişâtını değerlendirmek ve sapmaları tesbit etmek için kıstas olarak mürâcaat edecekleri vazgeçilmez asıl temel ölçü hadîs i şerîfler ve Sünnet i Seniyye dir Îtidâl hâli ancak Sünnet vâsıtasıyla korunabilir Eğer Sünnet yolu terkedilir nebevî irşadlara sırt çevrilirse ümmet ifrat ya da tefrîte düşer denge bozulur Muhakkak ki sizin için Allah Rasûlü nde pek güzel bir örnek vardır âyet i kerimesiyle bizlere takdim edilen fiilî örneğin ihmâl edilmesi dînî hükümlerin hayata tatbîkini imkânsız kılar Hz Ömer t şöyle buyurur Bazı insanlar gelip Kur ân daki müteşâbih âyetleri öne sürerek sizinle tartışacaklar Onlara karşı hadis i şerîf ve Sünnet i Seniyye ile mücâdele edin Zîrâ ashâb ı sünen yani hadîs i şerifleri bilen kişiler Allah ın kitâbını en iyi bilen kimselerdir Dârimî Mukaddime 17 121 Hevâ ehli sapık fırkalardan bir grup Ali bin Ebî Tâlib t ile tartıştı İbn i Abbâs v ona Ey Ebü l Hasen Kur ân ı Kerîm veciz bir kitap olup pekçok mânâyı aynı anda ihtivâ ettiği için herkes kendi anlayışına göre delil getirebilir Sen bir âyet okursun onlar da başka âyetler okurlar Onlarla Sünnet ten delil getirerek tartış Zîrâ onlar Sünnet adına yalan söyleyemezler dedi Diğer bir rivâyete göre Ali bin Ebî Tâlib t İbn i Abbâs v yı Hâricîler e göndermiş ve ona şöyle buyurmuştur Onlara git ve kendileriyle tartış Ancak onlara Kur ân dan delil getirme Zîrâ o çok yönlüdür Onlarla Sünnet ten delil getirerek tartış Süyûtî Miftâhu l cenne s 59 Kur ân özlü ve mûcizevî bir kitap olduğu için çok yönlüdür Bu sebeple zayıf akıllı insanlar da kendilerine göre âyetleri anladıklarını zannedebilirler Onlara âyet i kerimenin hakîkî mânâsını anlatmak imkânsız hâle gelir Sünnet i Seniyye ise Kur ân ın tefsiri olduğu için son derece açık ve nettir Onu herkesin kendi anlayışına göre sağa sola çekmesi bir kaçış yolu bulması çok zordur Bu sebeple sapık fırkalar ilk olarak hadîs i şerîflere Sünnet i Seniyye ye ve ashâb ı kirâma saldırırlar Onları îtibarsız hâle getirdiklerinde Kur ân ı Kerîm e kendi hevâ ve heveslerine göre rahatça mânâ yükleyebileceklerini düşünürler Eyyûb es Sahtiyânî g şöyle buyurur Bir kişiye Sünnet ten bahsedildiğinde o Bırak bunları sen bize Kur ân dan haber ver Diğer bir rivâyette Sen bize Kur ân la cevap ver derse bil ki o kişi kendisi sapıtmış olduğu gibi insanları da saptırmaktadır İmâm Evzâî g şöyle buyurur Bunun sebebi Sünnet in Kur ân üzerinde hüküm koyucu yani onu açıklayıcı ve tefsir edici olarak gelmesindendir Yine Eyyûb es Sahtiyânî g şöyle buyurur Bir şahıs tâbiînin büyüklerinden Mutarrif bin Abdullah a Bize sadece Kur ân da olanlardan bahsedin deyince ona şöyle seslenir Vallâhi biz Kur ân ın yerine başka birşey koymak arzusunda değiliz Bilâkis Kur ân ı bizden daha iyi bilen zâtın îzâhlarını öğrenmek istiyoruz Kur ân ı Kerîm ile birlikte Sünnet i Seniyye ye uymak da vâciptir Dînin düzeni ancak Rasûlullah r Efendimiz in Sünnet ine uymakla mümkün olur Kurtuluşa erenler fırka i nâciye hem îtikadda hem de amelde Kitap ve Sünnet ten açık olarak anlaşılan sahâbe ve tâbiînin büyük çoğunluğunca kabul edilen esaslara sarılanlardır Rasûlullah r Efendimiz e uymamak ise helâki muciptir Şu hadîs i şerif bunu ifade etmektedir Benimle sizin durumunuz şuna benzer Bir adam ateş yakar Ateş etrafı aydınlatınca pervâneler gece kelebekleri ve aydınlığı seven bir kısım hayvanlar bu ateşe kendilerini atmaya başlar Adamcağız onlara mânî olmaya çalışır Ancak hayvanlar galebe çalarak pek çoğu ateşe düşer Ben ateşe düşmemeniz için sizi belinizden yakalıyorum ancak siz ateşe atılmak için koşuyorsunuz Buhârî Rikâk 26 Dîne ehemmiyet vermeme ve onu ihmâl etmenin en büyük sebebi Sünnet ile amelin terkedilmesidir Rasûlullah Efendimiz r bu hususta şöyle buyurmuşlardır Benden önce Allah ın gönderdiği her peygamberin mutlaka ümmetinden havârîleri ve arkadaşları olmuştur Bunlar onun sünnetiyle amel ederler emirlerini de yerine getirirlerdi Onlardan sonra öyle nesiller gelmiştir ki yapmadıklarını söyleyip kendilerine emredilmeyeni de yapmışlardır Kim bu gürûha karşı eliyle mücâhede ederse mü mindir Kim onlarla diliyle mücâhede ederse o da mü mindir Kim de onlarla kalbiyle mücâhede ederse o da mü mindir Bunun gerisinde artık hardal tanesi kadar iman yoktur Müslim Îmân 80 Bu sebeple Rasûlullah r Efendimiz in hadîs i şerîfleri ve Sünnet i Seniyyesi ile alâkalı çalışmalara ağırlık vermek îcâb eder Biz de İmâm Buhârî nin Sahîh isimli eserinin muhtasarı olan Tecrîd i Sarîh e yaptığımız kısa şerh çalışmasıyla bu sahaya mütevâzı bir katkıda bulunmayı arzu ettik İstifâdeni
Buhari de Namaz
Murat Kaya
Erkam Yayınları
Bizleri maddî ve mânevî pisliklerden temizleyen ve üzerimizdeki nimetlerini tamamlayan Cenâb ı Hakk a nihâyetsiz şükürler sonsuz hamd ü senâlar olsun Kendisinden sonra gelecek olan kardeşleri ni görmeyi hasretle arzu eden Kıyâmet günü onları abdest âzâlarındaki nûrdan tanıyacağını haber veren ve onlara ikrâm etmek için Havz ının başında hazırlık yapan Nebiyy i Ekrem Efendimiz e sonsuz salât ü selâm olsun Âyet i kerimede Allah Teâlâ temizlenenleri sever buyruluyor Rasûlullah Efendimiz s a v de Allah c c temizdir temizliği sever Temizlik imanın yarısıdır buyuruyorlar Melekler de temizlikten hoşlanır kirlilikten rahatsız olurlar İnsanın rûhu da ancak temizlikte huzur bulur O hâlde bir Müslüman için temizlik vazgeçilmez bir düsturdur Hayatın temelidir Ümmet i Muhammed in alâmet i fârikasıdır Müslümanın elbisesi temizdir bedeni temizdir mekânı temizdir kalbi temizdir rûhu temizdir aklı temizdir duyguları temizdir lisânı temizdir lokması temizdir Hâsılı bir Müslümanın her şeyi temizdir Bunların nasıl temizleneceğini de bizlere Cenâb ı Hak azze ve celle Hazretleri Rasûlü s a v vâsıtasıyla öğretmiştir Abdest ve gusül ile maddî olarak başlayan temizlik namaz Kur ân ı Kerîm tilâveti ve tavâf gibi ibadetlerle mânevî âleme geçer mü minin dünyasını arındırır kalbini rûhunu ve âhiretini nurlandırır Vücûdun dışını temizleyen abdest ve gusül insanın rûhuna da anında sirâyet eder Bu sebeple mü minler devamlı abdestli bulunmaya dikkat ederler Hatta yatarken bile abdest alırlar ki rûhları bedenlerinden ayrılıp gittiğinde uyanıncaya kadar abdestli bulunsun Mü min abdest aldığında nasıl bir mânevî hâl kazanıyor ki şeytanlar ondan uzaklaşıyor ve melekler kendisine yaklaşıyor Abdestsizlik hâli de nasıl bir mâhiyet arzediyor ki melekler bundan rahatsız oluyor ve o insandan uzaklaşıyorlar Bunlar dünya gözüyle görülemeyen ancak sâdık haberle bilinebilen hususlar Buraya kadar bahsettiğimiz temizlikler su ile yapılıyor Ama Cenâb ı Hak su ile birlikte toprağı da Nebiyy i Ekrem s a v Efendimiz e temiz ve temizleyici kılmış Bu sebeple su bulamadığımızda temizliğimizi toprakla yaparız İşte bu kitapçıkta abdest gusül ve teyemmümle alâkalı mühim bilgi ve hükümleri bulacağız Rasûlullah Efendimiz s a v bu hususta bizlere neler öğretmiş onu göreceğiz inşaallah Bu eser İmâm Buhârî r a in Sahîh inin muhtasarı özeti olan Tecrîd i Sarîh kitabının temizlikle alâkalı bölümlerine yapılan kısa bir şerhten ibarettir Bu eserin ortaya çıkmasında emeği geçen Sami Kaya Veli Yasin Tabak ve Muhammed Yenigün kardeşlerime çok teşekkür eder gayretlerimizin hepimiz için birer sadaka i câriye olup bizleri Rasûlullah s a v Efendimiz e yaklaştırmasını Cenâb ı Hak ın lûtf u kereminden niyâz ederim Cenâb ı Hak bedenlerimizi rûhlarımızı kalplerimizi ve hislerimizi tertemiz eylesin Temiz bir vaziyette huzûruna kabûl buyursun Bu gayretlerimizi de sadaka i câriye eyleyip onlardan nice mü minlerin istifâde etmesini nasîb ve müyesser eylesin Âmîn
Buhari de Namaz
Murat Kaya
Erkam Yayınları
Kur an ı Kerim de sık sık emredilen ve ikame edilmesi istenilen namaz Rasulullah s a s Efendimiz in hayatında tatbikatını bulmuş ve bir taraftan nesilden nesile öğretilerek gelirken diğer taraftan da hadis i şerifler vasıtasıyla bizlere bütün tafsilatıyla nakledilmiştir Rasulullah s a s namazı en güzel şekilde kılmıi ashab ı kiram büyük bir şevk ve hassasiyetle onu gözlemiş tabiin ve günümüze kadar onları ihsan ile takip eden alimlerimiz de büyük bir titizlikle o müşahedeleri bizlere aktarmışlardır Bu kitapta işte bu rivayetleri göreceğiz Buharî nin namaz bablarında zikrettiği hadisleri kısa kısa açıklayarak namazla ilgili meseleleri ele alacağız

Erkam Yayınları
Bizleri maddî ve mânevî pisliklerden temizleyen ve üzerimizdeki nimetlerini tamamlayan Cenâb ı Hakk a nihâyetsiz şükürler sonsuz hamd ü senâlar olsun Kendisinden sonra gelecek olan kardeşleri ni görmeyi hasretle arzu eden Kıyâmet günü onları abdest âzâlarındaki nûrdan tanıyacağını haber veren ve onlara ikrâm etmek için Havz ının başında hazırlık yapan Nebiyy i Ekrem Efendimiz e sonsuz salât ü selâm olsun Âyet i kerimede Allah Teâlâ temizlenenleri sever buyruluyor Rasûlullah Efendimiz s a v de Allah c c temizdir temizliği sever Temizlik imanın yarısıdır buyuruyorlar Melekler de temizlikten hoşlanır kirlilikten rahatsız olurlar İnsanın rûhu da ancak temizlikte huzur bulur O hâlde bir Müslüman için temizlik vazgeçilmez bir düsturdur Hayatın temelidir Ümmet i Muhammed in alâmet i fârikasıdır Müslümanın elbisesi temizdir bedeni temizdir mekânı temizdir kalbi temizdir rûhu temizdir aklı temizdir duyguları temizdir lisânı temizdir lokması temizdir Hâsılı bir Müslümanın her şeyi temizdir Bunların nasıl temizleneceğini de bizlere Cenâb ı Hak azze ve celle Hazretleri Rasûlü s a v vâsıtasıyla öğretmiştir Abdest ve gusül ile maddî olarak başlayan temizlik namaz Kur ân ı Kerîm tilâveti ve tavâf gibi ibadetlerle mânevî âleme geçer mü minin dünyasını arındırır kalbini rûhunu ve âhiretini nurlandırır Vücûdun dışını temizleyen abdest ve gusül insanın rûhuna da anında sirâyet eder Bu sebeple mü minler devamlı abdestli bulunmaya dikkat ederler Hatta yatarken bile abdest alırlar ki rûhları bedenlerinden ayrılıp gittiğinde uyanıncaya kadar abdestli bulunsun Mü min abdest aldığında nasıl bir mânevî hâl kazanıyor ki şeytanlar ondan uzaklaşıyor ve melekler kendisine yaklaşıyor Abdestsizlik hâli de nasıl bir mâhiyet arzediyor ki melekler bundan rahatsız oluyor ve o insandan uzaklaşıyorlar Bunlar dünya gözüyle görülemeyen ancak sâdık haberle bilinebilen hususlar Buraya kadar bahsettiğimiz temizlikler su ile yapılıyor Ama Cenâb ı Hak su ile birlikte toprağı da Nebiyy i Ekrem s a v Efendimiz e temiz ve temizleyici kılmış Bu sebeple su bulamadığımızda temizliğimizi toprakla yaparız İşte bu kitapçıkta abdest gusül ve teyemmümle alâkalı mühim bilgi ve hükümleri bulacağız Rasûlullah Efendimiz s a v bu hususta bizlere neler öğretmiş onu göreceğiz inşaallah Bu eser İmâm Buhârî r a in Sahîh inin muhtasarı özeti olan Tecrîd i Sarîh kitabının temizlikle alâkalı bölümlerine yapılan kısa bir şerhten ibarettir Bu eserin ortaya çıkmasında emeği geçen Sami Kaya Veli Yasin Tabak ve Muhammed Yenigün kardeşlerime çok teşekkür eder gayretlerimizin hepimiz için birer sadaka i câriye olup bizleri Rasûlullah s a v Efendimiz e yaklaştırmasını Cenâb ı Hak ın lûtf u kereminden niyâz ederim Cenâb ı Hak bedenlerimizi rûhlarımızı kalplerimizi ve hislerimizi tertemiz eylesin Temiz bir vaziyette huzûruna kabûl buyursun Bu gayretlerimizi de sadaka i câriye eyleyip onlardan nice mü minlerin istifâde etmesini nasîb ve müyesser eylesin Âmîn

Erkam Yayınları
Rasûlullah s a v Efendimiz i âlemlere rahmet olarak gönderen ve bizleri O na ümmet eyleyen Cenâb ı Hakk a nihâyetsiz hamd ü senâlar olsun Allah ın dînini en güzel şekilde tebliğ ve tebyîn eden ebedî kurtuluşumuza vesîle olan ve âlemlere nûr saçan bir kandil kılınan Nebiyy i Ekrem Efendimiz e sonsuz salât ü selâm olsun Hadîs ilmi bütün yakînî ilimlerin başı dînî ilimlerin dayanağı ve esâsıdır Dînî ilimlerin ikinci kaynağı olması bakımından Kur ân ı Kerîm den sonra en mühim ilimdir Kur ân ı Kerîm i tefsir ve beyân eder Hadîs i şerîfler karanlıkları aydınlatan ışıklar hidâyete götüren yol işâretleri ve her tarafı aydınlatan dolunay mesâbesindedir Kim onlara boyun eğer muhâfaza eder ve şuuruna varırsa doğruyu bulur hidayete kavuşur ve kendisine pekçok hayırlar ve lûtuflar ihsân edilir Kim de hadîs i şerîflerden yüz çevirir ve onlara sırt dönerse azar ve boşluğa düşer zarar ve ziyânını artırmaktan başka bir şey yapmaz O Yüce Peygamber r yerine göre bazı şeyleri yasaklamış bazı şeyleri emretmiş îkâzlarda bulunmuş müjdeler vermiş temsiller getirmiş ve nasihatlarda bulunup hatırlatmalar yapmıştır Bu hâliyle hadîs i şerifler ve Sünnet i Seniyye en az Kur ân kadar mühimdir İslâmî ahkâmın bilinmesi için hadis bilgisi zarûrîdir Yani şer î esasları ve hükümleri öğrenebilmek için Ra sû lullah r Efendimiz in Sünnet inden başka bir yol yoktur Maslahatlar ise tecrübe sâdık nazar istintaç gibi yollarla da öğrenilebilir Her asırda ıslahatçıların ümmetin gidişâtını değerlendirmek ve sapmaları tesbit etmek için kıstas olarak mürâcaat edecekleri vazgeçilmez asıl temel ölçü hadîs i şerîfler ve Sünnet i Seniyye dir Îtidâl hâli ancak Sünnet vâsıtasıyla korunabilir Eğer Sünnet yolu terkedilir nebevî irşadlara sırt çevrilirse ümmet ifrat ya da tefrîte düşer denge bozulur Muhakkak ki sizin için Allah Rasûlü nde pek güzel bir örnek vardır âyet i kerimesiyle bizlere takdim edilen fiilî örneğin ihmâl edilmesi dînî hükümlerin hayata tatbîkini imkânsız kılar Hz Ömer t şöyle buyurur Bazı insanlar gelip Kur ân daki müteşâbih âyetleri öne sürerek sizinle tartışacaklar Onlara karşı hadis i şerîf ve Sünnet i Seniyye ile mücâdele edin Zîrâ ashâb ı sünen yani hadîs i şerifleri bilen kişiler Allah ın kitâbını en iyi bilen kimselerdir Dârimî Mukaddime 17 121 Hevâ ehli sapık fırkalardan bir grup Ali bin Ebî Tâlib t ile tartıştı İbn i Abbâs v ona Ey Ebü l Hasen Kur ân ı Kerîm veciz bir kitap olup pekçok mânâyı aynı anda ihtivâ ettiği için herkes kendi anlayışına göre delil getirebilir Sen bir âyet okursun onlar da başka âyetler okurlar Onlarla Sünnet ten delil getirerek tartış Zîrâ onlar Sünnet adına yalan söyleyemezler dedi Diğer bir rivâyete göre Ali bin Ebî Tâlib t İbn i Abbâs v yı Hâricîler e göndermiş ve ona şöyle buyurmuştur Onlara git ve kendileriyle tartış Ancak onlara Kur ân dan delil getirme Zîrâ o çok yönlüdür Onlarla Sünnet ten delil getirerek tartış Süyûtî Miftâhu l cenne s 59 Kur ân özlü ve mûcizevî bir kitap olduğu için çok yönlüdür Bu sebeple zayıf akıllı insanlar da kendilerine göre âyetleri anladıklarını zannedebilirler Onlara âyet i kerimenin hakîkî mânâsını anlatmak imkânsız hâle gelir Sünnet i Seniyye ise Kur ân ın tefsiri olduğu için son derece açık ve nettir Onu herkesin kendi anlayışına göre sağa sola çekmesi bir kaçış yolu bulması çok zordur Bu sebeple sapık fırkalar ilk olarak hadîs i şerîflere Sünnet i Seniyye ye ve ashâb ı kirâma saldırırlar Onları îtibarsız hâle getirdiklerinde Kur ân ı Kerîm e kendi hevâ ve heveslerine göre rahatça mânâ yükleyebileceklerini düşünürler Eyyûb es Sahtiyânî g şöyle buyurur Bir kişiye Sünnet ten bahsedildiğinde o Bırak bunları sen bize Kur ân dan haber ver Diğer bir rivâyette Sen bize Kur ân la cevap ver derse bil ki o kişi kendisi sapıtmış olduğu gibi insanları da saptırmaktadır İm

Erkam Yayınları
Bizleri maddî ve mânevî pisliklerden temizleyen ve üzerimizdeki nimetlerini tamamlayan Cenâb ı Hakk a nihâyetsiz şükürler sonsuz hamd ü senâlar olsun Kendisinden sonra gelecek olan kardeşleri ni görmeyi hasretle arzu eden Kıyâmet günü onları abdest âzâlarındaki nûrdan tanıyacağını haber veren ve onlara ikrâm etmek için Havz ının başında hazırlık yapan Nebiyy i Ekrem Efendimiz e sonsuz salât ü selâm olsun Âyet i kerimede Allah Teâlâ temizlenenleri sever buyruluyor Rasûlullah Efendimiz s a v de Allah c c temizdir temizliği sever Temizlik imanın yarısıdır buyuruyorlar Melekler de temizlikten hoşlanır kirlilikten rahatsız olurlar İnsanın rûhu da ancak temizlikte huzur bulur O hâlde bir Müslüman için temizlik vazgeçilmez bir düsturdur Hayatın temelidir Ümmet i Muhammed in alâmet i fârikasıdır Müslümanın elbisesi temizdir bedeni temizdir mekânı temizdir kalbi temizdir rûhu temizdir aklı temizdir duyguları temizdir lisânı temizdir lokması temizdir Hâsılı bir Müslümanın her şeyi temizdir Bunların nasıl temizleneceğini de bizlere Cenâb ı Hak azze ve celle Hazretleri Rasûlü s a v vâsıtasıyla öğretmiştir Abdest ve gusül ile maddî olarak başlayan temizlik namaz Kur ân ı Kerîm tilâveti ve tavâf gibi ibadetlerle mânevî âleme geçer mü minin dünyasını arındırır kalbini rûhunu ve âhiretini nurlandırır Vücûdun dışını temizleyen abdest ve gusül insanın rûhuna da anında sirâyet eder Bu sebeple mü minler devamlı abdestli bulunmaya dikkat ederler Hatta yatarken bile abdest alırlar ki rûhları bedenlerinden ayrılıp gittiğinde uyanıncaya kadar abdestli bulunsun Mü min abdest aldığında nasıl bir mânevî hâl kazanıyor ki şeytanlar ondan uzaklaşıyor ve melekler kendisine yaklaşıyor Abdestsizlik hâli de nasıl bir mâhiyet arzediyor ki melekler bundan rahatsız oluyor ve o insandan uzaklaşıyorlar Bunlar dünya gözüyle görülemeyen ancak sâdık haberle bilinebilen hususlar Buraya kadar bahsettiğimiz temizlikler su ile yapılıyor Ama Cenâb ı Hak su ile birlikte toprağı da Nebiyy i Ekrem s a v Efendimiz e temiz ve temizleyici kılmış Bu sebeple su bulamadığımızda temizliğimizi toprakla yaparız İşte bu kitapçıkta abdest gusül ve teyemmümle alâkalı mühim bilgi ve hükümleri bulacağız Rasûlullah Efendimiz s a v bu hususta bizlere neler öğretmiş onu göreceğiz inşaallah Bu eser İmâm Buhârî r a in Sahîh inin muhtasarı özeti olan Tecrîd i Sarîh kitabının temizlikle alâkalı bölümlerine yapılan kısa bir şerhten ibarettir Bu eserin ortaya çıkmasında emeği geçen Sami Kaya Veli Yasin Tabak ve Muhammed Yenigün kardeşlerime çok teşekkür eder gayretlerimizin hepimiz için birer sadaka i câriye olup bizleri Rasûlullah s a v Efendimiz e yaklaştırmasını Cenâb ı Hak ın lûtf u kereminden niyâz ederim Cenâb ı Hak bedenlerimizi rûhlarımızı kalplerimizi ve hislerimizi tertemiz eylesin Temiz bir vaziyette huzûruna kabûl buyursun Bu gayretlerimizi de sadaka i câriye eyleyip onlardan nice mü minlerin istifâde etmesini nasîb ve müyesser eylesin Âmîn

Erkam Yayınları
Rasûlullah s a v Efendimiz i âlemlere rahmet olarak gönderen ve bizleri O na ümmet eyleyen Cenâb ı Hakk a nihâyetsiz hamd ü senâlar olsun Allah ın dînini en güzel şekilde tebliğ ve tebyîn eden ebedî kurtuluşumuza vesîle olan ve âlemlere nûr saçan bir kandil kılınan Nebiyy i Ekrem Efendimiz e sonsuz salât ü selâm olsun Hadîs ilmi bütün yakînî ilimlerin başı dînî ilimlerin dayanağı ve esâsıdır Dînî ilimlerin ikinci kaynağı olması bakımından Kur ân ı Kerîm den sonra en mühim ilimdir Kur ân ı Kerîm i tefsir ve beyân eder Hadîs i şerîfler karanlıkları aydınlatan ışıklar hidâyete götüren yol işâretleri ve her tarafı aydınlatan dolunay mesâbesindedir Kim onlara boyun eğer muhâfaza eder ve şuuruna varırsa doğruyu bulur hidayete kavuşur ve kendisine pekçok hayırlar ve lûtuflar ihsân edilir Kim de hadîs i şerîflerden yüz çevirir ve onlara sırt dönerse azar ve boşluğa düşer zarar ve ziyânını artırmaktan başka bir şey yapmaz O Yüce Peygamber r yerine göre bazı şeyleri yasaklamış bazı şeyleri emretmiş îkâzlarda bulunmuş müjdeler vermiş temsiller getirmiş ve nasihatlarda bulunup hatırlatmalar yapmıştır Bu hâliyle hadîs i şerifler ve Sünnet i Seniyye en az Kur ân kadar mühimdir İslâmî ahkâmın bilinmesi için hadis bilgisi zarûrîdir Yani şer î esasları ve hükümleri öğrenebilmek için Ra sû lullah r Efendimiz in Sünnet inden başka bir yol yoktur Maslahatlar ise tecrübe sâdık nazar istintaç gibi yollarla da öğrenilebilir Her asırda ıslahatçıların ümmetin gidişâtını değerlendirmek ve sapmaları tesbit etmek için kıstas olarak mürâcaat edecekleri vazgeçilmez asıl temel ölçü hadîs i şerîfler ve Sünnet i Seniyye dir Îtidâl hâli ancak Sünnet vâsıtasıyla korunabilir Eğer Sünnet yolu terkedilir nebevî irşadlara sırt çevrilirse ümmet ifrat ya da tefrîte düşer denge bozulur Muhakkak ki sizin için Allah Rasûlü nde pek güzel bir örnek vardır âyet i kerimesiyle bizlere takdim edilen fiilî örneğin ihmâl edilmesi dînî hükümlerin hayata tatbîkini imkânsız kılar Hz Ömer t şöyle buyurur Bazı insanlar gelip Kur ân daki müteşâbih âyetleri öne sürerek sizinle tartışacaklar Onlara karşı hadis i şerîf ve Sünnet i Seniyye ile mücâdele edin Zîrâ ashâb ı sünen yani hadîs i şerifleri bilen kişiler Allah ın kitâbını en iyi bilen kimselerdir Dârimî Mukaddime 17 121 Hevâ ehli sapık fırkalardan bir grup Ali bin Ebî Tâlib t ile tartıştı İbn i Abbâs v ona Ey Ebü l Hasen Kur ân ı Kerîm veciz bir kitap olup pekçok mânâyı aynı anda ihtivâ ettiği için herkes kendi anlayışına göre delil getirebilir Sen bir âyet okursun onlar da başka âyetler okurlar Onlarla Sünnet ten delil getirerek tartış Zîrâ onlar Sünnet adına yalan söyleyemezler dedi Diğer bir rivâyete göre Ali bin Ebî Tâlib t İbn i Abbâs v yı Hâricîler e göndermiş ve ona şöyle buyurmuştur Onlara git ve kendileriyle tartış Ancak onlara Kur ân dan delil getirme Zîrâ o çok yönlüdür Onlarla Sünnet ten delil getirerek tartış Süyûtî Miftâhu l cenne s 59 Kur ân özlü ve mûcizevî bir kitap olduğu için çok yönlüdür Bu sebeple zayıf akıllı insanlar da kendilerine göre âyetleri anladıklarını zannedebilirler Onlara âyet i kerimenin hakîkî mânâsını anlatmak imkânsız hâle gelir Sünnet i Seniyye ise Kur ân ın tefsiri olduğu için son derece açık ve nettir Onu herkesin kendi anlayışına göre sağa sola çekmesi bir kaçış yolu bulması çok zordur Bu sebeple sapık fırkalar ilk olarak hadîs i şerîflere Sünnet i Seniyye ye ve ashâb ı kirâma saldırırlar Onları îtibarsız hâle getirdiklerinde Kur ân ı Kerîm e kendi hevâ ve heveslerine göre rahatça mânâ yükleyebileceklerini düşünürler Eyyûb es Sahtiyânî g şöyle buyurur Bir kişiye Sünnet ten bahsedildiğinde o Bırak bunları sen bize Kur ân dan haber ver Diğer bir rivâyette Sen bize Kur ân la cevap ver derse bil ki o kişi kendisi sapıtmış olduğu gibi insanları da saptırmaktadır İmâm Evzâî g şöyle buyurur Bunun sebebi Sünnet in Kur ân üzerinde hüküm koyucu yani onu açıklayıcı ve tefsir edici olar

Erkam Yayınları
Kur an ı Kerim de sık sık emredilen ve ikame edilmesi istenilen namaz Rasulullah s a s Efendimiz in hayatında tatbikatını bulmuş ve bir taraftan nesilden nesile öğretilerek gelirken diğer taraftan da hadis i şerifler vasıtasıyla bizlere bütün tafsilatıyla nakledilmiştir Rasulullah s a s namazı en güzel şekilde kılmıi ashab ı kiram büyük bir şevk ve hassasiyetle onu gözlemiş tabiin ve günümüze kadar onları ihsan ile takip eden alimlerimiz de büyük bir titizlikle o müşahedeleri bizlere aktarmışlardır Bu kitapta işte bu rivayetleri göreceğiz Buharî nin namaz bablarında zikrettiği hadisleri kısa kısa açıklayarak namazla ilgili meseleleri ele alacağız

Erkam Yayınları
Murat Kaya tarafından kaleme alınan Buharide Namaz Erkam Yayınları eseri olarak okurlarla buluşuyor Buharide Namaz Murat Kaya Kitap Özeti Kuran ı Kerim de sık sık emredilen ve ikame edilmesi istenilen namaz Rasulullah s a s Efendimizin hayatında tatbikatını bulmuş ve bir taraftan nesilden nesile öğretilerek gelirken diğer taraftan da hadis i şerifler vasıtasıyla bizlere bütün tafsilatıyla nakledilmiştir Rasulullah s a s namazı en güzel şekilde kılmıi ashab ı kiram büyük bir şevk ve hassasiyetle onu gözlemiş tabiin ve günümüze kadar onları ihsan ile takip eden alimlerimiz de büyük bir titizlikle o müşahedeleri bizlere aktarmışlardır Bu kitapta işte bu rivayetleri göreceğiz Buharînin namaz bablarında zikrettiği hadisleri kısa kısa açıklayarak namazla ilgili meseleleri ele alacağız Yayınevi Erkam Yayınları Yazar Murat Kaya Sayfa 288 Sayfa Kağıt 2 Hamur Boyut 13 50x21 00 cm Basım Yılı 2018 Barkod 9786053024361 Kategori Meal Tefsir Hadis

Erkam Yayınları
Kur an ı Kerim de sık sık emredilen ve ikame edilmesi istenilen namaz Rasulullah s a s Efendimiz in hayatında tatbikatını bulmuş ve bir taraftan nesilden nesile öğretilerek gelirken diğer taraftan da hadis i şerifler vasıtasıyla bizlere bütün tafsilatıyla nakledilmiştir Rasulullah s a s namazı en güzel şekilde kılmıi ashab ı kiram büyük bir şevk ve hassasiyetle onu gözlemiş tabiin ve günümüze kadar onları ihsan ile takip eden alimlerimiz de büyük bir titizlikle o müşahedeleri bizlere aktarmışlardır Bu kitapta işte bu rivayetleri göreceğiz Buharî nin namaz bablarında zikrettiği hadisleri kısa kısa açıklayarak namazla ilgili meseleleri ele alacağız

Erkam Yayınları
Bizleri maddî ve mânevî pisliklerden temizleyen ve üzerimizdeki nimetlerini tamamlayan Cenâb ı Hakk a nihâyetsiz şükürler sonsuz hamd ü senâlar olsun Kendisinden sonra gelecek olan kardeşleri ni görmeyi hasretle arzu eden Kıyâmet günü onları abdest âzâlarındaki nûrdan tanıyacağını haber veren ve onlara ikrâm etmek için Havz ının başında hazırlık yapan Nebiyy i Ekrem Efendimiz e sonsuz salât ü selâm olsun Âyet i kerimede Allah Teâlâ temizlenenleri sever buyruluyor Rasûlullah Efendimiz s a v de Allah c c temizdir temizliği sever Temizlik imanın yarısıdır buyuruyorlar Melekler de temizlikten hoşlanır kirlilikten rahatsız olurlar İnsanın rûhu da ancak temizlikte huzur bulur O hâlde bir Müslüman için temizlik vazgeçilmez bir düsturdur Hayatın temelidir Ümmet i Muhammed in alâmet i fârikasıdır Müslümanın elbisesi temizdir bedeni temizdir mekânı temizdir kalbi temizdir rûhu temizdir aklı temizdir duyguları temizdir lisânı temizdir lokması temizdir Hâsılı bir Müslümanın her şeyi temizdir Bunların nasıl temizleneceğini de bizlere Cenâb ı Hak azze ve celle Hazretleri Rasûlü s a v vâsıtasıyla öğretmiştir Abdest ve gusül ile maddî olarak başlayan temizlik namaz Kur ân ı Kerîm tilâveti ve tavâf gibi ibadetlerle mânevî âleme geçer mü minin dünyasını arındırır kalbini rûhunu ve âhiretini nurlandırır Vücûdun dışını temizleyen abdest ve gusül insanın rûhuna da anında sirâyet eder Bu sebeple mü minler devamlı abdestli bulunmaya dikkat ederler Hatta yatarken bile abdest alırlar ki rûhları bedenlerinden ayrılıp gittiğinde uyanıncaya kadar abdestli bulunsun Mü min abdest aldığında nasıl bir mânevî hâl kazanıyor ki şeytanlar ondan uzaklaşıyor ve melekler kendisine yaklaşıyor Abdestsizlik hâli de nasıl bir mâhiyet arzediyor ki melekler bundan rahatsız oluyor ve o insandan uzaklaşıyorlar Bunlar dünya gözüyle görülemeyen ancak sâdık haberle bilinebilen hususlar Buraya kadar bahsettiğimiz temizlikler su ile yapılıyor Ama Cenâb ı Hak su ile bir

Erkam Yayınları
Rasûlullah s a v Efendimiz i âlemlere rahmet olarak gönderen ve bizleri O na ümmet eyleyen Cenâb ı Hakk a nihâyetsiz hamd ü senâlar olsun Allah ın dînini en güzel şekilde tebliğ ve tebyîn eden ebedî kurtuluşumuza vesîle olan ve âlemlere nûr saçan bir kandil kılınan Nebiyy i Ekrem Efendimiz e sonsuz salât ü selâm olsun Hadîs ilmi bütün yakînî ilimlerin başı dînî ilimlerin dayanağı ve esâsıdır Dînî ilimlerin ikinci kaynağı olması bakımından Kur ân ı Kerîm den sonra en mühim ilimdir Kur ân ı Kerîm i tefsir ve beyân eder Hadîs i şerîfler karanlıkları aydınlatan ışıklar hidâyete götüren yol işâretleri ve her tarafı aydınlatan dolunay mesâbesindedir Kim onlara boyun eğer muhâfaza eder ve şuuruna varırsa doğruyu bulur hidayete kavuşur ve kendisine pekçok hayırlar ve lûtuflar ihsân edilir Kim de hadîs i şerîflerden yüz çevirir ve onlara sırt dönerse azar ve boşluğa düşer zarar ve ziyânını artırmaktan başka bir şey yapmaz O Yüce Peygamber r yerine göre bazı şeyleri yasaklamış bazı şeyleri emretmiş îkâzlarda bulunmuş müjdeler vermiş temsiller getirmiş ve nasihatlarda bulunup hatırlatmalar yapmıştır Bu hâliyle hadîs i şerifler ve Sünnet i Seniyye en az Kur ân kadar mühimdir İslâmî ahkâmın bilinmesi için hadis bilgisi zarûrîdir Yani şer î esasları ve hükümleri öğrenebilmek için Ra sû lullah r Efendimiz in Sünnet inden başka bir yol yoktur Maslahatlar ise tecrübe sâdık nazar istintaç gibi yollarla da öğrenilebilir Her asırda ıslahatçıların ümmetin gidişâtını değerlendirmek ve sapmaları tesbit etmek için kıstas olarak mürâcaat edecekleri vazgeçilmez asıl temel ölçü hadîs i şerîfler ve Sünnet i Seniyye dir Îtidâl hâli ancak Sünnet vâsıtasıyla korunabilir Eğer Sünnet yolu terkedilir nebevî irşadlara sırt çevrilirse ümmet ifrat ya da tefrîte düşer denge bozulur Muhakkak ki sizin için Allah Rasûlü nde pek güzel bir örnek vardır âyet i kerimesiyle bizlere takdim edilen fiilî örneğin ihmâl edilmesi dînî hükümlerin hayata tatbîkini imkânsız kıl