Bulgar Gözüyle Edirne

Azizlerin yaşamöykülerinden kroniğe öyküden romana ama özellikle anı ve gezi notu türlerinde Edirne yle ilgili Bulgar edebiyatında yüksek sayıda tanıklık çıkar karşımıza Edirne yle ilgili tanıklıkların kentin 19 yüzyılın ortalarına doğru Bulgarlar açısından önemli bir ticaret eğitim ve kültür merkezi olarak gelişmeye başlamasıyla arttığını görürüz Tanıklıklarda artık kentin konumu tarihsel geçmişi güncel durumu sosyal yaşamı dini mabetleriyle ilgili bilgi ve verilere hatta tasvirlere yer verilmeye başlanır Örneğin Konstantin Fotinov 1790 1858 Kısaca Genel Dünya Coğrafyası 1843 adlı kitabında Trakya bölgesini tanıtırken İstanbul dan sonra en çok Edirne ye odaklanır Mihail Macarov da 1854 1944 gezi notu ve anılarında 1860 lı 1870 li yılların Osmanlı Edirne sini ustaca canlandırır Derlememizde yer alan Dobri Minkov ise 1856 1942 anılarında Edirne vilayet merkezinde 1870 in başlarında düzenlenen Umumi Meclis toplantısını anmakla yetinmeyerek kentin mahalleleri toplumsal yaşamı tarihsel anıtları bunlarla ilgili yaygın söylenceler Bulgarlara ait eğitim ve din kurumları hakkında da yalın bilgiler verir Bir başka yazar Petır Karapetrov da 1845 1903 Edirne de geçirdiği 1878 1879 yıllarıyla ilgili anılarını bütün ayrıntı ve canlılığıyla aktarmaya çalışır Hakkında çok az şey bildiğimiz Andon Dimitrov un anıları da 1878 1879 yılı Edirne sini kapsar Çalışmamızda yer alan metinler kentteki eğitim yayıncılık kültür ve ticaret hayatıyla ilgili bilgiler de içerir Bu anlatılarda Osmanlı idaresi hakkında bazen övgü bazen de eleştiri ve yergilere rastlarız Ama her şeye rağmen 1870 li yılların Edirne sinde etnik katmanlar arasında iyi ilişkiler egemendir M Macarov P Slaveykov D Minkov P Karapetrov ve A Dimitrov un bu kitapta bir araya getirilen anı ve gezi notları 1870 ler Edirne sini bütün özgünlüğü renkliliği ve canlılığıyla günümüze aktarıyor