Bulut Bilişim Sözleşmelerine Uygulanacak Hukuk
Adalet Yayınevi
Günümüzde yaşantılarımızın önemli bir kısmı fiziki dünyada değil sanal dünyada gerçekleşmektedir İnternete bağlanabilen akıllı cihazların hayatın her alanında yaygınlaşması dijitalleşmenin tezahürlerinden biri olarak sanal olan ile gerçek olanın bazen birbirini tamamladığı bazense birbirinin yerine geçtiği yeni bir yaşam tarzının habercisidir O halde insan yaşayışının en önemli unsurlarından biri olan sözleşmesel ilişkilerin kendisini sanal dünyada da göstermesi kaçınılmazdır Günlük hayatımızın vazgeçilmez eşyaları hale gelen akıllı telefonlarımıza yüklediğimiz mobil uygulamalar üyesi olduğumuz sosyal medya hizmetleri ve sanal pazar yerlerinin her biri kullanıcılar ile bu hizmetleri sağlayanlar arasında bir sözleşmesel ilişkiye vücut vermektedirler Sanal dünya gündelik yaşantılarımıza ev sahipliği yaptığı gibi ekonomik ilişkilere ortam sağlamak suretiyle farklı türlerdeki ticari ilişkilerin gelişmesine de hizmet etmektedir Sanal sözleşmelerin fiziki dünyadaki muadillerinden farkı bunların çoğunlukla aynı ülke sınırları içerisinde yaşamayan ve bu anlamda farklı hukuk düzenlerine tâbi olan şahıslar arasında akdedilmesidir Sanal dünyada gerçekleştirilen gündelik veyahut ticari ilişkilerin teknolojik altyapısı çoğunlukla bulut bilişim teknolojileri üzerinden sağlanmaktadır Bulut bilişim teknolojileri sayesinde internete erişimi olan her kullanıcı yaşadığı ülkeden bağımsız olarak uzak konumlarda yerleşik veri merkezleri üzerinden bilişim hizmeti alabilmektedir Örneğin bilgisayarındaki verileri yedeklemek için bulut depolama hizmeti sunan uygulamalardan faydalanan bir kullanıcı sisteme üye olurken bir tür bulut bilişim sözleşmesine taraf olmaktadır Akıllı telefonuna çevrimiçi mesajlaşma uygulamalarından birini yükleyen kişinin hizmetten yararlanmaya başlamadan önce çoğunlukla okumadan onay seçeneğine dokunduğu uzun ve anlaşılması zor metinler başka tür bir bulut bilişim sözleşmesinin muhtevasını oluşturmaktadır Şirketlerce sıklıkla kullanılan bulut tabanlı iş yönetimi yazılımları yazılım sağlayıcı ile hizmet alan şirket arasında bir bulut bilişim sözleşmesi akdedilmesi neticesinde kullanıma sunulmaktadır Neticede bulut bilişim teknolojileri kullanan hizmet sağlayıcılar günlük hayata veyahut ticari hayata yönelik çok farklı tür ve şekillerde sanal hizmetler sunabildiklerinden söz konusu hizmetler adına akdedilen sözleşmeler de aynı oranda çeşitlilik arz etmektedir Bulut bilişim sözleşmeleri adlandırması sunduğu hizmetin türü ve hedef kitlesi fark etmeksizin bulut bilişim teknolojilerini kullanarak sanal dünyada hizmet sunan sağlayıcıların bu hizmetleri sunmak adına akdetmiş oldukları elektronik sözleşmeleri ifade etmek üzere kullanılmaktadır Bu çalışmanın konusunu ise hemen her zaman yabancılık unsuru içeren bulut bilişim sözleşmelerine uygulanacak ülke hukukunun Türk kanunlar ihtilafı kuralları uyarınca tespit edilmesi faaliyeti oluşturmaktadır Herhangi bir devletin egemenliği altında olmayan sanal dünyada sunulan hizmetler adına akdedilen ve sanal ortamda ifa edilen sözleşmelere sınırları net çizgilerle çizilmiş ülkelerde kurulu devletlerin hüküm sürdüğü fiziki dünyadaki milletlerarası özel hukuk ilişkileri için öngörülmüş kanunlar ihtilafı kurallarının uygulanması ilk bakışta çelişkili bir durum ortaya çıkarmaktadır Zira hakimiyeti altındaki topraklarda güç kullanma tekelini uhdesinde bulunduran modern devletlerin mahkemelerince verilen yargı kararlarına taraflarca uyulmadığı takdirde ilgili devletin cebri icra organlarınca hükmün gereği yerine getirilebilmektedir Oysa fiziki dünyada elinde bulundurduğu iktidar araçlarıyla yargı kararlarını cebren icra edebilen devlet aygıtı sanal dünyada gerçekleşen hukuki işlem ve olaylar hakkında yargılama yapabilse dahi çoğu durumda ilgili yargı kararını cebren icra etme kuvvetinden yoksun olacaktır Bu durum yargı kararlarını sanal dünyada icra edilebilir hale getirmek isteyen ulusal devletlerin giderek artan bir biçimde sanal dünyanın aktörleriyle iş birliğine git
