Burhan ı Belhi ve Türkçe Divanı 39 D 11 — Doç Dr Bahattin Kahraman

Bugün Orta Asya diye anılan Türkistan coğrafyasının Büyük Selçuklular dan beri tarihi ve kültürel zenginlikleriyle olduğu kadar insan gücü bakımından da Türkiye yi sürekli beslediği siyasi ekonomik vb sebeplerle göçlerin gerek topluluklar gerekse aile boyutunda devam ettiği bilinmektedir Güney Türkistan a dahil olan ve bugün Afganistan içinde yer alan bölgeler sözünü ettiğimiz göç hareketlerinin yaşandığı yerler arasındadır Afganistan ın eski bir şehri olan Belh de bu göçler nedeniyle adı öne çıkan şehirlerdendir Belh özellikle Mevlana ailesinin 1212 yılında buradan ayrılıp yıllarca oradan oraya dolaştıktan sonra nihayet Selçuklu Sultanı Alaaddin Keykubat ın davetiyle Konya ya yerleşmesinden itibaren ailenin şöhreti dolayısıyla devamlı hafızalarda yer eden Horasan şehirlerinden biri olagelmiştir Benzer bir göç hadisesi asırlar sonra yine yaşanmıştır Tıpkı Mevlana ailesi gibi geldikleri coğrafyada köklü ve şöhretli bir geçmişe sahip olan Şeyh Süleyman ve ailesi de 19 yüzyılın ortalarında 1269 1853 yılında Belh ten ayrılıp Türkiye ye göç etmiş ve bazı şehirlerde konakladıktan sonra Sultan Abdülaziz in özel fermanıyla İstanbul a gelip yerleşmiştir Bu kitapla Türkçe şiirleri ilgilenenlere sunulmuş bulunan Burhan adı geçen Şeyh Süleyman ın oğludur 300 kişiyi bulan kafileyle birlikte Belh ten İstanbul a uzanan göç macerasını bizzat yaşayanlardan biridir Yaşadıklarını türlü manzumelerinde fırsat düştükçe ifade ettiği gibi ayrıca sadece bu göç hadisesini anlatmak için mesneviler kaleme almıştır