Bütün Eserleri Ercümend Behzad Lâv — Ercümend Behzad Lâv

Türk şiirinin hep kendi açtığı yolda tek başına yürümüş kimselere benzememiş şairi Ercümend Behzad Lavın bütün şiirleri ve oyunları ilk kez bir araya getiriliyor Doğan Hızlanın Ercümend Behzad Lavın Türk şiiri içindeki yerini ve etkilendiği yabancı akımlar ışığında şair kimliğini ele aldığı sunuş yazısıyla birlikte Tadımlık Sunuş Doğan Hızlan Ercümend Behzad Lavın Bütün Eserlerine yazdığım bu sunuş iki ana bölümden oluşuyor Birincisi Lavın Türk şiiri içindeki yeri ikincisi de etkilendiği yabancı akımların ışığında irdelenişi Yabancı edebiyat akımlarını nasıl algılamıştı etkilenme oranı neydi Türk dilinde ve şiirinde bu akımların etkisinde özgün bir şiir yaratabilmiş miydi Ercümend Behzad Lavın Bütün Eserlerini yayına hazırlarken kitapları üzerine yazılanları taradım etkilendiği akımları onun değil de Türk yazarlarının nasıl değerlendirdiklerini yorumladıklarını saptamaya çalıştım Türk yazarları incelemecileri edebiyat tarihçileri ve eleştirmenleri onu Türk şiiri ve serbest nazım hareketi içinde nasıl konumlandırmışlardı Kitaba yazdığım bu sunuşun bir bölümü bu bakış açısını taşıyor Araya Sıkışan Şair Ercümend Behzad Lav Ercümend Behzad Lavın ilk şiir kitabı yayımlandığında Türkiyede biçim içerik ve şiirin işlevi üzerine değişik görüşler tartışılıyordu Lav bu tartışmaların arasında sıkışıp kaldı Oysa onun da özgün bir sesi vardı o da diğerleri gibi sınır dışındaki edebiyat tadlarından akımlarından yararlanmıştı Ne var ki Türkiyede altı çizili bir akımın bir topluluğun içinde yer almamıştı Üstelik o Almanyada modern edebiyat sanat akımlarını öğrenmişti Kaynakların oluştuğu toplumda yaşıyordu Şairlerin biçimle birlikte içerik için çaba harcadıkları bir zamanda Lavın biçime ağırlık veren şiir işçiliği onu dönemindekilerin dışına sürükledi O nasıl yazacağını düşünürken başkaları neyi yazacaklarını tartışıyordu Herkes Türk edebiyat tarihinin içindeki gelişmeyi izlerken ya da onun eksiklerini tamamlama uğraşındayken karşıt tavrı Türk edebiyatı içinde düşünürken o doğrudan Avrupanın edebiyat sanat akımlarını ithal etti Türk edebiyatına getirdiği değişik soluk bu yüzden görmezlikten gelindi Batı taklitçiliği ve şekilcilikle suçlanması haksızlıktı çünkü onu karşılaştırdığımız adlar da poetikalarını Batının malzemesiyle oluşturmuşlardı Ercümend Behzad Lavın onlardan farkı uyarlama yerine doğrudanlığı seçmesiydi Nâzım Hikmet Garip 1940 Gerçekçi Toplumcu Kuşağı ve 1940ın diğer kesiminin şairleri arasına sıkıştı Lavın biçim konusundaki saplantısı o dönemde değil ama sonradan İkinci Yeni hareketince benimsendi İkinci Yeni Lavın yabancı akımları özümserken yarattığı dil ve biçimseverlikten çok yararlandı Ercümend Behzad Lavın Türk şiirinden etkilenme yararlanma oranı tartışmalı Poetikası ele alındığında Türk şiirinden çok az etkilendiği söylenebilir Çünkü o kendinden önceki şiire gösterdiği tepkinin şiirsel kaynaklarını Batıda buldu Şiirinin değişmeyen özelliği ironiydi İroniyi sürdürdü ama buna ileriki kitaplarında toplumculuğu da kattı Kendi şiirini kendi sezgileriyle geliştirdi Şiirimizdeki daha sonra ortaya çıkan akımlar da onun şiirine giremedi İronisinin niteliği ve akımlar bağlamında değerlendirmesini yazının ikinci bölümünde yapacağım Şiiri geniş kapsamlı bir uygarlık eleştirisidir Mesaja fazlasıyla önem verdiğinden şiiri zaman zaman düzyazının duvarına çarpmıştır Lavın şiirinin bu akımlar ve kişiler ortasındaki durumunu Memet Fuat şöyle yorumluyor 1921 1925 yılları arasında Berlinde tiyatro öğrenimi gören Ercümend Behzad Lav Batı dünyasındaki yeni şiir akımlarıyla ilgilenmiş yurda döndükten sonra Gerçeküstücülük Gerçekçilik Dadacılık gibi akımların etkisinde şiirler yayımlamaya başlamıştı Eski şiire karşı çıkışta serbest nazmı seçmiş olmasının ötesinde Nâzım Hikmetle ortak bir yanı yoktu ondan etkilenmiş de değildi Serbest nazmı batıda görüp özenmiş yıkıcı yönüne yakınlık duymuş toplumsal bir eylem için kullanmayı düşünmemişti S