Büyük İskender den Roma İmparatorluğu na Hellenistik Suriye Tarihi Krallar Kentler Savaşlar Antlaşmalar İsyanlar MÖ 323 MÖ 64 — Dr Murtaza Ali

Suriye Bölgesi stratejik bir konuma sahip olması sebebiyle eski çağlardan bu yana uğruna savaşların yapıldığı bir coğrafya olmuştur Suriye eski ticaret yollarının merkezinde yer alması nedeniyle asırlar boyu birçok medeniyet ve inancın odağı olmuştur Antik dönemlerde Suriye coğrafyasını kontrol etmek bütün bölgeye hâkim olmak anlamına geldiğinden dolayı söz konusu yerin birçok imparatorluk ve krallık tarafından istila edilmesi kaçınılmaz olmuştur Büyük İskender MÖ 333 yılında bölgeye geldiğinde Suriye nin kontrol edilmesine büyük önem vermiştir Zira Suriye topraklarını Parthlarla ve uzak doğuda yaptığı savaşlarda güvenli bir geçiş noktası olarak kullanmıştır Büyük İskender in ölümünden sonra yanında görev yapan Makedon generaller arasında art arda patlak veren savaşlar yaklaşık 51 yıl sürmüştür Büyük İskender in ölümünün üzerinden çok geçmeden fethettiği geniş topraklar kendisine yakın birkaç üst düzey generalin kontrolüne geçmiştir Bu generaller sanki Büyük İskender in meşru varisi gibi birbirlerine üstünlük taslamışlardır MÖ 323 yılında Büyük İskender in Babylonia da hayatını kaybetmesinin ardından generalleri Makedonya İmparatorluğu nu paylaşmak üzere Babylonia da Babil bir toplantı düzenlemişlerdir Babylonia Toplantısının ardından gelen Diadochlar Dönem savaşlar ittifaklar ve suikastların yaşandığı kanlı bir süreç olmuştur MÖ 280 yılına gelindiğinde Mısır da Ptolemaioslar Suriye de Seleukoslar ve Makedonya da Antigonoslar olmak üzere üç büyük Hellenistik krallık ortaya çıkmıştır Seleukos Krallığı MÖ 312 64 Büyük İskender in ölümünden sonra ortaya çıkan üç Makedon krallıktan en büyüğüdür Bu krallık Büyük İskender sonrası hüküm sürmüş olan I Seleukos Nikator tarafından önceki Akhaemenid İmparatorluğu nun altyapısı üzerine inşa edilmiştir MÖ 301 yılında yaşanan İpsos Savaşı ndan sonra Suriye bölgesi I Seleukos un idaresine geçmiş ve krallığın başkenti Mezopotamya daki Seleukeia Tigris ten Suriye de yeni kurulan Antiocheia ya taşınmıştır Bu dönemde Krallık toprakları etnik kültürel dini ve politik açıdan zenginlikleri ile karakterize olarak devasa bir coğrafyaya yayılmıştır Kral III Antiochos döneminde Seleukos Krallığı Pamir Dağları ndan Ege Denizi ne kadarki geniş bir alana hükmetmiştir Ancak Mısır ile yapılan Suriye Savaşları ve ardından Roma ile Kral III Antiochos arasında yaşanan Magnesia Savaşı sonrası imzalanan Apameia antlaşması Seleukos Krallığı nın Suriye bölgesine sıkışmasına neden olmuştur IV Antiochos döneminde yaşanan Yahudi isyanları Seleukos Devleti ni iyice yıpratmıştır MÖ 150 yılından itibaren hanedanlar arasında yapılan taht savaşları neticesinde krallık hızla küçülmeye başlamıştır Seleukos Krallığı nın topraklarının birçoğu MÖ 64 senesinde Romalı General Pompeius Magnus tarafından ele geçirilinceye kadar Romalılar ve Parthlar tarafından dolaylı olarak yönetilmiştir