Büyük Selçuklu İmparatorluğu Tarihi Çerçevesi İçinde Sancar ın Meliklik Devri — Mehmet Altay KÖYMEN Sinan TARİFCİ

Büyük Selçuklular tarihinde hanedana ve devlete adını veren Selçuk Bey in babası Dukak ın zamanından itibaren bir Kuruluş Devri nden söz edilebilir Ardından ilk Büyük Selçuklu Sultan Tuğrul Bey ın zamanında kazanılan Dandanakan meydan şavaşından itibaren Alparslan ve Melikşah zamanlarını da içine alan en parlak devir olan 1040 1092 Birinci İmparatorluk Devri açılmıştır Melikşah m ölümünden sonra tahta geçen Berkyaruk zamanı 1092 1104 Büyük Selçuklu Devleti nin Fetret Devri dir Mehmed Tapar ın saltanatı zamanı 1105 1118 Sancar ın Sultan olmasıyla bağlayan istikrarlı devreye geçiste bir İntikal Devri olarak kabul edilebilir Mehmed Tapar ın ölümünü muteakip devletin başına geçen Sancar ın saltanat zamanına 1118 1157 ise İkinci İmparatorluk Devri adı verilebilir Orta ve Yakın Doğu ya nizam veren Büyük Selçukluların cihanşümul rolü bütün haşmetiyle meydandadır Sancar yaklaşık 40 yıl süren sultanlık devrinden önce 20 yıldan fazla ülkenin doğu bölgelerinde melik ünvanyla hüküm sürmüştür Böylece Sancar 117 yıllık Büyük Selçuklu Devleti nin 60 yıllık bir döneminde rol oynamıştır Bu dönem Türk ve İslam tarihi için olduğu kadar dünya tarihi bakımından da önemli bir devreyi oluşturmaktadır Sancar Büyük Selçuklu Devleti nin en karışık ve sinesinde gelecek devirlere ait pek çok meselenin nüvesini taşıyan fetret ve yeniden toparlanma devrelerinde meliklik yapmıştır O böyle bir cağda ülkenin doğusunda istikrarlı bir idare kurmayı başararak Alparslan ve Melikşah ın parlak devirlerini tekrar yaşatmıştır Selçuklu tarihinin büyük âlimi Prof Dr Mehmet Altay Köymen in bilhassa Arapça ve Farsça belli başlı kaynaklara dayanarak çok az işlenmiş bu devri eşsiz bir üslupla ortaya koyduğu bu eser hem araştırmacılara hem de genel okuyucu kitlesine hitap etmektedir Büyük Selçuklu İmparatorluğu Tarihi Çerçevesi İçinde Sancar ın Meliklik Devri Büyük Selçuklu Devleti nin en uzun süre tahtta kalan sultan Sancar ın meliklik devrini tüm çarpıcı yönleriyle ele alan bir başucu eseri