Büyük Türkçe Sözlük — D Mehmet Doğan

Onlarca baskı yapan binlerce kelime içeren Doğan Büyük Türkçe Sözlük başucu eseriniz Büyük Türkçe Sözlük ilk defa 1981 de yayınlandı Hazırlayıcısı işe yarar bir sözlük bulumamaktan şikâyetçiydi ve öncelikle kendi ihtiyacını gözeterek bir sözlük çalışmasına girişmek zorunda kalmıştı Bu mecburiyetin eseri 1981 de okuyucu ile buluştu Gördüğü ilgi ihtiyacın yaygınlığı hakkında fikir veriyordu Büyük Türkçe Sözlük yayınlandığı zaman sözlük anlayışındaki farklı yaklaşımı ile kendini kabul ettirdi Kelimeleri şu veya bu sebeple sözlük dışında bırakmayan kullanılma ölçüsüne göre değerlendiren tariflerde resmî ideolojik tarafgirliklerden uzak duran tavrıyla bilhassa dikkati çekti Büyük Türkçe Sözlük ün Türkiye de sözlük alanının tanziminde belirleyici rolü şimdi daha iyi fark ediliyor Son bir kaç yıl içinde Cumhuriyet döneminin resmî yarıresmî sözlüğü yenilendi genişletildi ve böylece yayınlandı Bu bile 1945 te ortaya konulan daraltılmış teklif telkin sözlüğü anlayışının terk edilmek zorunda kalındığını göstermektedir Artık az sayıda öztürkçe kelime ile yetinme veya övünme zihniyeti tarihe gömülmüştür Dikkati çeken bir başka husus da Kurum sözlüğünün uzun zamandır iki cilt olarak yayınlanma düşüncesinden vaz geçilmesi Büyük Türkçe Sözlük gibi tek cilt olarak sunulmasıdır Bu baskıda biçim yönünden de Büyük Türkçe Sözlük örneğinin ne ölçüde etkili olduğu görülebilmektedir

Ülkemizde geçen asrın sonu ile bu yüzyılın başında çok canlı bir sözlük yayımı faaliyetine şahit olunmaktadır Türkçenin zengin kelime kadrosunu toplayabilecek bir sözlük geleneğinin teşekkülünü sağlayacak çaptaki bu çalışmalar daha sonraki cebri değişiklikler yüzünden kesintiye uğramıştır Harf inkılabı ve dil devriminin ardından sözlüksüz ve gramersiz geçen bir devreden sonra daha çok dil üzerindeki sınırlayıcı görüşleri yansıtan çalışmalara rastlanır Halen elde bulunan sözlüklerde doğrularla yanlışlar kaideye uygun olanlarla uydurma ve kaide dışı olanlar birarada bulunmaktadır Çoğu türkçenin zengin kelime kadrosunu daraltarak uydurmacılığı yaygınlaştırmaya hizmet etmekte ve kavram kargaşası meydana gelmesine sebep olmaktadırlar Bütün bunlara ve sürüp giden kavram kargaşasına çözüm getirmek için hazırlanan Sözlük Bu yaygın eğilimin dışında bir çalışma olmaktadır