Çağdaş Devlet Düzenleri — Cem Eroğul

Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi nin birinci sınıfında yaz döneminde bütün bölümlerde haftada dört saat olarak okutulan Anatüzeye Anayasa Hukukuna Giriş dersi iki ana bölümden oluşuyor 1 Siyasal düzen rejim ve dizgeler sistemler 2 Türk anayasa gelişmeleri Bu geniş kapsamlı ders adından da belli olduğu üzere bir giriş dersi niteliğinde Üçüncü ve dördüncü sınıflarda artık yalnızca kimi bölümlerin öğrencilerine okutulan Türk Anayasa Düzeni Çağdaş Devlet Düzenleri Temel Haklar ve Özgürlükler İnsan Haklarının Uluslararası Alanda Korunması dersleri bu giriş dersinin açılımı ve devamı niteliğinde Üçüncü sınıfta Kamu Yönetimi ve Uluslararası İlişkiler bölümlerinde kış döneminde haftada üç saat olarak okutulan Çağdaş Devlet Düzenleri dersi birinci sınıftaki giriş dersinin birinci ana bölümünde edinilen temel çerçeveye oturuyor Dersin amacı bu temel çerçevenin sağladığı kuramsal ve tarihsel bilgiler ışığında günümüzün birtakım önemli devletlerinin siyasal düzenlerinin somutta nasıl işlediğini öğrenmek İncelenecek devletlerin seçimi her zaman kolay değil Ancak hem dünyadaki ağırlıkları hem de yarattıkları öykünmelerin yaygınlığı nedeniyle İngiltere Amerika ve Fransa nın incelenmesi zorunlu Bunlara hem Avrupa Birliği ndeki ağırlığı hem geliştirdiği siyasal dizgenin özgünlüğü hem de Türkiye için taşıdığı özel önem nedeniyle Almanya yı da katmayı kaçınılmaz gördüm Dersin izlencesi kısaca şöyle Girişte çok genel çizgileriyle kuramsal ve tarihsel çerçeve anımsatılacak Bunun için SBF birinci sınıfta okutulan Anatüzeye Giriş kitabı kaynak olarak kullanılacak Dersin ana bölümünde ise sırasıyla İngiltere Amerika Fransa ve Almanya nın siyasal düzenleri incelenecek Bu amaçla önce ilgili ülkenin anayasal düzenlemeleri sonra yasama yürütme yargı sıralamasına uyularak devlet kurumları sonra da başta siyasal partiler olmak üzere siyasal dizgenin öteki öğeleri ele alınacak Bu inceleme sırasında hep siyasal yaşamın somut işleyişi yakalanmaya çalışılacak Konusu güncel gelişimleri kapsayan bir ders için not yazmak nankör bir iş Verilerin değişkenliği her kitabı hızla eskitiyor Yalnızca Türkiye deki bir iki kaynak kitap değil gelişmiş ülkelerdeki ders kitapları da bu yazgıdan kurtulamıyor Alınabilecek tek önlem olabildiğince yeni verilerle çalışmak Bu ders notları kaleme alınırken hep bu kaygı göz önünde tutuldu Bilindiği gibi son yıllarda bu alanda değeri abartılamayacak bir olanak doğdu Ağ Internet Artık güncellemeler derste günbegün yapılabiliyor Öte yandan kitabın her yeni baskısı bu yeni gelişmeleri eklemek için bir fırsat yarattığı gibi daha önce gözden kaçmış yanlışların düzeltilip eksiklerin tamamlanmasını da olanaklı kılıyor Son olarak dil konusunda da birkaç söz söylemem gerekiyor Anatüzeye Giriş kitabımı okuyanlar tutarlı ve arı bir bilim dili geliştirilmesine ne denli önem verdiğimi bilirler Bu ders notlarında da aynı tutumu sürdürmeye çalışıyorum Bu notlarda da kimi öz Türkçe sözcüklerin anlamında duraksayan okurlar için Anatüzeye Giriş in Sözlükçe bölümünü kitabın sonuna ekledim Ne var ki konu yabancı ülkeler olunca herşeyi Türkçeleştirmek olanaksız Tarihsel gelişmelerin ürünü olan birtakım özgün kurumlar ancak kendi dillerindeki terimlerle adlandırılabilirler Bunları ne Türkçe ye ne de başka bir dile çevirerek aktarma olanağı yok Tek çıkar yol yabancı terimi olduğu gibi kullanmak ve anlamını Türkçe açıklamak Durum böyle olunca ders notlarında yığınla yabancı sözcük bulunması kaçınılmaz oldu Elbette ders notları öncelikle öğrencileri ilgilendirir Ancak İngiltere Amerika Fransa ve Almanya nın siyasal düzenlerine ilişkin olarak derli toplu ve güncel bilgiler edinmek isteyen genel okurun da bu notlardan yararlanabileceğini umuyorum Birilerine yararlı olabildiysem ne mutlu bana Prof Dr Cem Eroğul img src https s3 eu west 1 amazonaws com dia kitadagitim ckeditor_assets pictures 53 content_1_original_original jpg alt height 15 width 15 font size 1 color white font img

1952 de Türkiye NATO ya üye olduktan sonra artık bağlaşığı olduğu Batılı büyük devletlerin nasıl yönetildikleri konusunda bilgi sahibi olmak kaçınılmaz bir gereksinim olarak belirdi Bu gereksinime ilk kez Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Mukayeseli Devlet İdaresi dersiyle yanıt verdi ÇAĞDAŞ DEVLET DÜZENLERİ dersi ise işte böyle başlayan bir sürecin bugünkü meyvesi Böyle bir derste incelenecek devletlerin seçimi her zaman kolay değil Ancak hem dünyadaki ağırlıkları hem de yarattıkları öykünmelerin yaygınlığı nedeniyle İngiltere Amerika ve Fransa nın incelenmesi zorunlu Bunlara hem Avrupa Birliği ndeki ağırlığı hem geliştirdiği siyasal dizgenin özgünlüğü hem de Türkiye için taşıdığı özel önem nedeniyle Almanya yı da katmayı kaçınılmaz gördüm Kitapta sırasıyla İngiltere Amerika Fransa ve Almanya nın önce anayasal düzenlemeleri sonra yasama yürütme yargı sıralamasına uyularak devlet kurumları sonra da başta siyasal partiler olmak üzere siyasal dizgenin öteki öğeleri ele alınıyor Bu inceleme sırasında hep siyasal yaşamın somut işleyişi izlenmeye çalışılıyor Böyle bir kitabın hızla eskimesi kaçınılmaz Buna karşılık bugün artık elimizde değeri abartılamayacak bir kaynak var Ağ Internet Her yeni baskı hem bu kaynaktan yararlanarak yeni gelişmelerin eklenmesi için bir fırsat yaratıyor hem de daha önce gözden kaçmış yanlışların düzeltilip eksiklerin tamamlanmasına olanak veriyor

1952 de Türkiye NATO ya üye olduktan sonra artık bağlaşığı olduğu Batılı büyük devletlerin nasıl yönetildikleri konusunda bilgi sahibi olmak kaçınılmaz bir gereksinim olarak belirdi Bu gereksinime ilk kez Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Mukayeseli Devlet İdaresi dersiyle yanıt verdi Çağdaş Devlet Düzenleri dersi ise işte böyle başlayan bir sürecin bugünkü meyvesi Böyle bir derste incelenecek devletlerin seçimi her zaman kolay değil Ancak hem dünyadaki ağırlıkları hem de yarattıkları öykünmelerin yaygınlığı nedeniyle İngiltere Amerika ve Fransa nın incelenmesi zorunlu Bunlara hem Avrupa Birliği ndeki ağırlığı hem geliştirdiği siyasal dizgenin özgünlüğü hem de Türkiye için taşıdığı özel önem nedeniyle Almanya yı da katmayı kaçınılmaz gördüm