Çalışma Ekonomisi

Bu kitapta sırasıyla gıda teknolojisinin tarihçesi değişen beslenme alışkanlıkları gıda teknolojisinin tanımı gıda muhafaza yöntemleri gıdaların muhafaza yöntemlerindeki teknolojik gelişmeler kurutarak muhafaza konserve süt teknolojisi tahıl teknolojisi besinlerin dondurularak saklanması baharatla saklama et teknolojisi meyve sebze işleme teknolojisi şekerle saklama sirke teknolojisi asitle saklama yağ teknolojisi radyasyon işleminin teknolojik yönleri ve fonksiyonel besinlere yer verilmiştir Kitapta yer alan bilgilerin öğrencilerimize konuya ilgi duyanlara ve okuyanlara katkıda bulunması ve yararlı olmasını dilerim

Tarım sektörünün ana sektör olarak ekonomideki itici gücü açıktır Makro veriler açısından değerlendirildiğinde tarım sektörünün ekonomi içerisindeki payı oransal olarak düşük olmakla beraber girdi alan ve girdi veren sektörlerle birlikte değerlendirildiğinde ekonomide önemli bir yeri olduğu görülebilir Tarım sektörünün ekonomiye olan oransal katkısının artırılmasında sınırlı kaynakların etkin kullanımının önemi fazladır Bu amaca yönelik olarak tarımda yeni tekniklerin ve teknolojilerin kullanımı üzerine birçok çalışma yapılmış ve sektörün hizmetine sunulmuştur Ancak yapılan çalışmaların sektörde faaliyet gösteren işletmelerin gelirlerine ve dolayısı ile sektörel gelişmeye katkı sağlaması için temel ekonomik prensipler çerçevesinde kullanılması gerekmektedir Ayrıca işletmelerin etkin yönetimi pazarlama finansman stratejilerinin olması üretim planlamasının yapılması ve bunları gerçekleştirecek beşeri sermayenin güçlü olması gerekmektedir Yine bu stratejileri geliştirecek insan kaynaklarının üretim maliyetleri ve piyasa bilgilerine sahip olması beklenmektedir Bu gün tarımsal üretimde rastgele faaliyette bulunmak yerine genel ekonomi tarım ekonomisi ve işletmecilik bilgisine göre çalışmak çok daha yararlı olacaktır Unutulmamalıdır ki çok üretmek amaç değildir

Eğitim ekonomisi ekonomi biliminin oldukça geniş kapsamlı ve gün geçtikçe gelişen bir alt disiplinidir Bilindiği gibi ekonomi şimdiki ve gelecekteki tüketimi yapılacak mal ve hizmetlerin üretilmesi ve paylaşılması sürecinde kıt kaynakların alternatif kullanım alanlarına nasıl tahsis edileceğine karar verirken yaptıkları seçimleri ve bu tercihlerinin sonuçlarını inceleyen sosyal bir bilimdir Eğitim ve ekonominin kesişme noktasında bulunan bu anlamda disiplinler arası bir çalışma alanı olan eğitim ekonomisi kıt kaynakların çeşitli türden eğitim ve yetiştirme etkinliklerinin üretilmesi ve toplumun çeşitli bireyleri ve grupları arasında dağıtılması konusunda birey ve toplumun yaptıkları tercihleri inceleyen bir bilim dalı olarak tanımlanabilir Eğitim ekonomisi eğitimin iktisadi büyüme üzerindeki etkileri eğitimin iktisadi kalkınmayı etkileme mekanizması eğitimin özellikleri eğitimin ekonomik değeri eğitimde kaynak dağılımı eğitimde maliyet ve harcamalar eğitimin getirileri eğitimin finansmanı eğitim planlaması eğitimin işgücü piyasasına ve istihdama etkileri gibi konuları inceler Aynı zamanda okul öncesi eğitimden başlayarak temel eğitim orta ve yükseköğretim işbaşında eğitim ile özellikle günümüzde önemi giderek artan yaşam boyu eğitim gibi eğitim türlerini iktisat biliminin sunduğu model ve varsayımlarla analiz etmeyi mümkün kılar EĞİTİM EKONOMİSİ başlıklı bu kitap kaleme alınırken yazarın önceki yıllarda konuyla ilgili yayınlanmış çeşitli makaleleri ile Kalkınma ve Eğitim Stratejik Analiz adlı çalışması derlenmiş yeniden gözden geçirilip güncellenerek okuyucuya sunulmuştur Kitapta eğitimin tanımı türleri ve özellikleri iktisadi düşüncede eğitim eğitimde maliyetler ve eğitim yatırımlarının getirileri işgücü ve eğitim arzı talebi ve planlaması ekonomik büyüme ve kalkınmada eğitimin önemi işgücü piyasasında eğitimin rolü eğitimde fırsat eşitliği ve toplumsal cinsiyet eşitliği eğitimdeki gelişmelerin göstergeleri ışığında Türkiye de güncel eğitim ve işgücü istatistiklerinin değerlendirilmesi konu başlıkları yer almaktadır Bu kitap eğitim ekonomisine ilgi duyan okuyucular ile çeşitli yükseköğretim programlarında seçmeli ders olarak okutulan Eğitim Ekonomisi derslerini alan öğrenciler için hazırlanmıştır Kitabın basılmasında emeği geçen değerli Nisan Kitabevi çalışanlarına teşekkür ederim Okuyuculara faydalı olması dileklerimle Prof Dr Ceyda ERDEN ÖZSOY 2021

1 GİRİŞ 2 TARIM EKONOMİSİ BİLİMİ 2 1 Tarım Ekonomisi Biliminin Tarihsel Gelişimi 2 2 Tarım Ekonomisi Biliminin Kapsamı ve İlgili Olduğu Disiplinler 3 DÜNYADA TARIM 3 1 Tarihçe 3 2 Tarımda Endüstrileşme ve Küreselleşme 3 3 Dünyada Tarımsal Yapı ve Özellikler 4 TÜRKİYE DE TARIM 4 1 Türkiye de Tarım Tarihi 4 2 Türkiye de Tarımsal Yapı ve Özellikleri 4 3 Türkiye de Tarımsal Üretim 4 4 Tarımda Girdi Kullanımı 4 5 Türkiye de Tarım İşletmeleri ve Özellikleri 4 6 Tarıma Dayalı Sanayiler 5 TARIMSAL ÜRETİM EKONOMİSİ 5 1 Üretim Faktörleri 5 2 Üretim Teorisi 5 3 Üretimle İlgili Masraf ve Gelir Kavramları 5 4 Temel Üretim Kararlarının Alınması 5 5 Uzun Dönem Analizleri 6 TARIM ÜRÜNLERİNİN PAZARLANMASI 6 1 Pazar ve pazarlama kavramları 6 2 Tarımsal Ürünlerin Pazar Yapısı 6 3 Tarım Ürünlerinde Fiyat Oluşumu 6 4 Pazarlama Örgütleri 7 TARIM POLİTİKASI 7 1 Giriş 7 2 Ulusal Tarım Politikaları 7 3 Uluslararası Tarım Politikası ve Avrupa Birliği 8 TARIMDA ÖRGÜTLENME VE KOOPERATİFÇİLİK 8 1 Tarımda Örgütlenme 8 2 Ziraat Odaları 8 3 Diğer Örgütler 8 4 Kooperatifler 8 5 Tarımda Kooperatifler ve Türkiye 9 TARIM ÇEVRE 9 1 Giriş 9 2 Arazi ve Su Kullanımı 9 3 Kimyasal Kullanımı 9 4 Biyoteknoloji 9 5 Küresel Isınma ve İklim Değişikliği 9 6 Biyolojik Çeşitlilik 9 7 Endüstrileşme Küreselleşme ve Yoğunlaşma 9 8 Biyoyakıt Üretimi 9 9 Sürdürülebilir Tarım ve Uygulamaları

Kitap tarım sektöründe verimliliğin ve üretimin arttırılmasının yollarını tarımsal sorunların çözümü konularını ele almaktadır Kitap Tarım Ekonomisi derslerine ek olarak tarım kalkınma ve ziraat ile ilgilenenlere yardımcı olmayı amaçlamaktadır Tarımın ve Toprak Mülkiyetinin Evrimi Günümüzde Tarımdan Yerine Getirilmesi Beklenilen İşlevler Ekonomik Kalkınma ve Milli Gelir İçinde Tarım Sektörünün Payı Ekonomik Kalkınma ve Tarımsal Nüfusun Azalışı Tarımsal Üretim Fonksiyonu Ussal Olmayan Faktör Bileşimi ve Maksimum Gelir Sağlayan Ürün Bileşimi Tarımda Küçük ve Büyük İşletmeler Tarımda Makinalaşma Tarımsal Ürün Fiyatları Tarımsal Ürünlerde Devlet Müdahalesi Tarımsal Ürünlerin Uluslararası Mübadelesi ve Uluslararası Tarımsal Örgütler Tarım Sektörü Açısından Türkiye Avrupa Birliği İlişkileri

Çalışma Ekonomisine Giriş Emek Arzı İşgücüne Katılma Kısa Dönemde Emek Talebi Uzun Dönem Emek Talebi Ücretlerin Belirlenmesi Ücret Farklılıkları Eğitim Ekonomisi Emek Mobilitesinin Ekonomik Analazi Sendikaların Ekonomik Etkileri Kamu ve İş Piyasaları Emek Verimliliği Sendikaların Ekonomik Analizi İşsizlik İşşizlikle Mücadelede İzlenen Başlıca Politikalar Enflasyon ve Ücretler Enflasyon ve İstihdam

Enerji iktisadi ajanlar tarafından günlük hayatın hemen her alanında kullanılmaktadır Hane halkı tarafından ısınma ve benzeri ihtiyaçları karşılamak için kullanılan enerji firmalar tarafından ise üretim sürecinde kullanılan önemli bir aramalı girdisidir Öyle ki enerji fiyatlarında meydana gelen ani artışlar ve enerji arz şokları enerji kaynaklarının temini konusunda dışarıya bağımlı olan ülkelerde ciddi ekonomik daralmaların yaşanmasına sebep olmaktadır Bu bağlamda üretimde sürecinde enerji kaynağı olarak kullanılan petrol doğalgaz kömür gibi fosil kaynakların yanında yenilenebilir enerji kaynaklarına olan ihtiyaç da giderek artmakta ve bu durum ülkenin ekonomik büyümesi için enerji kaynaklarını stratejik bir konuma getirmektedir Ülkeler sahip oldukları avantaj ve dezavantajlar doğrultusunda enerji ekonomisi alanında çok çeşitli politikalar ortaya koymaktadırlar Enerjide dışa bağımlı ülkeler enerji arz güvenliklerinin sağlanması hususunda adımlar atmakta dışa bağımlılıklarını azaltacak yatırımları arttırmaktadırlar Öte yandan enerji piyasalarının düzenlemesi adına da pek çok uygulama hayata geçirilmektedir Artan enerji tüketiminin ortaya çıkardığı çevre sorunlarının çözümüne yönelik olarak da hem yerel hem de global manada pek çok düzenleme yapılmaktadır Türkiye de enerjide ihtiyacı bakımından dışa bağımlı bir ülke olarak söz konusu hususlarda çeşitli politikalar uygulamaktadır Enerji ekonomisi literatürüne katkı sunması amaçlanan Enerji Ekonomisi Politika Piyasa ve Düzenleme isimli bu eser alanında uzmanlaşmış birçok akademisyenin katkılarıyla hazırlanmıştır Bu kitapta yer alan bölümler olabildiğince güncel olmasına ve sadeliğine özen gösterilerek yazılmış akademik metinlerdir Geniş bir perspektiften enerji ekonomisi alanındaki Türkiye nin ve dünyanın enerji politikaları piyasaları ve düzenlemeleri hakkında birtakım analizleri ve değerlendirmeleri içeren bu kitap birçok farklı alanda çalışma yapan öğrencilerin akademisyenlerin ve politika uygulayıcıların yararlanabileceği temel bir kaynak haline gelmiş ve siz değerli okuyucuların beğenisine sunulmuştur İçindekiler Türkiye nin Milli Enerji ve Maden Politikası Enerji Arz Güvenliği Yerlileştirme Öngörülebilir Piyasa Erdal Tanas Karagöl Önder Özgür Muhammed Şehid Görüş Enerji Jeopolitiği Abdulkadir Develi Meryem Aytaş Enerji ve Makroekonomi Uğur Soytaş Enerji Yatırımlarının Finansmanında Geleneksel ve Alternatif Metotlar Cem Korkut Teşvik Edici Politikalar Aracılığıyla Türkiye deki Yenilenebilir Enerjinin Analizi Esma Gültekin Tarla Enerji Talebinin Belirleyicileri ve Modellenmesi İsmail Kavaz Enerji Fiyatları ve Fiyatlandırılması Levent Aydın Türkiye Perakende Elektrik Piyasası Üzerine Bir Değerlendirme Fuat Oğuz Faruk Güven Enerji Verimliliği Fatih Cemil Özbuğday Enerji Tüketimi Galip Altınay Çevresel Kuznets Eğrisi ve Enerji Tüketimi Burcu Özcan Elektrik Kesintileri ve Ekonomik Maliyeti Koray Göksal Serpil Oğuz Enerji Bağımlılığı Enerji Arz Güvenliği ve Enerji Politikaları Ayfer Gedikli Seyfettin Erdoğan