Catilina Kalkışması İugurtha Savaşı Tarih

Latin tarihçilerinin ilki olan Sallustius Catilina Kalkışması nda Roma tarihine damgasını vuran ve geniş bir alana etki eden kalkışmanın öyküsünü anlatır Catilina kalkışmasının üzerinden yirmi yıl geçmiş ancak belleklerde bu olayın şiddeti hâlâ tüm canlılığını korumaktadır Sallustius kitabında sırasıyla şu konulara değinir Catilina nın kişilik çizimi her sınıftan hoşnutsuzlar tutkularına tutsak olanlar ipten kazıktan kurtulanların devletin kurulu düzenine karşı eyleme geçişi olayın ortamının tanıtılması kişilerin çarpıcı özelliklerinin sergilenmesi Roma nın geçmişi güçlenişi giderek ahlâk bakımından bozuluşu kalkışmanın ana nedenleri Cicero nun çabasıyla ortaya çıkarılması sonucu insan gücüne ve bu gücü yönlendiren akla dayandırılarak savaşın akışı yurttaşların birbirinin kanını dökmesi kalkışmacıların ele geçirilmesi ve ortadan kaldırılması Catilina nın silahlı çetesini ordunun giriştiği çatışmada yenip kalkışmayı bastırması yitirilen canlarla yürek burkan savaş alanı betimlenmesi İugurtha Savaşı nda Roma ordusu ile Numidia kralı İugurtha arasında altı yıl süren çekişme anlatılır Son kitap Tarih Historiae ise Sulla nın ölümü ile korsan savaşının bitimi arasındaki on iki yıllık dönemi kapsamaktadır Bu kitapta Sallustius un tüm yapıtları bir araya getirilmiştir