Cavidname — Muhammed İkbal

Cavidname Muhammed İkbal in oğlu Dr Cavid İkbal in isminden mülhem yazılmıştır 1929 yılında Farsça yazılmaya başlanan bu kitap Dante nin İlahi Komedya sına nazire olma özeliğini taşır Eserde hayranı olduğu Mevlâna nın izinde bir yolculuğa çıkan İkbal in uğrak noktaları gökyüzü gezegenler ve metafizik ötesi âlemlerdir Buralarda kâh Hallaç la söyleşir kâh Ferhat la Galib le dertleşir Cavidname de İkbâl İsfahan dan geçen Zayenderud nehrinin ismini Zinderud şeklinde kendisine mahlas olarak kullanmıştır Zayenderud yaşayan nehir anlamındadır Doğduğu kaynaklardan ulaştığı yerlere bereket taşıyarak hayat bahşeden saf ve berrak sulara atıf yapar İkbâl in eserlerini kendi kalıpları ve vezinleriyle tercüme eden Ahmet Metin Şahin büyük bir titizlikle hazırladığı tercümesinde ses açısından da İkbal e en yakın tınıyı okurlarına duyurmayı amaçlıyor Ayrıca bu önemli eseri büyük mutasavvıf Şefik Can ın önsözüyle okurlarımıza sunuyoruz

İkbal in olgunluk dönemi eserlerinden olan Cavitname bu büyük düşünürün düşünce silsilesinin devamı ve en önemli dönüm noktası durumundadır Dante nin 1265 1321 Divina Commedia sına nazire olarak yazılmıştır kelime anlamı sonsuzluk ya da ölümsüzlük mektubu kitabı olan İkbal in kendi oğlu Cavit in adını taşır Goethe nin Faust unun etkisinde yazılmış bulunduğu iddia edilse de aslında Miraç mucizesi planı üzerine oturtulan manzum eserde Mevlana Celaleddin Rumi nin refakatinde yapılan ve gökler çeşitli gezegenler ile cennetin katedildiği ve her safhada muhtelif fikir siyaset ve kültür adamlarıyla çeşitli dini ve siyasi meseleler hakkındaki konuşmaların gerçekleştiği bir yolculuk anlatılmaktadır Aşık mısın Mekandan mekansızlığa yürü Kendine haram kıl şu korktuğun ölümü Ey mezar içinde ölü gibi yatan sen Dirilmek mümkün Sûr borusu ötmeden Gırtlağında hoş ve güzel nağmelerin varken Nice sürer kurbağa gibi çamurda inlemen Bin üzerine zamanın ve mekanın Çöz bağını şu dolaşmış zünnarın İki göz ve kulağını daha da keskinleştir Gördüğün her şeyi aklına yerleştir Karıncaların sesini işiten kişi İşitir zanneden zamanenin gizini Perde yakıp göze esir olmayan O etkili bakışı iyice öğren benden

İkbal in olgunluk dönemi eserlerinden olan Cavidname bu büyük düşünürün düşünce silsilesinin devamı ve en önemli dönüm noktası durumundadır Dante nin 1265 1321 Divina Commedia sına nazire olarak yazılmıştır kelime anlamı sonsuzluk ya da ölümsüzlük mektubu kitabı olan İkbal in kendi oğlu Cavid in adını taşır Goethe nin Faust unun etkisinde yazılmış bulunduğu iddia edilse de aslında Miraç mucizesi planı üzerine oturtulan manzum eserde Mevlana Celaleddin Rumi nin refakatinde yapılan ve gökler çeşitli gezegenler ile cennetin katedildiği ve her safhada muhtelif fikir siyaset ve kültür adamlarıyla çeşitli dini ve siyasi meseleler hakkındaki konuşmaların gerçekleştiği bir yolculuk anlatılmaktadır Aşık mısın Mekandan mekansızlığa yürü Kendine haram kıl şu korktuğun ölümü Ey mezar içinde ölü gibi yatan sen Dirilmek mümkün Sûr borusu ötmeden Gırtlağında hoş ve güzel nağmelerin varken Nice sürer kurbağa gibi çamurda inlemen Bin üzerine zamanın ve mekanın Çöz bağını şu dolaşmış zünnarın İki göz ve kulağını daha da keskinleştir Gördüğün her şeyi aklına yerleştir Karıncaların sesini işiten kişi İşitir zanneden zamanenin gizini Perde yakıp göze esir olmayan O etkili bakışı iyice öğren benden

İkbal in olgunluk dönemi eserlerinden olan Cavitname bu büyük düşünürün düşünce silsilesinin devamı ve en önemli dönüm noktası durumundadır Dante nin 1265 1321 Divina Commedia sına nazire olarak yazılmıştır kelime anlamı sonsuzluk ya da ölümsüzlük mektubu kitabı olan İkbal in kendi oğlu Cavit in adını taşır Goethe nin Faust unun etkisinde yazılmış bulunduğu iddia edilse de aslında Miraç mucizesi planı üzerine oturtulan manzum eserde Mevlana Celaleddin Rumi nin refakatinde yapılan ve gökler çeşitli gezegenler ile cennetin katedildiği ve her safhada muhtelif fikir siyaset ve kültür adamlarıyla çeşitli dini ve siyasi meseleler hakkındaki konuşmaların gerçekleştiği bir yolculuk anlatılmaktadır Aşık mısın Mekandan mekansızlığa yürüKendine haram kıl şu korktuğun ölümüEy mezar içinde ölü gibi yatan senDirilmek mümkün Sûr borusu ötmeden Gırtlağında hoş ve güzel nağmelerin varkenNice sürer kurbağa gibi çamurda inlemen Bin üzerine zamanın ve mekanınÇöz bağını şu dolaşmış zünnarınİki göz ve kulağını daha da keskinleştirGördüğün her şeyi aklına yerleştirKarıncaların sesini işiten kişiİşitir zanneden zamanenin giziniPerde yakıp göze esir olmayanO etkili bakışı iyice öğren benden

İkbal in olgunluk dönemi eserlerinden olan Cavitname bu büyük düşünürün düşünce silsilesinin devamı ve en önemli dönüm noktası durumundadır Dante nin 1265 1321 Divina Commedia sına nazire olarak yazılmıştır kelime anlamı sonsuzluk ya da ölümsüzlük mektubu kitabı olan İkbal in kendi oğlu Cavit in adını taşır Goethe nin Faust unun etkisinde yazılmış bulunduğu iddia edilse de aslında Miraç mucizesi planı üzerine oturtulan manzum eserde Mevlana Celaleddin Rumi nin refakatinde yapılan ve gökler çeşitli gezegenler ile cennetin katedildiği ve her safhada muhtelif fikir siyaset ve kültür adamlarıyla çeşitli dini ve siyasi meseleler hakkındaki konuşmaların gerçekleştiği bir yolculuk anlatılmaktadır Aşık mısın Mekandan mekansızlığa yürü Kendine haram kıl şu korktuğun ölümü Ey mezar içinde ölü gibi yatan sen Dirilmek mümkün Sûr borusu ötmeden Gırtlağında hoş ve güzel nağmelerin varken Nice sürer kurbağa gibi çamurda inlemen Bin üzerine zamanın ve mekanın Çöz bağını şu dolaşmış zünnarın İki göz ve kulağını daha da keskinleştir Gördüğün her şeyi aklına yerleştir Karıncaların sesini işiten kişi İşitir zanneden zamanenin gizini Perde yakıp göze esir olmayan O etkili bakışı iyice öğren benden

İkbal in olgunluk dönemi eserlerinden olan Cavitname bu büyük düşünürün düşünce silsilesinin devamı ve en önemli dönüm noktası durumundadır Dante nin 1265 1321 Divina Commedia sına nazire olarak yazılmıştır kelime anlamı sonsuzluk ya da ölümsüzlük mektubu kitabı olan İkbal in kendi oğlu Cavit in adını taşır Goethe nin Faust unun etkisinde yazılmış bulunduğu iddia edilse de aslında Miraç mucizesi planı üzerine oturtulan manzum eserde Mevlana Celaleddin Rumi nin refakatinde yapılan ve gökler çeşitli gezegenler ile cennetin katedildiği ve her safhada muhtelif fikir siyaset ve kültür adamlarıyla çeşitli dini ve siyasi meseleler hakkındaki konuşmaların gerçekleştiği bir yolculuk anlatılmaktadır Aşık mısın Mekandan mekansızlığa yürü Kendine haram kıl şu korktuğun ölümü Ey mezar içinde ölü gibi yatan sen Dirilmek mümkün Sûr borusu ötmeden Gırtlağında hoş ve güzel nağmelerin varken Nice sürer kurbağa gibi çamurda inlemen Bin üzerine zamanın ve mekanın Çöz bağını şu dolaşmış zünnarın İki göz ve kulağını daha da keskinleştir Gördüğün her şeyi aklına yerleştir Karıncaların sesini işiten kişi İşitir zanneden zamanenin gizini Perde yakıp göze esir olmayan O etkili bakışı iyice öğren benden

İkbal in olgunluk dönemi eserlerinden olan Cavitname bu büyük düşünüründüşünce silsilesinin devamı ve en önemli dönüm noktası durumundadır Dante nin 1265 1321 DivinaCommedia sına nazire olarak yazılmıştır kelimeanlamı sonsuzluk ya da ölümsüzlük mektubu kitabı olan İkbal in kendi oğluCavit in adını taşır Goethe nin Faust unun etkisinde yazılmış bulunduğu iddiaedilse de aslında Miraç mucizesi planı üzerine oturtulan manzum eserdeMevlana Celaleddin Rumi nin refakatinde yapılan ve gökler çeşitli gezegenlerile cennetin katedildiği ve her safhada muhtelif fikir siyaset ve kültür adamlarıylaçeşitli dini ve siyasi meseleler hakkındaki konuşmaların gerçekleştiği bir yolculukanlatılmaktadır Aşık mısın Mekandanmekansızlığa yürü Kendine haram kıl şu korktuğun ölümü Ey mezar içinde ölü gibi yatan sen Dirilmek mümkün Sûr borusu ötmeden Gırtlağında hoş ve güzel nağmelerin varken Nice sürer kurbağa gibi çamurda inlemen Bin üzerine zamanın ve mekanın Çöz bağını şu dolaşmış zünnarın İki göz ve kulağını daha da keskinleştir Gördüğün her şeyi aklına yerleştir Karıncaların sesini işiten kişi İşitir zanneden zamanenin gizini Perde yakıp göze esir olmayan O etkili bakışı iyice öğren benden Tanıtım Bülteninden Sayfa Sayısı 280 Baskı Yılı 2014 Dili Türkçe Yayınevi Kaknüs Yayınları

İkbal in olgunluk dönemi eserlerinden olan Cavitname bu büyük düşünüründüşünce silsilesinin devamı ve en önemli dönüm noktası durumundadır Dante nin 1265 1321 DivinaCommedia sına nazire olarak yazılmıştır kelimeanlamı sonsuzluk ya da ölümsüzlük mektubu kitabı olan İkbal in kendi oğluCavit in adını taşır Goethe nin Faust unun etkisinde yazılmış bulunduğu iddiaedilse de aslında Miraç mucizesi planı üzerine oturtulan manzum eserdeMevlana Celaleddin Rumi nin refakatinde yapılan ve gökler çeşitli gezegenlerile cennetin katedildiği ve her safhada muhtelif fikir siyaset ve kültür adamlarıylaçeşitli dini ve siyasi meseleler hakkındaki konuşmaların gerçekleştiği bir yolculukanlatılmaktadır Aşık mısın Mekandanmekansızlığa yürüKendine haram kıl şu korktuğun ölümüEy mezar içinde ölü gibi yatan senDirilmek mümkün Sûr borusu ötmeden Gırtlağında hoş ve güzel nağmelerin varkenNice sürer kurbağa gibi çamurda inlemen Bin üzerine zamanın ve mekanınÇöz bağını şu dolaşmış zünnarınİki göz ve kulağını daha da keskinleştirGördüğün her şeyi aklına yerleştirKarıncaların sesini işiten kişiİşitir zanneden zamanenin giziniPerde yakıp göze esir olmayanO etkili bakışı iyice öğren benden Tanıtım Bülteninden Sayfa Sayısı 280Baskı Yılı 2014Dili TürkçeYayınevi Kaknüs Yayınları

İkbal in olgunluk dönemi eserlerinden olan Cavidname bu büyük düşünürün düşünce silsilesinin devamı ve en önemli dönüm noktası durumundadır Dante nin 1265 1321 Divina Commedia sına nazire olarak yazılmıştır kelime anlamı sonsuzluk ya da ölümsüzlük mektubu kitabı olan İkbal in kendi oğlu Cavid in adını taşır Goethe nin Faust unun etkisinde yazılmış bulunduğu iddia edilse de aslında Miraç mucizesi planı üzerine oturtulan manzum eserde Mevlana Celaleddin Rumi nin refakatinde yapılan ve gökler çeşitli gezegenler ile cennetin katedildiği ve her safhada muhtelif fikir siyaset ve kültür adamlarıyla çeşitli dini ve siyasi meseleler hakkındaki konuşmaların gerçekleştiği bir yolculuk anlatılmaktadır Aşık mısın Mekandan mekansızlığa yürü Kendine haram kıl şu korktuğun ölümü Ey mezar içinde ölü gibi yatan sen Dirilmek mümkün Sûr borusu ötmeden Gırtlağında hoş ve güzel nağmelerin varken Nice sürer kurbağa gibi çamurda inlemen Bin üzerine zamanın ve mekanın Çöz bağını şu dolaşmış zünnarın İki göz ve kulağını daha da keskinleştir Gördüğün her şeyi aklına yerleştir Karıncaların sesini işiten kişi İşitir zanneden zamanenin gizini Perde yakıp göze esir olmayan O etkili bakışı iyice öğren benden

İkbal in olgunluk dönemi eserlerinden olan Cavitname bu büyük düşünürün düşünce silsilesinin devamı ve en önemli dönüm noktası durumundadır Dante nin 1265 1321 Divina Commedia sına nazire olarak yazılmıştır kelime anlamı sonsuzluk ya da ölümsüzlük mektubu kitabı olan İkbal in kendi oğlu Cavit in adını taşır Goethe nin Faust unun etkisinde yazılmış bulunduğu iddia edilse de aslında Miraç mucizesi planı üzerine oturtulan manzum eserde Mevlana Celaleddin Rumi nin refakatinde yapılan ve gökler çeşitli gezegenler ile cennetin katedildiği ve her safhada muhtelif fikir siyaset ve kültür adamlarıyla çeşitli dini ve siyasi meseleler hakkındaki konuşmaların gerçekleştiği bir yolculuk anlatılmaktadır Aşık mısın Mekandan mekansızlığa yürüKendine haram kıl şu korktuğun ölümüEy mezar içinde ölü gibi yatan senDirilmek mümkün Sûr borusu ötmeden Gırtlağında hoş ve güzel nağmelerin varkenNice sürer kurbağa gibi çamurda inlemen Bin üzerine zamanın ve mekanınÇöz bağını şu dolaşmış zünnarınİki göz ve kulağını daha da keskinleştirGördüğün her şeyi aklına yerleştirKarıncaların sesini işiten kişiİşitir zanneden zamanenin giziniPerde yakıp göze esir olmayanO etkili bakışı iyice öğren benden

İkbal in olgunluk dönemi eserlerinden olan Cavitname bu büyük düşünüründüşünce silsilesinin devamı ve en önemli dönüm noktası durumundadır Dante nin 1265 1321 DivinaCommedia sına nazire olarak yazılmıştır kelimeanlamı sonsuzluk ya da ölümsüzlük mektubu kitabı olan İkbal in kendi oğluCavit in adını taşır Goethe nin Faust unun etkisinde yazılmış bulunduğu iddiaedilse de aslında Miraç mucizesi planı üzerine oturtulan manzum eserdeMevlana Celaleddin Rumi nin refakatinde yapılan ve gökler çeşitli gezegenlerile cennetin katedildiği ve her safhada muhtelif fikir siyaset ve kültür adamlarıylaçeşitli dini ve siyasi meseleler hakkındaki konuşmaların gerçekleştiği bir yolculukanlatılmaktadır Aşık mısın Mekandanmekansızlığa yürü Kendine haram kıl şu korktuğun ölümü Ey mezar içinde ölü gibi yatan sen Dirilmek mümkün Sûr borusu ötmeden Gırtlağında hoş ve güzel nağmelerin varken Nice sürer kurbağa gibi çamurda inlemen Bin üzerine zamanın ve mekanın Çöz bağını şu dolaşmış zünnarın İki göz ve kulağını daha da keskinleştir Gördüğün her şeyi aklına yerleştir Karıncaların sesini işiten kişi İşitir zanneden zamanenin gizini Perde yakıp göze esir olmayan O etkili bakışı iyice öğren benden Tanıtım Bülteninden

İkbal in 1929 yılında Farsça yazmaya başladığı bu kitap Anne marie Schimmel e göre Goethe nin Faust unun etkisinde yazıl mıştır Öte yandan şairin kendi beyanına göre Cavidname İtal yan şairi Dante nin Divina Commedia sına nazire olarak yazılmış ve Muhyiddin İbn Arabî nin Fütuhat ı Mekkiye ve büyük Arap şa iri el Maarrî nin Risaletu l Gufran eserlerinden yararlanılarak Mi raç mucizesi planı üzerine oturtulmuştur Eserde Mevlâna nın re fakatinde bir yolculuğa çıkan İkbal gökleri dolanır gezegenleri kat eder cenneti gezer ve her safhada çeşitli siyaset fikir ve kültür adamlarıyla dinî ve siyasî meseleler hakkında konuşur Cavidna me İkbal in oğlu Dr Cavid İkbal in adını taşımakla birlikte cavid ebedî sürekli kalıcı daimi anlamları taşır Bu yönüyle de eserin adı ölümsüzlük ebedîlik daimîlik namesi anlamına da gelir Eser de önemli bir husus ise eserlerinde mahlas kullanmayan İkbal bu eserde kendisi için Zinderûd adını kullanmıştır Zinderûd İsfahan da bulunan asıl adı Zayenderud olan meşhur bir ırmak tan mülhemdir Bu ırmak sadece kendi suyu ile oluştuğundan ve başka ırmaklardan su almadığından bu isimle anılmıştır Cavidname nin ilk Türkçe çevirisi ünlü tasavvuf araştırmacısı Prof Dr Annemarie Schimmel tarafından yapılmıştır

Ey kafile içinde bulunan Hepsinden ayrı ol hepsiyle beraber git Sen güneşten daha parlak gelmişsin Öyle yaşa ki her zerreye ışık ulaştırabilesin Bir saman çöpünün rüzgarın yoluna düşmesi gibi İskender Dara Kobad ve Hüsrev gittiler Senin kadehin ufak olduğu için meyhane rüsva oldu Şişeyi al hekimane iç ve git Arka Kapak

İkbal in 1929 yılında Farsça yazmaya başladığı bu kitap Anne marie Schimmel e göre Goethe nin Faust unun etkisinde yazıl mıştır Öte yandan şairin kendi beyanına göre Cavidname İtal yan şairi Dante nin Divina Commedia sına nazire olarak yazılmış ve Muhyiddin İbn Arabî nin Fütuhat ı Mekkiye ve büyük Arap şa iri el Maarrî nin Risaletu l Gufran eserlerinden yararlanılarak Mi raç mucizesi planı üzerine oturtulmuştur Eserde Mevlâna nın re fakatinde bir yolculuğa çıkan İkbal gökleri dolanır gezegenleri kat eder cenneti gezer ve her safhada çeşitli siyaset fikir ve kültür adamlarıyla dinî ve siyasî meseleler hakkında konuşur Cavidna me İkbal in oğlu Dr Cavid İkbal in adını taşımakla birlikte cavid ebedî sürekli kalıcı daimi anlamları taşır Bu yönüyle de eserin adı ölümsüzlük ebedîlik daimîlik namesi anlamına da gelir Eser de önemli bir husus ise eserlerinde mahlas kullanmayan İkbal bu eserde kendisi için Zinderûd adını kullanmıştır Zinderûd İsfahan da bulunan asıl adı Zayenderud olan meşhur bir ırmak tan mülhemdir Bu ırmak sadece kendi suyu ile oluştuğundan ve başka ırmaklardan su almadığından bu isimle anılmıştır Cavidname nin ilk Türkçe çevirisi ünlü tasavvuf araştırmacısı Prof Dr Annemarie Schimmel tarafından yapılmıştır

Mevlana ve İkbal Şair Ahmet Metin Şahin in senelerce sabırla çalışarak manzum olarak dilimize çevirdiği tasavvuf edebiyatımızın şaheserlerinden sayılan Cavitname yi okumaya başlamadan önce ikbal hazretlerinin nasıl olmuşta Hazreti Mevlana nın te siri altında kaldığını kısıca gözden geçirmemizde fayda vardır