Ceride i Asar ve Haride i Ahbar — Ebülfazl Mehmed b İdris el Bitlisi

XVI yüzyılın tanınmış âlimlerinden İdris el Bitlisî nin oğlu Ebülfazl Mehmed Efendi II Bayezid Yavuz Sultan Selim Kanûnî ve II Selim dönemlerini idrak etmiş bu dönemlerde muîd mülâzim kadı tahrir memuru Anadolu ve Rumeli defterdarı olarak görev yapmış bir devlet adamıdır Türkçe Arapça ve Farsça şiirleri bulunan müellif Hâfiz Dîvânı na misra misra kafiye kafiye nazîre yazacak derecede usta bir şairdir Akaid tefsir tip tasavvuf siyer i nebî ve tarih alanlarında tercüme ve telif eserleri bulunmaktadır Ebülfazl Mehmed Efendi hayatının son demlerinde Tophane de uzlete çekilmiş 1574 te hac yolculuğu esnasında Şam da vefat etmiştir Ebülfazl Mehmed Efendi nin hem Hz Peygamber in sas şefaatine nâil olmak hem de halkın anlayabileceği bir eser tertip etmek maksadıyla akaid tefsir hadis tasavvuf tarih lugat nahiv zooloji gibi birçok alanda meşhur olan eserleri tercüme ederek yazdığı Türkçe siyeri Ceride i Âsâr ve Haride i Ahbâr telif niteliği taşımaktadır Ebülfazl Mehmed Efendi nin Veysî nin Dürretü t tâc fî sîreti sâhibi l mi râc isimli eserinden bir asır kadar önce telif mensur ve tam bir siyer i nebî kaleme alması Türk İslâm Edebiyatı tarihi açısından önemlidir İslâm tarihi ve Türk İslâm Edebiyatı literatüründe yer bulamamış bu zamana kadar gözden kaçmış olan Ceride i Âsâr ve Haride i Ahbâr çeşitli yönlerden incele nerek ilim dünyasının hizmetine sunulmuştur