Çerkes Güzeli Bir Şarkiyatçı İmgenin Serüveni — Schick Irvin Cemil

Ortadoğu ve Kuzey Afrika daki Çerkes varlığı yüzyıllar öncesine dayanmaktadır Ortaçağ Arap devletlerinin orduları ile Ortaçağ Arap sultanlarının haremleri Çerkes erkek ve kadınlarla doluydu O kadar ki 1250 1517 yıllarında Mısır ve Suriye de hüküm süren Memluklar kısmen Çerkes kökenliydi Daha sonra 18 yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu Hıristiyan dünyasına yenilmeye başlayıp da korsanlık ya da fetih yoluyla elde edilen Avrupa kölelerin sayısı azalınca Doğu Afrika dan getirtilen kölelerin yanı sıra Kafkasyalı Çerkes ve Gürcü kölelerin önemi daha da artmıştır On dokuzuncu yüzyılın ikinci yarısına gelindiğinde Osmanlı topraklarınd alınıp satılan kölelerin herhalde çoğunluğu Çerkes ti ve Çerkes köle ticareti 19 yüzyılın ortasında art arda gelen padişah iradeleriyle köleliğin kaldırılmasından sonra bile el altından devam etmiştir Ayrıca Afrikalılar ın ağır işlerde çalıştırılmasına karşın Çerkesler e daha çok ev işleri verildiği için Batı yı o kadar cezbeden harem masallarıyla en fazla özdeşleştirilenler yine Çerkesler olmuştur Çerkesler in görünürde çocuklarını köle olarak satmaya istekli olmaları çocukların ise bir paşanın konağına ya da bir sultanın sarayına satılma umuduyla bu satışlara görünürde razı olmaları Avrupalılar için hem büyüleyici hem de dehşet verici bir öğe teşkil ediyordu

Ortadoğu ve Kuzey Afrika daki Çerkes varlığı yüzyıllar öncesine dayanmaktadır Ortaçağ Arap devletlerinin orduları ile Ortaçağ Arap sultanlarının haremleri Çerkes erkek ve kadınlarla doluydu O kadar ki 1250 1517 yıllarında Mısır ve Suriye de hüküm süren Memluklar kısmen Çerkes kökenliydi Daha sonra 18 yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu Hıristiyan dünyasına yenilmeye başlayıp da korsanlık ya da fetih yoluyla elde edilen Avrupa kölelerin sayısı azalınca Doğu Afrika dan getirtilen kölelerin yanı sıra Kafkasyalı Çerkes ve Gürcü kölelerin önemi daha da artmıştır On dokuzuncu yüzyılın ikinci yarısına gelindiğinde Osmanlı topraklarınd alınıp satılan kölelerin herhalde çoğunluğu Çerkes ti ve Çerkes köle ticareti 19 yüzyılın ortasında art arda gelen padişah iradeleriyle köleliğin kaldırılmasından sonra bile el altından devam etmiştir Ayrıca Afrikalılar ın ağır işlerde çalıştırılmasına karşın Çerkesler e daha çok ev işleri verildiği için Batı yı o kadar cezbeden harem masallarıyla en fazla özdeşleştirilenler yine Çerkesler olmuştur Çerkesler in görünürde çocuklarını köle olarak satmaya istekli olmaları çocukların ise bir paşanın konağına ya da bir sultanın sarayına satılma umuduyla bu satışlara görünürde razı olmaları Avrupalılar için hem büyüleyici hem de dehşet verici bir öğe teşkil ediyordu

Ortadoğu ve Kuzey Afrika daki Çerkes varlığı yüzyıllar öncesine dayanmaktadır Ortaçağ Arap devletlerinin orduları ile Ortaçağ Arap sultanlarının haremleri Çerkes erkek ve kadınlarla doluydu O kadar ki 1250 1517 yıllarında Mısır ve Suriye de hüküm süren Memlûklar kısmen Çerkes kökenliydi Daha sonra 18 yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu Hıristiyan dünyasına yenilmeye başlayıp da korsanlık ya da fetih yoluyla elde edilen Avrupalı kölelerin sayısı azalınca Doğu Afrika dan getirtilen kölelerin yanı sıra Kafkasyalı Çerkes ve Gürcü kölelerin önemi daha da artmıştır On dokuzuncu yüzyılın ikinci yarısına gelindiğinde Osmanlı topraklarında alınıp satılan kölelerin herhalde çoğunluğu Çerkes ti ve Çerkes köle ticareti 19 yüzyılın ortasında art arda gelen padişah iradeleriyle köleliğin kaldırılmasından sonra bile el altından devam etmiştir Ayrıca Afrikalılar ın ağır işlerde çalıştırılmasına karşın Çerkesler e daha çok ev işleri verildiği için Batı yı o kadar cezbeden harem masallarıyla en fazla özdeşleştirilenler yine Çerkesler olmuştur Çerkesler in görünürde çocuklarını köle olarak satmaya istekli olmaları çocukların ise bir paşanın konağına ya da bir sultanın sarayına satılma umuduyla bu satışlara görünürde razı olmaları Avrupalılar için hem büyüleyici hem de dehşet verici bir öğe teşkil ediyordu Ana bu tarihi veriler tek başlarına hikâyenin bütününü yansıtmıyor Şarkiyatçılığın bütün diğer yönleri gibi Avrupalı gezgin yazar ve sanatçıların Çerkes kadınlarına duydukları saplantı düzeyindeki ilginin kökünde bu kadınların temsil ettiği zannedilen Şark ın toplumsal gerçekliği kadar Avrupa nın kültürel ve siyasi ihtiyaçları da yatmaktadır Bununla beraber Çerkes kadınları şarkiyatçılığın ikiciliğini zorlamışlardır Evet bu kadınlar Şarklı idiler ama ırk açısından Öteki değildiler Çerkes kadınları beyazdı ama aynı zamanda köleydiler Üstelik itaatkâr cinsel nesneler olarak algılanırlar hatta erkeklere zevk vermekte pek usta oldukları söylenirdi oysa tam da bu algılayış orta sınıf Avrupalılar ın özellikle de Avrupalı kadınların açık seçik cinsellik çağrıştıran her türlü işaretten arınmaları için 19 yüzyıl boyunca gösterilen çabaları boşa çıkarıyordu Bu kitapta işte böyle düşünce sürçmelerini ele almaya çalışacağım İrvin Cemil Schick Çerkes kadınlarının Batı daki güzellik imgesine yüzyıllar boyu yön vermiş güzelliklerini gereken hemen bütün kaynakları tarayarak ayrıntılı titiz çalışması ve sağlam yorumlarıyla gözler önüne seriyor Oğlak Yayınları nın Güzel Kitaplar ında yer alan Çerkes Güzeli Bir Şarkiyatçı İmgenin Serüveni kitabı güzel kavramını somutlaştıran bir kitap İçeriğiyle de tasarımıyla da

Ortadoğu ve Kuzey Afrika daki Çerkes varlığı yüzyıllar öncesine dayanmaktadır Ortaçağ Arap devletlerinin orduları ile Ortaçağ Arap sultanlarının haremleri Çerkes erkek ve kadınlarla doluydu O kadar ki 1250 1517 yıllarında Mısır ve Suriye de hüküm süren Memluklar kısmen Çerkes kökenliydi Daha sonra 18 yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu Hıristiyan dünyasına yenilmeye başlayıp da korsanlık ya da fetih yoluyla elde edilen Avrupa kölelerin sayısı azalınca Doğu Afrika dan getirtilen kölelerin yanı sıra Kafkasyalı Çerkes ve Gürcü kölelerin önemi daha da artmıştır On dokuzuncu yüzyılın ikinci yarısına gelindiğinde Osmanlı topraklarınd alınıp satılan kölelerin herhalde çoğunluğu Çerkes ti ve Çerkes köle ticareti 19 yüzyılın ortasında art arda gelen padişah iradeleriyle köleliğin kaldırılmasından sonra bile el altından devam etmiştir Ayrıca Afrikalılar ın ağır işlerde çalıştırılmasına karşın Çerkesler e daha çok ev işleri verildiği için Batı yı o kadar cezbeden harem masallarıyla en fazla özdeşleştirilenler yine Çerkesler olmuştur Çerkesler in görünürde çocuklarını köle olarak satmaya istekli olmaları çocukların ise bir paşanın konağına ya da bir sultanın sarayına satılma umuduyla bu satışlara görünürde razı olmaları Avrupalılar için hem büyüleyici hem de dehşet verici bir öğe teşkil ediyordu