Çerkesya Bağımsızlık Savaşı — Arthur Fonvill

Çerkeslerin 19 yüzyılda Rus Çarlığı na karşı verdikleri bağımsızlık mücadelesi ve uğradıkları sürgün 1700 lerin sonunda başlayan ve 1864 te biten savaşı kaybeden Çerkesler vatanlarını terk etmek ve Osmanlı topraklarına yerleşmek zorunda kaldılar Bu konuda Rus arşivlerinde binlerce belge sayısız tarih çalışması vardır Kitap Çerkeslerin tarafında savaşın son dönemine 1863 64 tanıklık eden Fonvill adında bir Fransız askeri danışmanının anılarıdır 1860 ların başında Kafkasya nın büyük bölümünü ele geçirmiş olan Rus birliklerine karşı sadece Karadeniz in sahil şeridinde yaşayan Çerkes toplulukları Abzehler Natuhaylar Şapsığlar Ubıhlar direnmeye devam ediyordu Rusya nın Kafkasya da artık durdurulamayacağını kabullenen Osmanlı İmparatorluğu Fransa ve İngiltere ise Rusya nın yayılmasını geciktirmek ve daha fazla Rus birliğini Kafkasya da tutmak için artık başarı umudu kalmamış Çerkes direnişini destekliyorlardı Kırım Savaşı ndan yenilgiyle çıkan ve 1856 da Paris Antlaşması nın koşullarını kabul etmek zorunda kalan Rusya bir süre sonra Osmanlı nın zayıflığından İngiltere ve Fransa nın aralarında anlaşmazlığa düşmesinden faydalanarak bu koşulları birer birer ihlâl etmeye başlamıştı