Çevre Kanunu ndaki İdari Yaptırımlar — Muhlis Öğütçü

Hukuk Fakültesi ve lisansüstü program öğrencileri ile hukuk uygulamacılarının da ihtiyaçlarını karşılayabileceğini düşünerek hazırladığım ve yayınlanması öncesinde Prof Dr İbrahim Ö Kaboğlu ve Prof Dr Durmuş Tezcan Hocalarımın da bilgisine sunduğum Çevre Kanunu ndaki İdari Yaptırımlar adını taşıyan bu kitap Üniversite den gelen publish or perish baskısı altında yayınlanmıştır Bu nedenle her ne kadar ulusal planda kalınarak 2872 sayılı Çevre Kanunu ndaki İdari Yaptırımlar incelenmiş olsa da önümüzdeki yıllarda kitabın olası yeni baskılarında Türk hukukunda ve yabancı hukuklardaki yargı kararlarıyla ve elimizde bulunan ancak zaman kısıtı nedeniyle işlenemeyen özellikle yabancı dillerdeki karşılaştırmalı hukuk ve uluslararası hukuk kaynaklarıyla daha iyiye ulaşma hedefi doğrultusunda nicelik ve nitelik yönünden zenginleştirilmesi tasarlanmaktadır Kitabın Birinci Bölümünde Anayasa ve Çevre Kanunu ndaki hükümler ile karşılaştırmalı olarak Anayasa ve Çevre Kanunu nda Çevrenin Korunmasındaki Hak ve Ödevin Kapsamı hak ve ödev boyutu herkes Devlet ve vatandaşlar ın anlam ve kapsamı İkinci Bölümünde Genel Olarak Çevre Kanunu ndaki İdari Yaptırımlar ile Kabahatler Kanunu ndaki İdari yaptırımların idari para cezası ve diğer idari tedbirlerin bağlantısı İdari Yaptırımların Çevrenin Korunmasındaki Önemi Çevre Kanunu ndaki Faaliyetin Durdurulması Kararlarının ilgili hüküm bağlam ve kapsamında girdiği kategoriye göre kolluk tedbiri ve yaptırımı ya da idari yaptırım olarak hukuki niteliği incelendikten sonra Üçüncü Bölüme giriş niteliğinde Çevre Kanunu ndaki Kirleten ve Kirletme yasağı ele alınmıştır Çevre Kanunu nda Yer Alan İdari Nitelikteki Cezalar başlıklı Üçüncü Bölümde ise öncelikle ve ağırlıklı olarak Çevre Kanunu md 20 de yer alan İdari Nitelikte Cezalar 20 nci maddenin fıkra bent ve alt bentlerine inilerek ve Çevre Kanunu ile Çevre Kanunu na dayanılarak çıkarılan Yönetmeliklerle bağlantı kurularak incelenmiştir Mevzuat bilgi sistemindeki gibi her bir ihlal için önce Çevre Kanunu ndaki idari para cezası miktarı daha sonra parantez içinde yeniden değerleme oranında bir yıl öncesine göre arttırılan ve ilgili Tebliğ uyarınca 2022 yılı itibariyle uygulanan idari para cezası miktarı gösterilmiştir 2022 yılı itibariyle konusu 9 000 TL yi geçmeyen idari işlemlere karşı açılan iptal davalarında idare mahkemelerince verilen kararların kesin olduğu ve bu kararlara karşı istinaf yoluna dahi başvurulamayacağı 2577 sayılı İYUK md 45 konusu ancak 261 000 TL yi aşan idari işlemler hakkında açılan davalar hakkında istinaf yolunda verilen bölge idare mahkemesi kararlarına karşı Danıştay a temyiz yoluna başvurulabileceği İYUK md 46 b yine 2022 yılı itibariyle 77 000 TL yi aşmayan konusu belli parayı içeren idari işlemlere karşı açılan iptal davalarının idare mahkemesi hakimlerinden biri heyet tarafından değil tek hakim tarafından çözümleneceği 2576 sayılı Kanun md 7 1 a yönündeki hükümlerin varlığı akılda tutulmalıdır İdari Yargılama Usûl Hukukundaki bu rakamlar da idari para cezalarında olduğu gibi yine her yıl bir önceki yıla göre 2577 sayılı İYUK ve 2576 sayılı Kanun Ek md 1 hükümleri uyarınca yeniden değerleme oranında arttırılmaktadır Üçüncü Bölümde Çevre Kanunu md 20 de yer alan İdari Nitelikte Cezalar incelendikten sonra Kanunun sistematiği izlenerek mülga 21 ve 22 nci maddeler ile md 23 deki Fiillerin Tekrarını takiben Çevre Kanunu md 24 deki İdari para cezası Niteliğindeki İdari Yaptırım Kararlarında Yetki konusu Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Tarım ve Orman Bakanlığı nın yetkili olduğu haller ele alınarak işlenmiştir Üçüncü Bölümde Çevre Kanunu ndaki İdari yaptırımlarda görevli olan idari yargı düzeni açıklandıktan sonra Çevre Kanunu md 25 de İdari Yaptırımların Uygulanması Tebliği ve Tahsil Usulü md 26 da Adli Nitelikteki Cezalar ve md 27 de ne non bis in idem ilkesinin yumuşatıldığının görüldüğü Diğer Kanunlarda Yazılı Cezalar hükmüne değinilmiştir Bu