Ceza Muhakemesi Hukukunda İddianamenin İadesi Kurumu — Arif Gümüşay

İddianamenin iadesi kurumu 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ile 2005 yılında hukukumuza dahil edilmiştir Söz konusu düzenlemeye göre kamu davasının açılabilmesi için iddianamenin mahkeme tarafından ka bul edilmesi gerekir Bu düzenlemeden önce Cumhuriyet savcısının id dianame düzenlemesi ile kamu davası açıldığından çoğu zaman soyut beyanlarla kişilerin lekelenmeme hakkı zedelenmekte ve gereksiz yar gı la m alarla mahkemelerin iş yükü artmaktaydı Kanun koyucu iddianamenin iadesi kurumu ile delil olmadan düzenlenen iddianame nedeniyle ki şi le rin lekelenmeme hakkının zedelenmesini engellemek ve mahkemeleri ge rek siz yargılamalardan kurtarmayı amaçlamaktadır İddianamenin iadesi kapsamında Ceza Muhakemesi Kanunu 170 inci maddeye uygun olarak düzenlenmeyen ve 174 üncü maddede sayılan şartlar bulunmadan düzenlenen iddianame mahkeme tarafından iade edi le cektir Ceza Muhakemesi Kanunu 174 üncü maddede sayılan iade ne denleri sınırlı sayıdadır Bu nedenle mahkeme iddianameyi sadece mad dede belirtilen sebeplerden dolayı iade edebilecektir Ancak uygulamaya baktığımızda iddianamenin iadesinin mahkeme ile sav cı lık lar arasında uyuşmazlıklara neden olduğu bazen savcıların iddianameyi ka nunda belirtilen usule uygun olarak düzenlemedikleri halde mah ke me lerin bu iddianameleri kabul ettikleri bazen hakimlerin maddede dü zen len meyen sebeplerle iddianameleri iade ettikleri gö rül mek tedir Bu du rum ise yar gı lamanın sürüncemede kalmasına gereksiz uzamasına ve ki şi lerin adil yargılanma hakkının zedelenmesine sebep olmaktadır Bu ça lış mada id dianamenin iadesi kurumu ile amaçlanan hususların yerine ge ti rilip ge ti ril mediği ve kurumun uy gu lamadaki işleyişi ele alınmıştır