Çin Ekonomisi — Meriç Subaşı Ertekin

Dünya ekonomisinde küresel güç haline gelen Çin 21 yüzyılın en önemli gelişmelerinden biridir Reformlardan önce Çin çok fakir büyük ölçüde verimsiz ve küresel ekonomiden nispeten uzak politikalar yürüten bir ülkeydi 1978 yılında ekonomik reformları uygulamaya başlayarak merkezi planlı ekonomiden piyasaya dayalı bir ekonomiye geçti ve hızlı ekonomik ve sosyal gelişme kaydetti 1978 2014 yılları arasında yıllık yaklaşık 10 GSYİH büyüme oranı ile dünyanın en hızlı büyüyen ekonomileri arasına girdi Çin 2015 yılına kadar Binyıl Kalkınma Hedefleri nin tümüne ulaştı ve Binyıl Kalkınma Hedefleri nin dünya çapında başarılmasına büyük katkıda bulundu Çin in GSYİH büyümesi 2012 yılından itibaren kademeli olarak azalma göstermesine rağmen mevcut küresel standartlara göre halen etkileyicidir 1978 yılından bu yana Çin de kişi başına düşen gelir yaklaşık sekiz kat arttı Çin Hong Kong dan daha küçük bir ticarete sahipken günümüzde küresel ticarette en büyük ticaret ülkesi haline geldi 2015 yılında dünyada en fazla ihracat yapan ülke sıralamasında 2 27 trilyon ABD doları ile Çin ilk sırada yer almaktadır Ayrıca Çin dünyanın en fazla doğrudan yabancı yatırım yapılan üçüncü ülkesidir Dünya sıralamasında ilk 500 arasında bulunan çokuluslu şirketlerin tamamının Çin de yatırımları bulunmaktadır ve Çin yatırım ortamı açısından en iyi ülke olarak görülmektedir Çin özellikle yoksulluk sınırının altındaki bireylerin ve ailelerin sayısında keskin bir düşüş ile yoksulluğun hafifletilmesi konusunda muazzam bir ilerleme kaydetmiştir Bununla birlikte özellikle kentsel ve kırsal alanlar arasındaki göreceli eşitsizliklerde belirgin bir artış meydana gelmiştir Bütün bunların nasıl gerçekleştirildiğine ilişkin literatürde önemli tartışmalar ve farklı görüşler bulunmaktadır Bu konuda yaygın olarak Çin in büyümesinde en büyük itici gücün 1992 den sonraki politika değişikliklerinin ve doğrudan yabancı yatırımların büyük girişi ile büyük oranda hız kazanan küresel ekonomi ile bütünleşmesinin olduğu düşünülmektedir Daha sonra Çin in 2001 yılında Dünya Ticaret Örgütü ne katılımının ardından ihracatında önemli ölçüde artış olması başarısında diğer önemli bir unsurdur İnsan sermayesi altyapının geliştirilmesi yollar limanlar telekomünikasyon hava limanları vb fiziksel sermaye birikimi Çin in büyüme sürecinde diğer önemli araçlar olarak gösterilmektedir Çin ekonomisinin reformlardan sonraki dönemde küresel güç haline gelmesinde farklı görüşlerin haklılığını test edebilmek için Çin in ekonomik reformlarının yapısal değişiminin dünya ekonomisindeki yerinin ve dışa açılma sürecinin incelenmesi önem taşımaktadır Bu amaçla Çin in piyasa ekonomisine geçişini ve dünya ekonomisi ile bütünleşmesini ele alan bu çalışmada Çin in 1978 yılından itibaren uyguladığı ekonomik reformlar gayrisafi yurt içi hâsıla nüfus istihdam ve dış ticaretinde görülen yapısal dönüşüm ele alınarak dünya ekonomisi ile bütünleşme sürecindeki performansı değerlendirilecektir KİTAPTAKİ KONU BAŞLIKLARI 1 Bölüm Çin de Piyasa Ekonomisine Geçiş Süreci Ve Ekonomik Reformlar 2 Bölüm Çin de Reform Sonrası Ekonomik Büyüme Nüfus İşgücü Ve İstihdam 3 Bölüm Çin in Dünya Ekonomisindeki Yeri Ve Ticaretin Dışa Açılma Süreci 4 Bölüm Çin de Dış Ticaret Ve Doğrudan Yabancı Yatırımlar

Dünya ekonomisinde küresel güç haline gelen Çin 21 yüzyılın en önemli gelişmelerinden biridir Reformlardan önce Çin çok fakir büyük ölçüde verimsiz ve küresel ekonomiden nispeten uzak politikalar yürüten bir ülkeydi 1978 yılında ekonomik reformları uygulamaya başlayarak merkezi planlı ekonomiden piyasaya dayalı bir ekonomiye geçti ve hızlı ekonomik ve sosyal gelişme kaydetti 1978 2014 yılları arasında yıllık yaklaşık 10 GSYİH büyüme oranı ile dünyanın en hızlı büyüyen ekonomileri arasına girdi Çin 2015 yılına kadar Binyıl Kalkınma Hedefleri nin tümüne ulaştı ve Binyıl Kalkınma Hedefleri nin dünya çapında başarılmasına büyük katkıda bulundu Çin in GSYİH büyümesi 2012 yılından itibaren kademeli olarak azalma göstermesine rağmen mevcut küresel standartlara göre halen etkileyicidir 1978 yılından bu yana Çin de kişi başına düşen gelir yaklaşık sekiz kat arttı Çin Hong Kong dan daha küçük bir ticarete sahipken günümüzde küresel ticarette en büyük ticaret ülkesi haline geldi 2015 yılında dünyada en fazla ihracat yapan ülke sıralamasında 2 27 trilyon ABD doları ile Çin ilk sırada yer almaktadır AyrıcaÇin dünyanın en fazla doğrudan yabancı yatırım yapılan üçüncü ülkesidir Dünya sıralamasında ilk 500 arasında bulunan çokuluslu şirketlerin tamamının Çin de yatırımları bulunmaktadır ve Çin yatırım ortamı açısından en iyi ülke olarak görülmektedir Çin özellikle yoksulluk sınırının altındaki bireylerin ve ailelerin sayısında keskin bir düşüş ile yoksulluğun hafifletilmesi konusunda muazzam bir ilerleme kaydetmiştir Bununla birlikte özellikle kentsel ve kırsal alanlar arasındaki göreceli eşitsizliklerde belirgin bir artış meydana gelmiştir

Dünya ekonomisinde küresel güç haline gelen Çin 21 yüzyılın en önemli gelişmelerinden biridir Reformlardan önce Çin çok fakir büyük ölçüde verimsiz ve küresel ekonomiden nispeten uzak politikalar yürüten bir ülkeydi 1978 yılında ekonomik reformları uygulamaya başlayarak merkezi planlı ekonomiden piyasaya dayalı bir ekonomiye geçti ve hızlı ekonomik ve sosyal gelişme kaydetti 1978 2014 yılları arasında yıllık yaklaşık 10 GSYİH büyüme oranı ile dünyanın en hızlı büyüyen ekonomileri arasına girdi Çin 2015 yılına kadar Binyıl Kalkınma Hedefleri nin tümüne ulaştı ve Binyıl Kalkınma Hedefleri nin dünya çapında başarılmasına büyük katkıda bulundu Çin in GSYİH büyümesi 2012 yılından itibaren kademeli olarak azalma göstermesine rağmen mevcut küresel standartlara göre halen etkileyicidir 1978 yılından bu yana Çin de kişi başına düşen gelir yaklaşık sekiz kat arttı Çin Hong Kong dan daha küçük bir ticarete sahipken günümüzde küresel ticarette en büyük ticaret ülkesi haline geldi 2015 yılında dünyada en fazla ihracat yapan ülke sıralamasında 2 27 trilyon ABD doları ile Çin ilk sırada yer almaktadır Ayrıca Çin dünyanın en fazla doğrudan yabancı yatırım yapılan üçüncü ülkesidir Dünya sıralamasında ilk 500 arasında bulunan çokuluslu şirketlerin tamamının Çin de yatırımları bulunmaktadır ve Çin yatırım ortamı açısından en iyi ülke olarak görülmektedir Çin özellikle yoksulluk sınırının altındaki bireylerin ve ailelerin sayısında keskin bir düşüş ile yoksulluğun hafifletilmesi konusunda muazzam bir ilerleme kaydetmiştir Bununla birlikte özellikle kentsel ve kırsal alanlar arasındaki göreceli eşitsizliklerde belirgin bir artış meydana gelmiştir Bütün bunların nasıl gerçekleştirildiğine ilişkin literatürde önemli tartışmalar ve farklı görüşler bulunmaktadır Bu konuda yaygın olarak Çin in büyümesinde en büyük itici gücün 1992 den sonraki politika değişikliklerinin ve doğrudan yabancı yatırımların büyük girişi ile büyük oranda hız kazanan küresel ekonomi ile bütünleşmesinin olduğu düşünülmektedir Daha sonra Çin in 2001 yılında Dünya Ticaret Örgütü ne katılımının ardından ihracatında önemli ölçüde artış olması başarısında diğer önemli bir unsurdur İnsan sermayesi altyapının geliştirilmesi yollar limanlar telekomünikasyon hava limanları vb fiziksel sermaye birikimi Çin in büyüme sürecinde diğer önemli araçlar olarak gösterilmektedir Çin ekonomisinin reformlardan sonraki dönemde küresel güç haline gelmesinde farklı görüşlerin haklılığını test edebilmek için Çin in ekonomik reformlarının yapısal değişiminin dünya ekonomisindeki yerinin ve dışa açılma sürecinin incelenmesi önem taşımaktadır Bu amaçla Çin in piyasa ekonomisine geçişini ve dünya ekonomisi ile bütünleşmesini ele alan bu çalışmada Çin in 1978 yılından itibaren uyguladığı ekonomik reformlar gayrisafi yurt içi hâsıla nüfus istihdam ve dış ticaretinde görülen yapısal dönüşüm ele alınarak dünya ekonomisi ile bütünleşme sürecindeki performansı değerlendirilecektir

Dünya ekonomisinde küresel güç haline gelen Çin 21 yüzyılın en önemli gelişmelerinden biridir Reformlardan önce Çin çok fakir büyük ölçüde verimsiz ve küresel ekonomiden nispeten uzak politikalar yürüten bir ülkeydi 1978 yılında ekonomik reformları uygulamaya başlayarak merkezi planlı ekonomiden piyasaya dayalı bir ekonomiye geçti ve hızlı ekonomik ve sosyal gelişme kaydetti 1978 2014 yılları arasında yıllık yaklaşık 10 GSYİH büyüme oranı ile dünyanın en hızlı büyüyen ekonomileri arasına girdi Çin 2015 yılına kadar Binyıl Kalkınma Hedefleri nin tümüne ulaştı ve Binyıl Kalkınma Hedefleri nin dünya çapında başarılmasına büyük katkıda bulundu Çin in GSYİH büyümesi 2012 yılından itibaren kademeli olarak azalma göstermesine rağmen mevcut küresel standartlara göre halen etkileyicidir 1978 yılından bu yana Çin de kişi başına düşen gelir yaklaşık sekiz kat arttı Çin Hong Kong dan daha küçük bir ticarete sahipken günümüzde küresel ticarette en büyük ticaret ülkesi haline geldi 2015 yılında dünyada en fazla ihracat yapan ülke sıralamasında 2 27 trilyon ABD doları ile Çin ilk sırada yer almaktadır AyrıcaÇin dünyanın en fazla doğrudan yabancı yatırım yapılan üçüncü ülkesidir Dünya sıralamasında ilk 500 arasında bulunan çokuluslu şirketlerin tamamının Çin de yatırımları bulunmaktadır ve Çin yatırım ortamı açısından en iyi ülke olarak görülmektedir Çin özellikle yoksulluk sınırının altındaki bireylerin ve ailelerin sayısında keskin bir düşüş ile yoksulluğun hafifletilmesi konusunda muazzam bir ilerleme kaydetmiştir Bununla birlikte özellikle kentsel ve kırsal alanlar arasındaki göreceli eşitsizliklerde belirgin bir artış meydana gelmiştir

Dünya ekonomisinde küresel güç haline gelen Çin 21 yüzyılın en önemli gelişmelerinden biridir Reformlardan önce Çin çok fakir büyük ölçüde verimsiz ve küresel ekonomiden nispeten uzak politikalar yürüten bir ülkeydi 1978 yılında ekonomik reformları uygulamaya başlayarak merkezi planlı ekonomiden piyasaya dayalı bir ekonomiye geçti ve hızlı ekonomik ve sosyal gelişme kaydetti 1978 2014 yılları arasında yıllık yaklaşık 10 GSYİH büyüme oranı ile dünyanın en hızlı büyüyen ekonomileri arasına girdi Çin 2015 yılına kadar Binyıl Kalkınma Hedefleri nin tümüne ulaştı ve Binyıl Kalkınma Hedefleri nin dünya çapında başarılmasına büyük katkıda bulundu Çin in GSYİH büyümesi 2012 yılından itibaren kademeli olarak azalma göstermesine rağmen mevcut küresel standartlara göre halen etkileyicidir 1978 yılından bu yana Çin de kişi başına düşen gelir yaklaşık sekiz kat arttı Çin Hong Kong dan daha küçük bir ticarete sahipken günümüzde küresel ticarette en büyük ticaret ülkesi haline geldi 2015 yılında dünyada en fazla ihracat yapan ülke sıralamasında 2 27 trilyon ABD doları ile Çin ilk sırada yer almaktadır AyrıcaÇin dünyanın en fazla doğrudan yabancı yatırım yapılan üçüncü ülkesidir Dünya sıralamasında ilk 500 arasında bulunan çokuluslu şirketlerin tamamının Çin de yatırımları bulunmaktadır ve Çin yatırım ortamı açısından en iyi ülke olarak görülmektedir Çin özellikle yoksulluk sınırının altındaki bireylerin ve ailelerin sayısında keskin bir düşüş ile yoksulluğun hafifletilmesi konusunda muazzam bir ilerleme kaydetmiştir Bununla birlikte özellikle kentsel ve kırsal alanlar arasındaki göreceli eşitsizliklerde belirgin bir artış meydana gelmiştir