Çin Kaynaklarında Asya Hunları — Gülnar Kara

Son yıllarda eski Türk Tarihi araştırmalarında kaynak arayışlarında yeniden gündeme gelen Çin kaynakları eski Türk toplum ve tarihini anlamak kadar eski zaman Türk Çin ilişkilerini anlamlandırma açısından da son derece önemlidir Bu kaynakların bazıları parçalar halinde yayımlanmış olmakla beraber bütünlük arzetmesi bakımından yetersiz ve eksiklik taşımaktadır Bu çalışma bu eksikliği doldurmak amacıyla yapılmış bir kaynak çalışması olup söz konusu biyografiler Çin in Hunları yatıştırabilmek için evlilik yoluyla akrabalık kurma girişimleri Hunlara karşı ittifak Çinli devlet adamlarının Hunlarla ilişkileri rehine müessesesi karşılıklı sığınma talepleri ve birbirlerinin komutanlarından yararlanma politikaları gibi bilgiler içermektedir Hunları tanıma konusunda ilginç bilgiler sunan bu eser örneğin Han Hanedanı dönemi kayıtlarında Hunlar hakkında şu tesbitlerde bulunur Bu yapılmamalı Çünkü Hunlar şehirlerde oturmuyorlar yiyecek stoklamıyorlar onlar kuş misali konup göçüyorlar Onları erdem ve düzene alıştırmak zor iştir Hafif silahlı birlikler onların topraklarına derinlemesine girecek olursa askerî birliklerin yiyecekleri çabuk tükeniyor askerlere yiyecek gönderildiğinde ise yavaş ilerliyorlar Onların yani Hunların topraklarını ele geçirmenin bir faydası olmayacaktır Onların halkını fethetsek bile kullanmamız ve yönetmemiz mümkün değildir Hunları ancak yok ederek yenebiliriz Ancak bu milletin annesi ve babası olan sıfatınıza yakışmaz Çin i tüketir Hunları sevindirir Bu iyi bir taktik değildir Li Si dan alıntı Shi Ji 112 Zhufu Yan ın biyografisi