Cins Dergisi Sayı 117 Haziran 2025 — Kolektif

BİR MİLLET TARİFİ ARAYIŞI BİRLİKTE AMA YALNIZ Malum Karamazov Kardeşler in sonlarında cinayetle suçlanan Dmitri nin Amerika ya kaçma du şu ncesi vardır Fakat Dostoyevski karakterinin Amerika ya kaçışını gitmek amacıyla özgu rlu ğe kavuşmak olarak değil kalmak için özgu r olmaya çalışmak çerçevesinde kuruyor Bunu ustalıkla yapıyor olması konumuz değil Dmitri suçlanmıştır Cezaya çarptırılmıştır Amerika ya gitmek zorundadır Fakat asıl hedefi orada kalmak değil orada ruhen arınıp Rusya ya geri dönmektir Çu nku yaşanacak ve yaşatacak yer orasıdır Dmitri nin Rusya ve Rusya nın tanrısı olmadan yaşayamam deyişindeki Rusya bir yer in adı değildir Rusya olmadan yaşayamam demesi bir yer ya da u lke için değil kendisinin kim olduğunu Rusya dışında anlayamayacağı içindir Konumuz bu Sorumuz da şu İnsana gerçekten kim olduğunu söyleyecek yegâne yerin adı nedir Ne yapmış olması ya da neleri ortak yapmış olmaları bir grup insanı bir tanımın altına alır Bu şarkı bana de demden kaldı dizesini şarkının altını çizerek yazacak olan şairimiz kimdir Cevaplardan daha iyi sorularımız olsa da karşılık verebiliriz aynı şarkıları dinlemek aynı kitapları okumak aynı korkuları taşıyıp aynı umutlara bağlanmak Meseleyi tutabileceğimiz yer burası Ama çerçeve bir du nya göru şu etrafında temel metinlerimiz neler diye de sormalıyız Birkaç nesli birlikte bu yu ten hikâyemiz nerede Dedesinin okuduğu kitabı babasından devralıp tekrar tekrar okuyan biri var mı ara mızda Şunu kabul ediyoruz neredeyse tamamında senede tek defa u ru n veren Anadolu nun çorak toprakla rında bir sene kırılan u ru nu n sonraki u ç seneyi felç etmesinin yol açtığı kesif yoksulluğun tam ortasında öznesi olduğumuz bu yu k savaşın ardından dedelerin okuduğu kitapları aramak bir parça estetik bir ara yış Hatta zorlayış Üstelik bu tu n bunların u stu ne ahmakça bir inatla dayatılmış radikal batılılaşma zorbalığı da cabası Ama yine de 200 yıl önceki Erzurum un köy odasında duran Fuzuli Divanı kimin kitabıdır diye sormak hakkımız Tanpınar ın sitem dolu tespitindeki nesillerin u st u ste okuduğu kitaplar meselesini ku ltu rel bir kazı alanı na dönu ştu rmeye niyet ettik elinizde tuttuğunuz bu sayıda Pek çoğunu yakından tanıdığınız pek çok isme Tu rkiye de ku ltu rel su rekliliği nereden izleyeceğiz nesillere dokunan kaç kitabımız var diye sorduk Bu arayışımız su recek elbette istinsah sayılarına bakarak atıfların izini su rerek anneannelerin hikâyeleri ni takip ederek bir Tu rk Kanonuna ulaşmaya çabalayacağız Edebiyatı kendimize şahit tutarak insanı ve du nyayı anlamaya çalışıyoruz nihayetinde Kulağımıza okunan hikâyeyi duymaya unutulmuşsa da bulmaya çabalıyoruz yani Bu yu k romanın yazarı bağlamında söylersek Dostoyevski nin Rusya sı sadece bir coğrafyadan ibaret değildi Metafizik anlamlar yu klenmiş ruhu olan bir yerdi Peki bizim Tu rkiye mizi sadece coğrafyadan ibaret olmaktan çıkaran şeyin adı nedir Onların İstanbul una niyetlenen Dostoyevski miz kimdir