Çizgilerle Anadolu Selçukluları

Türklerin tarih boyunca kurdukları en önemli devletlerden biri hiç şüphesiz Büyük Selçuklu Devleti dir Selçuklular Orta Çağ da Türk ve İslam dünyasına getirdikleri yenilikler kurallar ve teşkilatlar ile kendisinden sonra kurulan Türk devletlerine örnek teşkil etmiştir Göktürk Kitabeleri nde yer alan Gece uyumadan gündüz oturmadan çıplak milleti elbiseli fakir milleti zengin az milleti çok kıldım sözüyle halkı için yaptığı fedakârlıkları açıkça dile getiren Bilge Kağan gibi Büyük Selçuklu Devleti sultanları da sahip oldukları Türk hâkimiyet anlayışına ve mensubu oldukları İslam dininin esaslarına göre hangi soydan dinden veya medeniyetten olurlarsa olsunlar hâkimiyetleri altındaki milletlere karşı kendilerini sorumlu olarak görmüşlerdir Bu kitapta tarih sahnesine çıkan Büyük Selçuklu Devleti nin kuruluşundan yıkılışına kadar geçen sürede tahta çıkan hükümdarları sosyal siyasi kültürel olayları ve Anadolu nun nasıl Türk yuvası hâline geldiğini canlı akıcı ve düzenli bir anlatımla okuyacaksınız

TÜRK TOPRAKLARININ TEMELİNİ ATANLAR BÜYÜK SELÇUKLULAR Büyük Selçuklular Türk tarihinin hangi kırılma anlarını yaşamışlardı İslam a geçiş ve Türklerin Anadolu ya geliş süreçlerinin başlaması dünya tarihini hangi boyutlarıyla değiştirmişti Devlete adını veren Selçuk Bey in hikâyesi nerede başlamıştı Sultan Alp Arslan ın Türk tarihindeki liderler arasında zirvede olmasının sebepleri nelerdi Nizâmülmülk ün hangi özellikleri kendisini hakkında en çok konuşulan vezir yapmıştı Dandanakan Savaşı Türkiye Selçuklu Osmanlı ve Türkiye Cumhuriyeti Devleti için kuruluş tarihi olarak değerlendirilebilir mi Ömrünü Genel Türk Tarihi ve daha özelinde Selçuklu Tarihi ne vakfetmiş değerli tarihçi Prof Dr Erkan Göksu nun kaleminden Selçuklular Hem akademik ciddiyetle tarihî hadiseleri belgeler üzerinden aktaran hem de bir bilgi bombardımanından ziyade döneme geniş bir perspektifle kuşbakışı bir çerçeve çizen bu çalışma romancılık yeteneği de olan Göksu ile yapılan nehir söyleşilerden oluşuyor Selçuk Bey Tuğrul ve Çağrı beyler Sultan Alp Arslan Sultan Melikşah Nizâmülmülk Sultan Berkyaruk Sultan Muhammed Tapar Sultan Sencer Hasan Sabbah Romanos Diogenes Arslan Yabgu Terken Hatun gibi şahsiyetlerin yanı sıra çift başlı kartal Nizamiye Medreseleri Batıniler Malazgirt Zaferi Dandanakan Savaşı gibi Türk tarihinin en sıra dışı konularının bir araya getirildiği SELÇUKLULAR Muhteşem Çağın Mütevazı Çocukları kitabını yediden yetmişe herkes keyifle okuyacak

Barthold un ifadesiyle İhatasının genişliği bakımından hâlâ eşsiz duran bir eser olan Câmi ü t Tevârîh Türk tarihinin İslâm devrinde yazılan ana kaynaklarının en önemlisi olarak kabul edilmektedir Eser üzerindeki ilk çağdaş modern çalışmalar birçok emsâlinde olduğu gibi Batılı araştırmacılar tarafından yapılmıştır Avrupa Amerika Rusya İran Hindistan ve Arap dünyasında da büyük ilgi gören eserin St Petersburg Bakü Leningrad New York Tahran Delhi ve Kahire de yayımlanmış birçok neşri ve muhtelif dillere tercümeleri bulunmaktadır Ülkemizde ise esere gereken ilginin gösterildiğini söylemek zordur Birçok araştırmacı tarafından istifade edilmesine rağmen eserin Ahmet Ateş in yayımladığı Gazneliler ve Selçuklular bahsi dışında başka bir bölümünün veya tamamının neşri mevcut olmadığı gibi çok yakın bir zamanda Türk Tarih Kurumu tarafından yayımlanmış olan İlhanlılar bahsi dışında Türkçe tercümesi de bulunmamaktadır Elinizdeki bu kitap Câmi ü t Tevârîh in ikinci cildinde yer alan Zikr i Târîh i Âl i Selçuk tercümesinin gözden geçirilmiş ve tashih edilmiş yeni baskısıdır Tercümenin yanında Reşîdü d dîn in Selçuklularla ilgili verdiği malumat döneme ait diğer kaynaklarla karşılaştırılarak ilâve bilgiler ve notlar eklenmiş metinde geçen tarihî hadiseler tabir ve terimler ayrıntılı bir şekilde açıklanmıştır Bu bakımdan elinizdeki kitabın sadece bir tercüme değil başlı başına bir araştırma inceleme eser olduğu söylenebilir Türk tarihinin temel kaynaklarından biri olan Câmi ü t Tevârîh in emsâli birçok eser gibi muhtelif dillere tercüme edilmesine rağmen bugüne kadar Türkçeye çevrilmemiş olması büyük kayıptır Bu durumun temel sebebi ülkemizde bu eserleri tercüme edecek filolog tarihçi ve yazarların bulunmaması değil hakkıyla yapılmış tercüme çalışmalarının bile harcanan mesaiye sarf edilen bin bir emeğe ve gösterilen dikkat ve titizliğe rağmen hak ettiği ilgi ve değeri görmemesidir

Anadolu Rum Selçuklularının ideoloji ve zihniyet tarihinin izine düşen bu kitap bugüne kadar tarihin bu bölümü için yapılmış yorumlardan ve gözlemlerden farklı bir değerlendirme ortaya koyuyor Anadolu Selçuklu sultanlarının göçebe beylerden Pers İslâm hükümdarlarına dönüşmelerini inceliyor Özellikle cihat kavramının Anadolu Selçukluları için politikalarına şekil verecek kadar önemli olup olmadığını masaya yatırıyor Bunu yaparken Bizans ve Anadolu Selçuklu kaynaklarını günümüze ulaşan sikkeleri ve kitabeleri kullanan Mecit kitap boyunca Anadolu Selçuklularının başarısının askerî değil ideolojik olduğunu gösteriyor Anadolu daki Selçuklular küçük bir beyliğin hükümdarlarından Anadolu nun neredeyse tamamına hükmeden sultanlara dönüşmeyi nasıl başardılar Bu devletin kuruluşunu mümkün kılan etkenler nelerdi Bugüne kadar tarihçiler bunu siyasal ekonomik ve demografik etkenlerle açıklamaya çalıştılar Ne var ki her ne kadar bu etkenler önemli olsalar da Rum Selçuklu devletinin oluşumunu izah etmeye yetmezler İdeolojinin bir devletin oluşumunda önemli bir rol oynadığı şimdiye kadar kabul edilmemiştir SONGÜL MECİT

Selçuklular tarihi Osmanlı tarihi gibi herkesin rahatça kalem oynatabildiği bir alan olmadığından bu sahada yapılan çalışmalar çok sınırlı kalmaktadır İlgililerin okuyacak kitap bulmakta sıkıntı çektiği bu alanda böyle bir çalışmanın önemli bir boşluğu doldurarak tarih meraklılarına ve Selçuklu Tarihi ne ilgi duyanlara yararlı bir çalışma olacağı kanaatindeyiz Ayrıca bu kitap yurdumuzda bulunan çeşitli üniversitelerin Tarih bölümlerinde okuyan öğrencilerin Türkiye Selçukluları ya da Anadolu Selçukluları adı ile müfredat programında yer alan derslerinde bir başvuru ve yardımcı kitap durumunda olacaktır Aynı şekilde bu alanda yüksek lisans ve doktora çalışmaları yapan öğrencilere ve konu üzerinde çalışma yapan akademisyenlerin de yararlanabilecekleri bir eserdir