Çözümlü Problemlerle Yüksek Gerilim Tekniği 1

YÜKSEK GERİLİM TEKNİĞİ Özcan KALENDERLİ Celal KOCATEPE Oktay ARIKAN ÖNSÖZ Gerilimin yüksekliği alçak gerilimde görülmeyen ve önemi olmayan elektriksel zorlanmaları atlama delinme kısmi boşalma gibi boşalma olaylarını göz önüne almayı gerektirmektedir Yüksek gerilimde gerilimin genliği dalga şekli değişim yönü ve hızı uygulanma süresi kadar ısıl mekanik iç ve dış etkenler bulunulan koşullar ve çevre önem kazanmaktadır Yüksek gerilim tekniği çok parametreli durumlar ortaya çıkarmakta kuramsal deneysel ve uygulamaları ile geniş bir çalışma konusunu oluşturmaktadır Elektrik enerjisinin üretimi iletimi dağıtımı ve kullanımı başta olmak üzere boyama kaplama ayırma temizleme kopyalama gibi endüstriyel nükleer fizik tıp araştırma geliştirme sağlama rutin tip kabul özel deneyleri gibi daha birçok alan yüksek gerilim tekniğinin uygulandığı gereksinim duyulduğu yerlerdir Yüksek gerilimlerin üretimi ölçülmesi deney teknikleri ve uygulamaları konusundaki gelişmeler teknolojik alandaki diğer gelişmelerin önünü açmakta yardımcı olmakta ve temel oluşturmaktadır Bilgisayar ve iletişim teknolojilerindeki olanaklar ve gelişmeler yüksek gerilim tekniğine de yansımış elektrik alanlarının sayısal hesabı boşalma olaylarının modellenmesi ve incelenmesi aşırı gerilimlerin analizi yüksek gerilim üretme ve ölçme teknolojilerinde bilgisayar destekli ölçme uzaktan algılama denetleme ve değerlendirme gibi birçok yüksek gerilim konusuna canlılık getirmiş gelişmesini ve ilginin artmasını sağlamıştır Elektrik mühendisliğinin temel konularından biri olan yüksek gerilim tekniği konularının öğrenilmesinin pek çok konuda olduğu gibi uygulamalı ve çözümlü problemlerle birlikte daha kolay olacağım düşünmekteyiz Bu nedenle bilgi ve birikimlerimizle oluşturduğumuz çözümlü problemler ağırlıklı bu kitabın hem lisans hem yüksek lisans öğrencilerine hem de konu ile ilgili çalışan meslektaşlarımıza yararlı olacağını ummaktayız Çözümlü Problemlerle Yüksek Gerilim Tekniği Cilt kitabı İstanbul Teknik Üniversitesi ve Yıldız Teknik Üniversitesi nde vermekte olduğumuz Yüksek Gerilim Tekniği derslerindeki konular ile ilgili problemleri içermektedir Kitapta Yüksek Gerilim Enerji İletim Hatları Düzlemsel Elektrot Sistemi Eş Merkezli Küresel Elektrot Sistemi Silindirsel Elektrot Sistemleri Sınır Yüzeylerde Kırılma Korona Kayıpları Dielektrik Kayıpları ve Kapasite Ölçme Küresel Elektrotlar İle Ölçme konulan bölümler halinde açıklamalı ve çözümlü problemleri ile yer almaktadır Her bölümün başında konu ile ilgili genel bilgilendirme yapılarak konunun özeti verilmiş daha sonra problemlerin çözümüne geçilmiştir Her problemin çözümü akıcı ve açık bir biçimde verilmeye çalışılmış çözümün her adımı anlatılmış ve konu ile ilgili yorumlar da verilerek konunun pekiştirilmesi ve kullanılır olmasına özen gösterilmiştir Her bölümün sonunda ek çalışma soruları verilerek ilgili konularda bilgilerin sınanması pekiştirilmesi ve geliştirilmesi amaçlanmıştır Çözümlü Problemlerle Yüksek Gerilim Tekniği Cilt olarak düşündüğümüz ikinci kitapta ise Yıldırım Boşalması Yürüyen Dalgalar Aşırı Gerilimlere Karşı Koruma Elemanları Parafudrlar Koruma Elektrotları Yüksek Gerilim İzolatörleri Yüksek Gerilim Kabloları Yüksek Gerilim Güç Kesicileri ve Yüksek Gerilim Bölücüleri konularım çözümlü problemlerle vermeyi planlamaktayız Kitabın basımını ve yayımını üstlenen Birsen Yayınevi yetkililerine kitabın kapak tasarımını yapan Sayın Elk Müh Ali KIZIL a ve bizlere bu kitabın hazırlanmasında yardımcı olan destek veren sabır gösteren ailelerimize dostlarımıza ve meslektaşlarımıza teşekkür ederiz Temmuz İstanbul Doç Dr Özcan KALENDERLİ İTÜ Prof Dr Celal KOCATEPE YTÜ Araş Gör Yük Müh Oktay ARIKAN YTÜ İKİNCİ BASKININ ÖNSÖZÜ Çözümlü Problemlerle Yüksek Gerilim Tekniği Özcan KALENDERLİ Celal KOCATEPE Oktay ARIKAN Çözümlü Problemlerle Yüksek Gerilim Tekniği Cilt kitabımızla ilgili bugüne kadar gösterilen ilgi ve meslektaşlarımızın olumlu sözleri nedeniyle teşekkür ederiz İkinci baskısı yapılan kitabımıza yeni çözümlü problemler çalışma soruları ve konularla ilgili açıklamalar eklenmiştir Birinci baskıda gözden kaçan kısımlar düzeltilmiş ve kontrol edilerek baskıya hazırlanmıştır Yüksek gerilim konusunda önemli bir boşluğu doldurduğuna inandığımız kitabımızın meslektaşlarımıza ve öğrencilerimize yararlı olmasını diler kitabın hazırlanması sırasında öneri ve desteklerini esirgemeyen tüm dostlarımıza teşekkür ederiz Mayıs İstanbul Prof Dr Özcan KALENDERLİ İ T Ü Prof Dr Celal KOCATEPE Y T Ü Yrd Doç Dr Oktay ARIKAN Y T Ü