Cumhuriyet Döneminde Türkiye Matbaacılık Tarihi — Gökhan Akçura

Cumhuriyet Döneminde Türkiye Matbaacılık Tarihi Cumhuriyet döneminin matbaacılık tarihi yazıldı Tarih Vakfı BASEV Basım Sanayii Eğitim Vakfı ve Yapı Kredi Yayınları işbirliğiyle piyasaya çıkarılan Cumhuriyet Döneminde Türkiye Matbaacılık Tarihi CDTMT kitabı araştırmacı Gökhan Akçura tarafından kaleme alındı Cumhuriyet Döneminde Türkiye Matbaacılık Tarihi CDTMT kitabı Cumhuriyet öncesi matbaacılık tarihini özetleyerek başlıyor Ardından Kurtuluş Savaşı sırasında Anadolu ve İstanbul matbaalarının durumunu ele alınıyor Cumhuriyet in ilk yıllarını belirleyen bu dönemin savaş koşullarının getirdiği yıpratıcı etkiler nedeniyle güçlü bir miras bırakmadığının altını çiziliyor Ayrıca Cumhuriyet in matbaacılık serüveninin ilk önemli belirleyici etkeni olarak 1928 sonuna tarihlenen Harf Devrimi ni gösteriyor Dünyada benzeri görülmeyen bir hızda gerçekleştirilen bu kökten değişimin sonunda matbaalar ve yayın organları büyük bir sarsıntı geçiriyorlar Ancak devlet desteğini de arkasına alan matbaacılık sektörü bir süre sonra kendini toparlıyor Bu dönemin altı çizilmesi gereken bir diğer olgusu ise devlet eliyle kurulan matbaalar Devlet matbaaları hızla yeni bir ülke kurma yolunda ilerleyen Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti nin basım yayın alanındaki motorları olarak karşımıza çıkıyor Kitap önce Cumhuriyet in ilk çeyrek yüzyılına odaklanıyor Bu yıllarda matbaacılık alanındaki özel sektör firmaları genellikle İstanbul un Babıali semtinde toplanıyor Bir bölümünün geçmişleri Osmanlı ya uzanan bu matbaaların çoğu küçük ve orta ölçekte kuruluşlar Daha büyük çapta matbaalar ise gazetelerin kendi bünyelerinde kurulmuş Akçura kitabında tipo matbaacılığın egemen olduğu bu dönemi ayrıntılarıyla ele alıyor Ayrıca Cumhuriyet Halk Fırkası nın 1932 yılında yaptırdığı bir araştırmanın peşine düşerek Anadolu daki matbaaların genel bir görünümünü aktarmaya çalışıyor Kitapta basım sanayinin en önemli hammaddesi olan kağıdın Türkiye serüveni de detaylı olarak anlatılıyor Kitapta İzmit te kurulan ilk kağıt fabrikamız devletin kağıt tahsisinin yarattığı sorunlar matbaacıların kağıt ithali için yaptığı çalışmalar ayrıntılarıyla ele alıyor Tipo döneminin ardından sektöre hakim olan ofset matbaacılık neredeyse kitabın ikinci yarısının ana konusu Bu bölüm pek bilinmeyen ofsetin öncüleri nin çabalarını aktararak başlıyor Cumhuriyet Döneminde Türkiye Matbaacılık Tarihi CDTMT kitabının bize gösterdiği gibi ofsetin kaçınılmaz yükselişi gazeteciliğin de bu yönde köklü bir dönüşüm geçirmesine neden oluyor Kitabın son bölümünde matbaacılık sektörünün 1980 lerden bugüne uzanan gelişimini özetleyerek çalışmasını noktalıyor Akçura nın çalışması bugüne kadar yayıncılık tarihinin sınırlı bir parçası olarak ele alınmış olan Cumhuriyet dönemi matbaacılık tarihini ayrıntılarıyla aktarmayı başarıyor Anılar makaleler arşiv malzemeleri ve yaşayan tanıklarla yapılan yüz yüze görüşmelerle zenginleştirilen kitap görsel yanıyla da öne çıkıyor Yeşim Demir imzasını taşıyan grafik tasarım yüzlerce görsel malzemeyle konunun daha iyi kavranmasını sağlamayı amaçlıyor Tarih Vakfı BASEV Yapı Kredi Yayınları

Cumhuriyet Döneminde Türkiye Matbaacılık Tarihi CDTMT kitabı Cumhuriyet öncesi matbaacılık tarihini özetleyerek başlıyor Ardından Kurtuluş Savaşı sırasında Anadolu ve İstanbul matbaalarının durumunu ele alınıyor Cumhuriyet in ilk yıllarını belirleyen bu dönemin savaş koşullarının getirdiği yıpratıcı etkiler nedeniyle güçlü bir miras bırakmadığının altını çiziliyor Ayrıca Cumhuriyet in matbaacılık serüveninin ilk önemli belirleyici etkeni olarak 1928 sonuna tarihlenen Harf Devrimi ni gösteriyor Dünyada benzeri görülmeyen bir hızda gerçekleştirilen bu kökten değişimin sonunda matbaalar ve yayın organları büyük bir sarsıntı geçiriyorlar Ancak devlet desteğini de arkasına alan matbaacılık sektörü bir süre sonra kendini toparlıyor Bu dönemin altı çizilmesi gereken bir diğer olgusu ise devlet eliyle kurulan matbaalar Devlet matbaaları hızla yeni bir ülke kurma yolunda ilerleyen Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti nin basım yayın alanındaki motorları olarak karşımıza çıkıyor Kitap önce Cumhuriyet in ilk çeyrek yüzyılına odaklanıyor Bu yıllarda matbaacılık alanındaki özel sektör firmaları genellikle İstanbul un Babıali semtinde toplanıyor Bir bölümünün geçmişleri Osmanlı ya uzanan bu matbaaların çoğu küçük ve orta ölçekte kuruluşlar Daha büyük çapta matbaalar ise gazetelerin kendi bünyelerinde kurulmuş Akçura kitabında tipo matbaacılığın egemen olduğu bu dönemi ayrıntılarıyla ele alıyor Ayrıca Cumhuriyet Halk Fırkası nın 1932 yılında yaptırdığı bir araştırmanın peşine düşerek Anadolu daki matbaaların genel bir görünümünü aktarmaya çalışıyor Kitapta basım sanayinin en önemli hammaddesi olan kağıdın Türkiye serüveni de detaylı olarak anlatılıyor Kitapta İzmit te kurulan ilk kağıt fabrikamız devletin kağıt tahsisinin yarattığı sorunlar matbaacıların kağıt ithali için yaptığı çalışmalar ayrıntılarıyla ele alıyor Tipo döneminin ardından sektöre hakim olan ofset matbaacılık neredeyse kitabın ikinci yarısının ana konusu Bu bölüm pek bilinmeyen ofsetin öncüleri nin çabalarını aktararak başlıyor Cumhuriyet Döneminde Türkiye Matbaacılık Tarihi CDTMT kitabının bize gösterdiği gibi ofsetin kaçınılmaz yükselişi gazeteciliğin de bu yönde köklü bir dönüşüm geçirmesine neden oluyor Kitabın son bölümünde matbaacılık sektörünün 1980 lerden bugüne uzanan gelişimini özetleyerek çalışmasını noktalıyor Akçura nın çalışması bugüne kadar yayıncılık tarihinin sınırlı bir parçası olarak ele alınmış olan Cumhuriyet dönemi matbaacılık tarihini ayrıntılarıyla aktarmayı görsel malzemeyle konunun daha iyi kavranmasını başarıyor Anılar makaleler arşiv malzemeleri ve yaşayan tanıklarla yapılan yüz yüze görüşmelerle zenginleştirilen kitap görsel yanıyla da öne çıkıyor Yeşim Demir imzasını taşıyan grafik tasarım yüzlerce sağlamayı amaçlıyor