Denemeler — Samuel Taylor Coleridge

Ünlü İngiliz şairi Samuel Taylor Coleridge 1772 1834 şiirlerinin yanısıra eleştirel denemeleriyle de kendinden sonraki kuşakları etkilemiş bir yazardır Elinizdeki kitabı oluşturan denemelerin büyük bir bölümü onun 1817 de Biographia Literaria adıyla yayımladığı yazınsal yaşamöyküsünden alınmıştır Coleridge bu yapıtında şiir felsefe ve eleştiri alanlarındaki ilk çabalarından yola çıkarak eleştiri uğraşının düşünsel ve ruhbilimsel temellerini atmaya çalışmaktadır Bu yaklaşımı ile bir yandan eleştirinin ilkelerini belirlerken bir yandan da Wordsworth ün şiirlerini örnek alarak uygulamalı eleştirinin de öncülüğünü yapmıştır Ayrıca Shakespeare in Romeo ile Juliet Hamlet ve Kral Lear gibi oyunlarıyla ilgili yazıları da Coleridge in bu konuda en yararlı değerlendirmeleri yapan bir eleştirmen olduğunu göstermektedir Tadımlık Okurların eleştirmenlerle birlik olup yazara karşı çıkışları gibi karmaşık bir duygunun çözümlenmesinin ve belirgin bir bilinçlilik içinde ortaya konmasının hem öğretici hem de eğlendirici olacağını hep düşünmüşümdür Bunun gibi bütün ozanlara karşı Haratius un kendi çağının değersiz yazarları için söylediği Genus irritable vatum küçümsemesini kullanmaya can atışları da aklımdan geçer İmgelemsel gücün zayıflığı ve loşluğu ve bunun sonucu olarak duyuların ivedi izlenimlerine inanma gereği iyi biliyoruz ki usumuzun boş ve aşırı inançlara bağlanmasına yol açar Özgün ve iç sıcaklıktan yoksun bulunan bu tür kafalar kalabalıkta tek başına erişemedikleri topluluk sıcaklığı için bir circum fana ararlar Doğaları ıslak saman gibi soğuk ve ağır kanlı olanlar co acervation yığınlama ile ısınır ve alevlenirler ya da arılar gibi bir araya gelen büyük kalabalığın doğurduğu sıcaklıktan tedirgin ve yangılı olurlar Bu nedenle aşırı tutkunun karşılığı olan Almanca sözcük hiç değilse özgün anlamı bakımından arıların kümeleşip oğul vermesi demek olan schwärmen schwärmerey sözcüğünden türetilmiştir Kavramayla ters orantılı olan tutku ne kadar canlı ise o kadar az belirlidir öfke de bunun kaçınılmaz sonucudur Kendilerinin güvenliği ve mutluluğu için doğru ve kaçınılmaz olduğuna inandıkları şeylerin kafalarında hiç temeli bulunmayışı rahatsız edici bir duygu ortaya çıkarır Bu öyle istenmeyen bir korku duyusudur ki doğa bundan ancak öfke ile kendini sıyırır Deneyimlerden zayıf kavrayış yetisi olanların ilk sığınacakları savunmanın sert karşılık vermek olduğunu öğreniyoruz