Deqen Qesas — Lal Laleş

Eger edebiyata zimanekî berhemên ku ji gelek hêlan ve wê bilerizîne neafirîne li gel vê yekê teb û toreyê heyî yê wêjeya ku li ser hêşîn dibe têk nebe ew wêje piştî demekê radiweste û hêz û qeweta xwe winda dike Ji ber vê yekê jî berhemên ku teb û toreyên heyî têk dibin di wêjeya wî zimanî de berendamê şaheserîbûnê ne û dibin qûçek mezin ê wê wêjeyê Ji wêjeyê re dibin nefes û riyeke nû Divê mirov berhema Deqên Qesas a Lal Laleş ku piştî Berbejna Rê ku wekî dîwana wî ya duyemîn derçûye di vê çarçoveyê de binirxîne Ligel pirtûka ku ji gelek hêlan ve balê dikişîne jî hêla wê ya herî balkêş û bi tesîr zimanê wê ye Rast helbesta modern a kurd zimanê xwe afirandiye Lê rastiyeke din heye ku bûye sedemê rawestandina zimanê helbestê ji ber ku her diçe zimanê helbesta modern nêzî hev bûye û şibiyaye hev Ev rewş helbesta kurdî ber bi xetereyê ve dibe û rê li ber wê digire Di demên wisa de di zimanê vê edebiyatê de helbestvanên ku peyvan daqûl tên wan didin ber tîran divê hîn bêhtir li peyvan daqûlên ji nû ve ruhekî bidin wan têkiliya di navbera bêjeyan de ji nû ve saz bikin Dîsa peyvan bi hev re ava bikin Tiştê ku di Deqên Qesas de ku helbest van dixwaze bike ev e Ji bo wêje û zimanê kurdî bûye hilmek Deqên Qesas bi bikaranîna zimanê xwe hem di nava wêjeya cîhanê de hem di nav a kurdî de û hem jî di qonaxa wêjeya kurdî ya gîhaştî de sekneke xweser e

Helbestkar Lal Laleş bi xebate xwe ya dawi Deqen Qesas peyve dike bera vepexirtina bira me u her deq i her deqe bira jibirbuyi dixe dewla hişe me u dike ku sere me geh li vi diwari bikeve geh li wi diwari A seyr ew e ku her du diwar bi qasi ku dikarin bibin ser u bine bira deqan dikarin vekin du diwaren ku li hemu deqan hatibin hev u nehelin ku ne bikaribin ji bire derkevin ne ji di bine bire de biqeliqin bilivin Peşiyen xweşbej çendi gotibin Me bext neda bi text ji Lal Laleş ji nava 24 Deqen Qesas 22 Deqan di navbera deqa bext u deqa text de bi cih dike u pişti Deqa Bexte Reş me dadiheje bine bire Med ji hespe hezkira wan hez kirinWan em ji zerzemina zemara me kirinHespa Şe binefşeBiborine Me bi deste xwe hun xistin ber erebeya şeru şer he ji didome hem ji bi hemu dijwariye xwe u ka ki zane ku de çeng şox u şepal tekevin ber erebeya şer u şer he ji mezintirin bir u birina me u ya dijmine me ye Lal Laleş e ku di ve xebata xwe de bere xwe daye hesan vebirina deqen birina bire di birina bire de ji bili Deqa Kawa bi ye el Ciziri Xani Feqi re ye Celadet Bedirxan u bireki

Hew ji bo te Ez dikarim ji bîra bikim Perîkê ber perê behrê Di nava keftûlefta pirtûka pîroz de Divê mirov berhema Deqên Qesas a Lal Laleş ku piştî Berbejna Rê ku wekî dîwana wî ya duyemîn derçûye di çarçoveya zimanê wê yê cihêreng de binirxîne Helbestkar têkilîya di navbera bêjeyan de ji nû ve saz dike Deqên Qesas ji bo wêje û zimanê Kurdî hilmeke nû kesereke kûr û qonax û sekneke xweser e