Derin Tarih Dergisi Sayı 170 Mayıs 2026 Çağını Aşan Bir Osmanlı Münevveri Ahmed Cevdet Paşa — Kolektif

Çağını Aşan Bir Osmanlı Münevveri Ahmed Cevdet Paşa Osmanlı güneşinin artık gurûba doğru meyletmeye başladığı ve geniş bir coğrafyanın her köşesinde çözülme alametlerinin belirdiği o zor zamanlarda bugün bile hâlâ isimleri canlı biçimde anılan bazı mühim şahsiyetler yetişmiştir Bunu hem Osmanlı toprağının mümbitliğiyle hem de mezkûr zevatın kendi kabiliyetleriyle izah etmek mümkündür Onlardan biri hiç şüphesiz ki Ahmet Cevdet Paşa dır 1823 1895 Bulgaristan ın Lofça kasabasında Kırklareli nden Prut Savaşı na 1711 katılmak üzere ayrılan sonrasında da Lofça ya yerleşerek orada kalan Yularkıran Ahmed Ağa nın torunu olarak doğan Ahmed Cevdet Paşa ilmî çalışmalarının yanı sıra bürokrasi ve siyaset basamaklarını da hızlı bir şekilde tırmanan bereketli ömrüne çok fazla vazife ve makam sığdıran tüm bunlarla birlikte birçok önemli esere imza atmayı da başaran bir şahsiyettir Derin Tarih olarak vefatının yıldönümünde çağının çok ötesinde bir ufka sahip bulunan bu Osmanlı münevverini yad etmek istedik Merhum Paşa nın hayatına şahsiyetine eserlerine ve bıraktığı izlere dair geniş malumatı dosyamızın sayfaları arasında bulacaksınız Çağını Aşan Bir Osmanlı Münevveri Ahmed Cevdet Paşa dosyamızda ilk olarak Prof Dr Abdülkadir Özcan Ahmed Cevdet Paşa nın tarihçiliğini eserleri ve etkilendiği tarihçiler üzerinden incelerken Prof Dr Mustafa Gündüz Cevdet Paşa yı yalnızca bir tarihçi değil Osmanlı eğitim modernleşmesinin kurucu gerilimlerini taşıyan bir figür olarak yeniden tahlil etti Prof Dr İsmail Kara Cevdet Paşa ya yeniden itibar kazandıran 1940 ta yayımlanan Tanzimat I kitabına mercek tutarken Prof Dr Kahraman Şakul Osmanlı diplomasisinin modernleşme serüveninde Cevdet Paşa nın büyük rolünü kaleme aldı Dr Mustafa Oğuz Batı merkezli dönemlendirme anlayışına karşı çıkarak tarihi İslâm merkezli bir perspektifle ele alan Cevdet Paşa nın Batı ya karşı nasıl yeni bir tarih tasavvuru oluşturduğunu değerlendirirdi Çağını Aşan Bir Osmanlı Münevveri Ahmed Cevdet Paşa dosya konusunun haricinde ise Prof Dr İsmail Taşpınar Prof Dr Hilal Kazan Prof Dr Abdullah Mesud Küçükkalay Dursun Gürlek Ali Emre Arif Emre Gündüz Ayhan Demir Tahir Günay Deniz Çıkılı Şeyma Üstün ve Canan Aytaş gibi araştırmacı yazar ve akademisyenlerden oluşan birçok kişi de birbirinden kıymetli yazılar kaleme aldı Tarih Okuyan Şaşırmaz