Dersim in Kayıp Kızları
Dersim in Kayıp Kızları
Metis Yayıncılık
Dersim in Kayıp Kızları
Nezihe Muhiddin kimdi Hangi sosyal ve entelektüel ortamda yetişti Kadınlar için neler düşündü Neler yaptı Otuzlu yaşlarını sürerken yani daha çok şeyler yapabilecekken neden ve nasıl kadın hareketinden koparıldı Nasıly unutturuldu Türkiye nin yakın geçmişine ışık tutan bu bilmecenin Yeni Kadın Hareketi nin ilk günlerden itibaren içinde yer almış oluşumuna katkıda bulunmuş feminizm tartışmalarını yakından izleyen bir kadın tarihçinin kaleminden dönemin eski Türkçe belgelerine dayalı öyküsünü okumak özellikle genç kadınlara çok şey öğretecektir Zihinoğlu tek parti dönemi yöneticileriyle Nezihe Muhiddin arasındaki çatışmanın özünde kadın kimliği etrafında döndüğünü Muhiddin in Cumhuriyetçi erkeklerin kadınları gayri meşur çocuk hatta düpedü çocuk kadın olarak görmek istemelerini kabullenemediğini söylüyor Nezihe Muhiddin in mücadelesini bilmenin biz kadınlar için taşıdığı hayati önemi Fatmagül Berktay ın şu sözleri çok iyi ifade ediyor Geçmişte yaşananlar çekilen acılar ve harcanan çabalar belleklerden silinip gidiyor ve bizler hep çocuk kalmaya mahküm oluyoruz İşte bunun içindir ki kadınların kendilerini tarihe yazmaya geçmişi araştırmaya başka kuşakların mücadeleleriyle bağlar kurmaya ve kendilerinden esirgenmiş olan bilgi ve eğitime sahip çıkmaya ihtiyaçları var Şirin Tekeli
İletişim Yayınları
Kız kardeşim 2 3 yaşlarındaydı Adı Xece Hacer Bizi Ovacık ta toplamış kafileler halinde Hozat üzerinden Elazığ a götürüyorlardı Yüzlerce belki binlerce insan Yara bere içinde aç susuz perişan Ben 13 yaşlarındaydım Her şeyi bugün gibi hatırlıyorum Subaylar güzel kız çocukları almak istiyorlardı Kız kardeşim çok güzeldi Bir subay kız kardeşimi annemden zorla almak istedi Annem vermedi Pertek köprüsüne geldiğimizde orada mola verildi Aynı subay tekrar geldi ve annemden zorla aldı Ağladı Ne yaptıysa aldı Evlatlık alacağım Ona bakacağım dedi subay Sadece kız kardeşim alınmadı tabii Çok kız çocuğu alındı Aynı zamanda amcamın kızı da alınıp götürülüyor Amcamın kızının adı Tege idi Xece nin Tege nin başına gelenler münferit olay değil 1937 1938 Tunceli Harekâtı ndan sonra çok sayıda kız çocuk ailelerinden alındı kimisi zaten anne babasız kalmıştı Yatılı okullara verildiler bazıları da subaylara veya bürokratlara evlatlık olarak teslim edildi Aslında 1926 dan 1950 ye kadar değişen yoğunluklarla süren bu uygulama Dersim kırımının vahim cephelerinden biridir Nezahat ve Kazım Gündoğan yıllarca uğraşarak sebatla Dersim in bu kayıp kızlarının izini sürdüler Kendileriyle yakınlarıyla konuştular Bu kitapta yüzü aşkın vaka yer alıyor Ailesinden kökünden koparılmış insanların çile dolu hikâyelerinden parçalar Annelerin çocuklarından hatta bazen kendilerinden sakladıkları sırların hikâyeleri