Devlet

Meşhur tarihçi sosyolog filozof siyaset ve devlet adamı İbn Haldun 1332 1406 İslam ve hatta dünya düşünce tarihinin en özgün eserlerinden biri olan Mukaddime deki kendisine has fikir ve metotlarıyla sonraki nesiller üzerinde derin etkiler bırakan bir âlimdir Tarih ve toplumun kanunları içerisinde hareket eden beşerî iradenin ürünü olan medeniyeti müstakil bir ilmin konusu haline getirme çabası İbn Haldun a aittir O Endülüs ten Fas a Mısır dan Suriye ye çok dinli çok kültürlü ve çok medeniyetli toplumlarda yönetici ve aydın elitin parçası olarak yaşayan bir toplum bilimci olarak medeniyetleri ve medeniyetler arası ilişkileri iç ve dış dinamiklerle açıklayan değişme ve çatışma eksenli ilişkisel bir medeniyet kuramı sunmuştur Dolayısıyla çok medeniyetli bir toplumsal düzenin tartışmasız bir veri olarak alındığı Mukaddime ile medeniyetsel çoğulculuğa dayalı bir yaklaşımın öncüsü olan İbn Haldun un umran ilmi ilm i umran küresel çağda medeniyetler arası ilişkileri anlamada ve çok medeniyetli çağdaş toplumsal tecrübeyi anlamlandırmada kullanılabilecek önemli bir potansiyele sahiptir Farklı medeniyetlerle bir arada yaşamaya olumlu yaklaşan İslam medeniyetinin yetiştirdiği bir öncü âlim olarak İbn Haldun küreselleşen dünyada çok medeniyetli bir dünya düzeninin kuramsal zeminini oluşturma konusunda çaba harcayanlara sağlam bir teorik zemin sunmaktadır Toplumsal temel üzerine felsefesini kuran İbn Haldun ilm i umran ve asabiyet kavramları ile toplumsal yaşam ve örgütlenmesinin ortaya çıkardığı her türlü olay ve kurumu inceleme konusu yapar Bu çerçevede üzerinde durduğu mevzulardan biri de devlettir Devletin kuruluşunu asabiyet bağı üzerinden temellendiren İbn Haldun asabiyeti ise toplumun bir araya gelerek bir birliktelik oluşturması ve bu birlikteliği devam ettirmesi olarak açıklamaktadır Yakınlık bağı ortak ruh dayanışma duygusu askerî ruh veya ünsiyet bağı gibi farklı anlamlar yüklenen asabiyet kavramı İbn i Haldun tarafından toplumların uygarlığa doğru ilerlemesinde temel güdüleyici toplumsal bağ olarak değerlendirilmektedir Ona göre asabiyet bağı toplumsal ve hukuki bir sistemin oluşmasına öncülük eden bir birlikteliği hem de ilkellikten kurtularak devlet kurmaya ve uygarlık yolunda ilerlemeye yönelten en tabiî bir gücü ifade eder

Platon Eflatun İÖ yaklaşık 428 7 İÖ yaklaşık 348 7 Bugünkü üniversitenin atası sayılan Akademia nın kurucusu İÖ 387 ve hocası Sokrates i konuşturduğu diyaloglar la felsefeyi yazıya en iyi aktarmış olan ustalardan biridir Sokrates in Savunması Apologia ile birlikte diyaloglarının en tanınmışı olan Devlet Politeia te ise Platon iyilik eşitlik güçlülük ve haklılık gibi insanlık durumları nı irdeleyerek düşlediği en iyi devletti anlatmış ve bu temel yapıt ister yanında ister karşısında olsunlar 2000 yılı aşkın süredir ortaya konan bütün devlet kuramı ya da toplum düzenlerinin başvuru kaynakları arasında yer almıştır Sabahattin Eyüboğlu 1908 1973 Hasan Ali Yücel in kurduğu Tercüme Bürosu nun başkan yardımcısı ve Cumhuriyet döneminin en önemli kültür insanlarından biriydi Tek başına ya da imece birlikteliğiyle yaptığı çeviriler HayyamX dan Montaigne e Platon dan Shakespeare e hep dünya kültürünün doruk adlarındandı M Ali Cimcoz Çevirmen seslendirme sanatçısı ve Türkiye nin ilk özel galerisi Maya nın kurucu yönetici olan Adalet Cimcoz un iş ve hayat ortağıdır Sabahattin Eyüboğlu ile yaptıkları Devlet çevirisi ise 1959 da Türk Dil Kurumu nun ilk çeviri ödülüne değer bulunmuştur

Kalıcı bir organizasyon toprak anayurt nüfus hükümran yetke türünden kavramlarla doğrudan ilintili olan devlet düşüncesi insan topluluklarının kurucu bir eylemi olarak hep tartışıldı Devlet kavramıyla ilgili temel öncüller ve tanımlamalar devlet örgütlenmesinin evrimiyle eşzamanlı biçimde dönüştü ve bu alandaki başta tartışmaları da dönüştürdü Temel olarak devletle hukuk arasındaki ilişki üzerine odaklanan bu çalışma devletle yurttaş ilişkisinden kamu hizmetlerinin düzenlenmesine çalışanların haklarına adalet ve bölgesel işbirliği kavramlarına dek uzanan bir yelpaze sunuyor Küreselleşen dünyada devletin uluslararası toplumdaki yeri de tartışılan konular arasında

Kendine has fikir metoduyla sonraki nesiller üzerinde derin izler bırakan meşhur tarihçi sosyolog filozof ve devlet adamı İbn Haldun bu eserinde bir kurum olarak devlet i ele alıyor ve pek çok siyaset teorisyeninin değinmediği konulara açıklık getiriyor

Devlet dünya düşünce tarihinin en önemli isimlerinden biri olan Eflatun Platon un dialoglarla oluşturduğu eseridir Eflatun yaşadığı dönemin sorunları üzerine duran ve bunları aşmak için çözüm yolları üreten bir düşünür filozof olarak bilinir Devlet te yaşanılan dönemin toplumsal ve siyasal yapısı ile bilgi ahlak eğitim ve benzeri temel konular tartışılır ve en doğru davranışın nasıl olması gerektiğine dair düşünceler dile getirilir Devlet yüzyıllar boyunca hem batı hem doğu düşüncesini etkilemiş en önemli eserlerin başında sayılır