Devlet İdeoloji ve Devrim

Devlet ve Devrim

Sınıf mücadelelerini önemsemek ve bu mücadeleleri temel almak Marksist olmaya yeter mi İşçi sınıfı siyasal iktidarı ele geçirme hedefiyle yetinebilir mi Burjuva devlet mekanizmasının parçalanması ne anlama gelir ve neden gereklidir Zora dayalı bir devrim olmadan olmaz mı Demokrasi aşılamaz bir hedef midir Proletarya diktatörlüğü tam olarak nedir Ve başka pek çok soru ve cevapları Lenin Rusya daki çarlık rejimine son veren 1917 Şubat Devrimi ile 1917 Ekim Devrimi arasındaki Ağustos Eylül aylarında kaleme aldığı bu eserinde Marx ın ve Engels in çalışmalarından hareketle kapitalizm ile sınıfsız toplum komünizmin üst evresi arasındaki geçiş sürecini ve komünizmin sosyalizm diye anılan alt evresi nin ayırt edici özelliklerini ele alıyor Marksizmin devlet ve devrim konularındaki temel tezlerini çarpıtma ve örtbas etme girişimlerini amansızca eleştirerek

Lenin 1976 da hala İsviçre deyken devletin Marksist teorisi hakkında bir kitabın yazılmasının gerekli olduğuna karar verdi ve Devlet üzerine Marksizm adını verdiği derlemeyi yazdı Nisan 19727 de Rusya ya dönerken bu defteri Stockholm de bıraktı Daha sonra eklediği kısa bölüm 3 Bölümün 3 Kesiti haricinde bu çalışmayı deftere yazdığı Ağufstos Eylül 1917 de zorunlu olarak saklanırken yazdı ve Ekimde devrimci rejimden kişisel bir emir aldığında yarım bıraktı 30 Kasım daki dipnotta planladığı 1905 ve 1917 deki Rus devrimleri üzerine olan 7 Bölümü yazmaya zamanı olmadığını söyledi Marksist siyasal teoriye en önemli katkısı olan çalışma burada eksiksiz bir biçimde sunulmuştur

Despotizm ve tiranlık rejimleri hak ve özgürlüklerin acımasızca ihlal edildiği zorbalık rejimleridir Demokrasi ise meşruiyetini eksik bir milli irade retoriğine da yandırarak seçimle gelen bir despotizme pekala dönüşebilir Demokrasi teorisinin en büyük yanlışı iktidarın meşruiyetini millet iradesine bağlaması ve buradan hareketle güç ve yetkilerin istismarı ve suiistimalidir Despotizm kırbaçla yönetir Demokrasi ise yuları millete dizginleri ise milletin vekillerinin ve onun arka bahçesindeki plütokrasinin eline bırakır Demarşi ne millet iradesine güvenir ne de atın sırtındaki biniciye Demarşi sınırsız ve keyfi devlete gem vuracak olan kurallar ve kurumlar rejimidir Demarşi dizginleri iktidarın eline bırakmaz dizginleri çeker kontrol eder Kırbacı az kullan oğlum dizginlere daha sıkı asıl Parce puer stimulis et fortius utere loris Ovidius Millet yularını sürekli olarak başkalarına mı verecektir Frederic Bastiat

1600 lerden 1968 e uzanan bir özgürleşme tarihi Kadınların benlik kimlik hak arayışı ve özgürlük mücadelesiyle geçen bu on yıllar boyunca direnç örneği oluşturan ekmek ve gül mücadelesini yükselten düşünen ve eyleyen isimler Mary Wollstonecraft Flora Tristan Margaret Fuller August Bebel Eleanor Marx Olive Schreiner Sylvia Pankhurst Emma Goldman Aleksandra Kollontay Ding Ling Han Suyin Feminizmin ve feminist yazının tarihinden kilometre taşları Bir yanda unutulanlar Edward Carpenter ve Aşkın Yetişkinlik Çağı mesela Diğer yanda tekrar tekrar okunanlardaki yeni ayrıntılar Engels ve Ailenin Kökeni örneğin Sadece kuramsal kitaplar değil halk şarkılarındaki şiirlerdeki romanlardaki kadın portreleri Ekmek kavgası verenler özgür aşk için mücadele edenler ve ikisini birleştirenler Devrim sosyalizm ve ulusal kurtuluş mücadelesi ile kadınların kurtuluş mücadelesi arasındaki ilişkiler gelgitler gerilimler Ve devrimlerin başardıkları ile yarıda bırakıp başaramadıkları İngiltere deki oy hakkı mücadelesinde Fransız Devrimi nde Paris Komünü nde Rus Devrimi nde Çin de Vietnam da Küba da Cezayir deki kurtuluş mücadelesinde yapılanlar yapılamayanlar Tarihte düşünürlerde kitaplarda makalelerde şarkılarda hayatlarda üç yüz elli yıllık olağanüstü bir gezinti Kadınlar Direniş ve Devrim Yaşanan toplumsal devrimler içerisinde kadınların öteki devrimi ne odaklanan Sheila Rowbotham ın bu devrimi anlatan sözleri Devrim içinde devrim kendi gözlerinizle görmek dış dünyaya kendi ellerinizle dokunmayı öğrenmek deneyimleri kendi zihninize tercüme etmek sesleri biçimlendirmek kendi sözcüklerinizi üretmek ve size zorla kabul ettirilmekle kalmayıp yüzyıllardır başkası tarafından yönetildiğiniz için artık derinize ve içinize işlemiş maskeyi çıkarıp atmak anlamına gelir

Doğrudan Adorno hakkında yazılan bir kitap değilse de bu Adorno ve onun özelinde Eleştirel Kuram ı yeniden ve bir başka bağlamda güncelliyor Adorno nun nefret ettiği ve 1968 sonrasından başlayarak onu akademik bir bibloya dönüştürmüş kültür sanayinin Adornosunu değil ya da Amerikan üniversitelerinin yazınsal bir egzersize dönüştürdüğü Adornoyu da değil tam burada ve şimdi küresel kapitalizm hapishanesine karşı gezegenin her tarafında yükselen hayır çığlıkları arasında yankılanan bir Adorno yu güncelleştiriyor bir olumsuzluk olarak Adorno Özdeşin Kimliğin sınırlarını infilak ettiren küresel direnişler bağlamında preguntando caminamos sorarak yürüyoruz ilkesiyle yola çıkan bu çalışma bütünlüğün eleştirisinden tikele farklılığa isyancı öznelliklere gündelik hayatın diyalektik karnavallarından aşka cinselliğe bellek ve direniş temelli kümelenmelerden sanata mimesise ya da kavramın eleştirisinden kavramda kavramsal olmayanın kurucu rolü ne uzanan hatlarda olumsuzun reddedişin ve hayır ın izlerini sürüyor Hegelci pozitif diyalektiği olduğu gibi diyalektik kavramını bu pozitif gelenekle özdeşleştirme temelinde topyekûn reddeden postyapısal düşünce güzergâhını da eleştirel biçimde sorgulayan bu çalışma Adornocu negatif diyalektiki ve onun olanaklarını öne çıkararak bunları çağdaş politik toplumsal ve kültürel pratiklerde antikapitalist mücadele ve direnişe katkılarıyla tartışmaya açıyor Adorno nun yapıtına ton veren karamsarlık ı tam da onun formülleştirdiği bir ilkeyle yararak Bir toplammış gibi kendi başına durmaması olumsuz diyalektik in tanımında yatar Onun umut şeklidir bu

Orijinal Rusça baskısı bugüne kadarki tek baskı 1922 1924 yıllarında Devlet Yayınevi tarafından Petersburg Moskova da basılmış olup Lev Troçki nin Bütün Eserleri nin on sekiz cildinden biridir Bu kitap Büyük Emperyalist Savaş sırasında yaşanan siyasi mücadeleye ilişkin belgeleri bir araya getiriyor Birinci Dünya Savaşı nın patlak vermesiyle Lev Troçki çeşitli gazetelerde savaşın seyri ve savaşla darmağınık olan sosyalist ve işçi hareketindeki gelişmeleri önemli simaların aldıkları tutumları serimlemektedir