Devrim Yazıları — Kolektif

DEVRİM PLANI dünyayı ya da sadece parçası olduğu toplumu şiddet içermeyen araçlarla değiştirmek için bir rehberdir Yazar Srdja Popovic barışçıl yolla dünyayı değiştirmek için benimsediği felsefeyle birlikte diktatör Miloşeviç i şiddet içermeyen tekniklerle devirirlerken edindiği deneyimler ve Wall Street i İşgal Et ya da eşcinsel hakları için mücadele etmek gibi daha küçük çaplı toplumsal değişimlere dair hikâyeler aracılığıyla dünyanın her yerinden aktivistler için bir model ortaya koyuyor Muhalefeti sindirmek ve destekçi toplamak için gülmeyi ve müziği kullanma Pussy Riots gibi Sırbistan da yapılan Lego Adam protestosu enflasyona karşı çıkmak için İsrail de düzenlenen süzme peynir boykotu gibi örneklerle şiddet içermeyen direnişin amacına ulaştığı gerçek yolları ele alıyor Popovic kendi deneyimleri yanında Nelson Mandela Gandhi Harvey Milk Martin Luther King Jr gibi tarihe geçmiş şahsiyetlerin yaşamlarından az bilinen hikâyelere de yer veriyor Bu kitap her aktivist için ilham verici ve faydalı bir rehber niteliği taşıyor

Kendisini devrim hareketinin endüstriyel başarısı olarak değil de 27 Mayıs ihtilalinin imajlarından biri olarak kabul ettirmiş olan Devrim Otomobillerinin hikâyesi hep anlatılmıştır İlk yerli üretim otomobil zamanın İhtilal Komite Başkanı Cemal Gürsel in emriyle tezgâha alınmıştı Tezgâhtan inip fabrikadan yürüyerek çıkabilirlerse adına Devrim denecekti Ancak 29 Ekim 1961 günü geçit resminde korkulan oldu ve Devrim Durdu Ardından Devrim projesi de durduruldu Peki gerçekte ne olmuştu Devrim otomobillerinin gerçek öyküsü anlamı arka planında yaşananlar bu kitabın konusu Kitapta sadece Devrim otomobillerinin öyküsü anlatılmıyor Nuri Demirağ ın uçak fabrikasının atıl hale getirilmesi Etimesgut Uçak Fabrikası nın traktör fabrikasına dönüştürülmesi Raybus Projesinin baltalanması gibi örneklerle cumhuriyet sonrasında gerçekleştirilmesi gerekli olan Türk Sanayi Devrimini engelleme zihniyeti de belgeleriyle ortaya konuyor

Osmanlı tarihinin en hızlı değişim ve dönüşüm sürecinin yaşandığı II Meşrutiyet döneminin ilk altı yılında 1908 1914 çok kültürlü bir yapıya sahip önemli bir ticaret kenti olan Trabzon da yaşanan siyasi ekonomik kültürel ve toplumsal olaylar aslında Osmanlı taşrasının bir aynası hükmündedir Dr Selim Ahmetoğlu nun Devrim Günlerinde Trabzon adını verdiği bu çalışmasında Osmanlı İmparatorluğu nun İttihat ve Terakki Cemiyeti liderliğinde yaşadığı büyük değişim sürecinde Kafkasya ya Rusya ya ve İran a açılan önemli bir liman şehri olan Trabzon da İttihatçıların faaliyetleri merkez ile taşranın ilişkileri yerel eşrafın İttihat ve Terakki Cemiyeti ne ve politikalarına bakışı cemiyetin yerel eşrafa bakışı İttihat ve Terakki Cemiyeti nin siyasi kültürel ve iktisadi politikalarının yerel ölçekteki yansımaları gibi pek çok konuya değinmektedir Daha net bir ifadeyle söylemek gerekirse bu çalışmanın ana konusu 1908 1914 yılları arasında İttihatçıların öncülüğünde Trabzon da yaşanan siyasi ekonomik kültürel ve toplumsal değişim ve dönüşümün ortaya çıkarılmasıdır Cumhurbaşkanlığı Osmanlı Arşivi nden İngiliz konsolosluk raporlarına dönemin yerel gazetelerinden yine dönemi anlatan önemli hatıratlara kadar birçok birincil kaynak kullanılarak hazırlanan bu çalışma II Meşrutiyet döneminin Osmanlı taşrası üzerindeki yansımalarını Trabzon örneği üzerinden okumak isteyen okurların elinden bırakmayacağı bir eser niteliğindedir

2009 Yunus Nadi Sosyal Bilimler Araştırma Ödülü Bu kitap bin yılı aşan Türk Rus ilişkilerinde yüzyılların düşmanlığının nasıl büyük bir dostluğa dönüştüğünü Avrasyanın kaderini belirleyen adımların nasıl atıldığını anlatıyor Dünyanın en büyük kara devletini oluşturan Rus Çarlığının Türk varlığını ortadan kaldırıp Boğazları ve Anadoluyu ele geçirmek üzereyken Büyük Ekim Devrimi ile tarih sahnesinden silinişini bu devrimi gerçekleştiren Bolşevik hükümetinin tüm dünyada sınıfsız bir toplum ülküsünün peşinde koşarken Anadoludaki Kurtuluş Savaşını nasıl kendi hayat memat meselesi olarak gördüğünü ve yeni Türkiye Cumhuriyetinin doğuşunda verdiği büyük desteği gözler önüne seriyor Kitabı okurken Türkiye Cumhuriyeti ile yeni SSCBnin kurulduktan sonra nasıl birlikte var olma mücadelesi verdiklerini izleyecek içinde bulunduğumuz coğrafyada bugün olan bitenleri daha sağlıklı değerlendirebileceksiniz Ve en önemlisi Atatürk ve silah arkadaşlarına sevgi saygı ve minnet duygularınız bir kat daha artacak

Bir zamanlar siyasetin ve eleştirel düşüncenin en önemli kavramı olan devrim artık hükmünü yitirmiş gibi görünüyor Radikal değişimi tahayyül bile edemeyen tek boyutlu bir toplum bizimkisi Halbuki toplumsal yaşamın gerçek anlamda eleştiri ve değişimin nesnesi olabilmesi için insanlar farklı bir toplum imkânı hayal edebilmelidir En basit anlamıyla özgürlük var olan ile mümkün olan arasındaki bağla deneyler yapmak değil midir Diğer taraftan paradoksal bir biçimde bugün herkes düzenli olarak radikal değişim buyruğuna tabi Radikal dönüşümlere uyum sağlamak yaşam stratejilerini piyasanın esnek taleplerine göre ayarlamak gerektiği fikrini kanıksamış durumdayız Bu bakımdan radikal değişim veya devrim fikri istisnai koşullara atıfta bulunmuyor artık normalleşip gündelik yaşamın bir parçası haline gelmiş durumda Devrimin böylesine sıradanlaştırılmasına olanak sağlayan yasağı bugünün hâkim ideolojisinin tek ve en önemli buyruğunu Badiou şu iki kelimeyle özetliyor Fikirsiz yaşa Bülent Diken in kitabı ise birbiriyle ilişkili üç fikre isyan devrim ve eleştiriye inancı devam ettirmeye yönelik bir deneme Kafeinsiz gerçeklik çağında bu fikirlerin ne anlama gelebileceğini soruyor

XIX Y Y da Fransa ve İngiltere den yayılan çifte devrim başta Avrupa olmak üzere bütün dünyanın çehresini değiştirdi Avrupa nın sınırları yeniden çizildi Bütün dünya kapitalist endüstrinin ihtiyaçlarına yönelik İngiltere merkezli yeni ve şiddetli bir Batı sömürgeciliği dalgasına maruz kaldı Yeni üretim tarzları eskilerinin yerini alırken insanlık daha önce görülmemiş trajedilere sahne oldu Avrupa 1848 e kadar burjuva liberalizmine karşı dayanışmacılığı kolektivizmi sosyalizm i öne çıkartan emek hareketlerine tanık oldu

Bu kitap insan haklarının en gür sesini dile getiriyor zorbalık yönetimine başkaldırmanın kutsallığını belgeleyen Fransız Devrimi nin beş büyük savunucusu düşünür ve eylemcisinin 200 yıl öncelerden kopup gelen tazeliğini koruyan çağrısıyla Aydınlanma Çağı nın Rousseau Montesquieu Voltaire diderot gibi büyük düşünürlerinin aşıladığı özgürlük eşitlik kavramlarından kaynaklanan Fransız Devrimi genç kafaların genç yüreklerin ezilen halkla elele dirsek dirseğe gerçekleştirdikleri bir devrimdir