Din Sosyolojisi ve Yöntem — Adil Çiftçi

İslam ın doğuşu Kur an ın oluşumu Kur an daki olaylar terimler kelimeler kavramlar inançlar ve uygulamalar Peygamber in kendisi davranış tarzı Sünnet Hadisler Kur an a ve Peygamber e dayandırılan geleneksel kelamî hukukî ve tasavvufî inançlar fikirler ve tatbikatlar bunlara yaslanarak kurulan mezhepler tarikatlar ve savundukları görüşler Bilgi Sosyolojik Din Sosyolojisi bakış açısı ile yani her türden bilginin ancak ortaya çıktığı veya çıkarıldığı bağlamlarda anlaşılabileceği teziyle yeniden ve tekraren incelenmeli Dini İlimler in Ana Metinler de ve diğer metinlerde dünkü gündelik hayatta ve bugünkü gündelik hayatta anlatımlarını ve tezahürlerini bulabilmenin ve mukayesenin tek mümkün yolu Bilgi Sosyolojik Din Sosyolojisidir galiba Dolayısıyla Dini İlimler i tasını tarağını ve pılını pırtını topla bizim sosyoloji evine toptan yerleş demesek bile mutlaka misafir etmeliyiz diye düşünüyoruz Başımız gözümüz üstünde yeri var Fakat Her şeyden önce gücenmece bağırmaca yok Bağırılan yerde gerçek bilim olmaz diyordu Leonardo da Vinci Tasalanma öfkelenme de anla diye öğütlüyordu Spinoza En köklü en kuşku götürmez kanılarımız aslında en kuşkulu olanlardır Bizim kısıtlılığımız sınırlarımız tutsaklığımızdır onlar Alışılmış ufkumuzun çerçevesinde kalma yolunda her inadımız zayıflık ve yaşamsal enerjilerimizin tükenmesi anlamına gelir

Bebeği artık başucunda durarak bir melek uyutmuyordu bir melek güldürmüyordu uykusunda bir melek emzirmiyordu uyurken Hamile kadını yanında muhafız gibi dikilerek melek korumuyordu Yolda kalmışlara azizler evliya yardım etmiyordu Her ailenin kendine özel bir meleği yoktu İbrahim Sadri boşuna demez baba gidince yuva dağılınca önce melekler gitti anne önce melekler Kar tanecikleri yerküreye meleklerle inmiyordu Anlama melekemiz bunalıma girince bir melek imdada yetişmiyordu artık Ve melek gibi insanlar dönmemek döndürülmemek üzere kayboluvermişlerdi Tanrı ile insanlar arasındaki ilişki sazının bamteli Melek kopmuş bütün ahenk bozulmuştur yani İnsanın ahengi de Meleklerden koparılmasından ahenginin bozulmasından sonra insan buz gibi bir Evrende daha da yapayalnız kalmıştır Evren artık sadece Kuzey Kutbu dur Donmuştur insan çünkü giysisizdir Meleksizdir yani Baba meleklerin yokluğun dayanamaz Çünkü onların yokluğunun Kendisinin yok olacağı anlamına geldiğini herkesten daha iyi bilir Ve dilim kurusun ölür Ağzım nasıl vardı şunu demeye belki de intihar eder Nietzsche ye sadece bunu ilan etmek kalır O gün bugün bu ilan Modern dünyanın en ücra köşelerinde bile öylece asılı durmaktadır

Bu çalışma epeyce soyut yazıldı Sadece yöntemimizin soyutlama tipleştirme olmaklığı değil sebep birilerini zahmete sokmak niyetidir de Yenilikçiler hakkında konuşan zihninden icatla tekil bir yenilikçiye bile denk düşmeyen genelleme tipleştirme kurmamalı Zahmete girip hiç değilse tekinin Türkçeye kazandırılmış eserlerini bari okumalı Söylediklerimizin yüzlerce misali bulunabilecek soyutluk kendiliğinden giderilecektir Onların yeterince okunmalarının ve kâfice anlaşılmalarının ahlaki vazife olduğunu da düşünüyoruz Çünkü haklarındaki bazı yargılar tekfir e kadar götürülmektedir okunmayınca ve anlaşılmayınca Bu nereden baksak adaletsizliktir Birilerini bir başka hususta da zahmete sokmak amacındayız İlk bakışta gerçekten soyut gözüken eleştirilere örnekleri de kendileri arayıversinler En kolay yolu dürüstçe kendilerine bakmalarıdır Anlattığımız kendilerinin hikâyesi olabilir Bu kitap yenilikçilik çağrısı gibi de okunmamalı Birilerinin yenilikçi olup olmaması umurumuzda değil sosyolog sıfatımızla Birtakım insanların fiilî hâlleri bakımından yepyeni iken geleneği savunmaları tam anlamıyla sosyolojik sorun dur Biz de özellikle bunu irdelemeye çalıştık Sosyoloji dili ne yakışmaz gözüken ifadeler anlayıcı yöntem in içselleştirme tekniği gereği sayılabilir Vaziyetin bir de değer yargısal bakışa müsait ahlaki sorun veçhesi var ki kuramda eskici ama fiiliyatta yenici insanlar bizzat kendileri bunu umursamalı diye düşünmekteyiz

Bu çalışma epeyce soyut yazıldı Sadece yöntemimizin soyutlama tipleştirme olmaklığı değil sebep birilerini zahmete sokmak niyetidir de Yenilikçiler hakkında konuşan zihninden icatla tekil bir yenilikçiye bile denk düşmeyen genelleme tipleştirme kurmamalı Zahmete girip hiç değilse tekinin Türkçeye kazandırılmış eserlerini bari okumalı Söylediklerimizin yüzlerce misali bulunabilecek soyutluk kendiliğinden giderilecektir Onların yeterince okunmalarının ve kâfice anlaşılmalarının ahlaki vazife olduğunu da düşünüyoruz Çünkü haklarındaki bazı yargılar tekfir e kadar götürülmektedir okunmayınca ve anlaşılmayınca Bu nereden baksak adaletsizliktir Birilerini bir başka hususta da zahmete sokmak amacındayız İlk bakışta gerçekten soyut gözüken eleştirilere örnekleri de kendileri arayıversinler En kolay yolu dürüstçe kendilerine bakmalarıdır Anlattığımız kendilerinin hikâyesi olabilir Bu kitap yenilikçilik çağrısı gibi de okunmamalı Birilerinin yenilikçi olup olmaması umurumuzda değil sosyolog sıfatımızla Birtakım insanların fiilî hâlleri bakımından yepyeni iken geleneği savunmaları tam anlamıyla sosyolojik sorun dur Biz de özellikle bunu irdelemeye çalıştık Sosyoloji dili ne yakışmaz gözüken ifadeler anlayıcı yöntem in içselleştirme tekniği gereği sayılabilir Vaziyetin bir de değer yargısal bakışa müsait ahlaki sorun veçhesi var ki kuramda eskici ama fiiliyatta yenici insanlar bizzat kendileri bunu umursamalı diye düşünmekteyiz

Bebeği artık başucunda durarak bir melek uyutmuyordu bir melek güldürmüyordu uykusunda bir melek emzirmiyordu uyurken Hamile kadını yanında muhafız gibi dikilerek melek korumuyordu Yolda kalmışlara azizler evliya yardım etmiyordu Her ailenin kendine özel bir meleği yoktu İbrahim Sadri boşuna demez baba gidince yuva dağılınca önce melekler gitti anne önce melekler Kar tanecikleri yerküreye meleklerle inmiyordu Anlama melekemiz bunalıma girince bir melek imdada yetişmiyordu artık Ve melek gibi insanlar dönmemek döndürülmemek üzere kayboluvermişlerdi Tanrı ile insanlar arasındaki ilişki sazının bamteli Melek kopmuş bütün ahenk bozulmuştur yani İnsanın ahengi de Meleklerden koparılmasından ahenginin bozulmasından sonra insan buz gibi bir Evrende daha da yapayalnız kalmıştır Evren artık sadece Kuzey Kutbu dur Donmuştur insan çünkü giysisizdir Meleksizdir yani Baba meleklerin yokluğun dayanamaz Çünkü onların yokluğunun Kendisinin yok olacağı anlamına geldiğini herkesten daha iyi bilir Ve dilim kurusun ölür Ağzım nasıl vardı şunu demeye belki de intihar eder Nietzsche ye sadece bunu ilan etmek kalır O gün bugün bu ilan Modern dünyanın en ücra köşelerinde bile öylece asılı durmaktadır

Bebeği artık başucunda durarak bir melek uyutmuyordu bir melek güldürmüyordu uykusunda bir melek emzirmiyordu uyurken Hamile kadını yanında muhafız gibi dikilerek melek korumuyordu Yolda kalmışlara azizler evliya yardım etmiyordu Her ailenin kendine özel bir meleği yoktu İbrahim Sadri boşuna demez baba gidince yuva dağılınca önce melekler gitti anne önce melekler Kar tanecikleri yerküreye meleklerle inmiyordu Anlama melekemiz bunalıma girince bir melek imdada yetişmiyordu artık Ve melek gibi insanlar dönmemek döndürülmemek üzere kayboluvermişlerdi Tanrı ile insanlar arasındaki ilişki sazının bamteli Melek kopmuş bütün ahenk bozulmuştur yani İnsanın ahengi de Meleklerden koparılmasından ahenginin bozulmasından sonra insan buz gibi bir Evrende daha da yapayalnız kalmıştır Evren artık sadece Kuzey Kutbu dur Donmuştur insan çünkü giysisizdir Meleksizdir yani Baba meleklerin yokluğun dayanamaz Çünkü onların yokluğunun Kendisinin yok olacağı anlamına geldiğini herkesten daha iyi bilir Ve dilim kurusun ölür Ağzım nasıl vardı şunu demeye belki de intihar eder Nietzsche ye sadece bunu ilan etmek kalır O gün bugün bu ilan Modern dünyanın en ücra köşelerinde bile öylece asılı durmaktadır

İslam ın doğuşu Kur an ın oluşumu Kur an daki olaylar terimler kelimeler kavramlar inançlar ve uygulamalar Peygamber in kendisi davranış tarzı Sünnet Hadisler Kur an a ve Peygamber e dayandırılan geleneksel kelamî hukukî ve tasavvufî inançlar fikirler ve tatbikatlar bunlara yaslanarak kurulan mezhepler tarikatlar ve savundukları görüşler Bilgi Sosyolojik Din Sosyolojisi bakış açısı ile yani her türden bilginin ancak ortaya çıktığı veya çıkarıldığı bağlamlarda anlaşılabileceği teziyle yeniden ve tekraren incelenmeli Dini İlimler in Ana Metinler de ve diğer metinlerde dünkü gündelik hayatta ve bugünkü gündelik hayatta anlatımlarını ve tezahürlerini bulabilmenin ve mukayesenin tek mümkün yolu Bilgi Sosyolojik Din Sosyolojisidir galiba Dolayısıyla Dini İlimler i tasını tarağını ve pılını pırtını topla bizim sosyoloji evine toptan yerleş demesek bile mutlaka misafir etmeliyiz diye düşünüyoruz Başımız gözümüz üstünde yeri var Fakat Her şeyden önce gücenmece bağırmaca yok Bağırılan yerde gerçek bilim olmaz diyordu Leonardo da Vinci Tasalanma öfkelenme de anla diye öğütlüyordu Spinoza En köklü en kuşku götürmez kanılarımız aslında en kuşkulu olanlardır Bizim kısıtlılığımız sınırlarımız tutsaklığımızdır onlar Alışılmış ufkumuzun çerçevesinde kalma yolunda her inadımız zayıflık ve yaşamsal enerjilerimizin tükenmesi anlamına gelir

Bebeği artık başucunda durarak bir melek uyutmuyordu bir melek güldürmüyordu uykusunda bir melek emzirmiyordu uyurken Hamile kadını yanında muhafız gibi dikilerek melek korumuyordu Yolda kalmışlara azizler evliya yardım etmiyordu Her ailenin kendine özel bir meleği yoktu İbrahim Sadri boşuna demez baba gidince yuva dağılınca önce melekler gitti anne önce melekler Kar tanecikleri yerküreye meleklerle inmiyordu Anlama melekemiz bunalıma girince bir melek imdada yetişmiyordu artık Ve melek gibi insanlar dönmemek döndürülmemek üzere kayboluvermişlerdi Tanrı ile insanlar arasındaki ilişki sazının bamteli Melek kopmuş bütün ahenk bozulmuştur yani İnsanın ahengi de Meleklerden koparılmasından ahenginin bozulmasından sonra insan buz gibi bir Evrende daha da yapayalnız kalmıştır Evren artık sadece Kuzey Kutbu dur Donmuştur insan çünkü giysisizdir Meleksizdir yani Baba meleklerin yokluğun dayanamaz Çünkü onların yokluğunun Kendisinin yok olacağı anlamına geldiğini herkesten daha iyi bilir Ve dilim kurusun ölür Ağzım nasıl vardı şunu demeye belki de intihar eder Nietzsche ye sadece bunu ilan etmek kalır O gün bugün bu ilan Modern dünyanın en ücra köşelerinde bile öylece asılı durmaktadır

İslam ın doğuşu Kur an ın oluşumu Kur an daki olaylar terimler kelimeler kavramlar inançlar ve uygulamalar Peygamber in kendisi davranış tarzı Sünnet Hadisler Kur an a ve Peygamber e dayandırılan geleneksel kelamî hukukî ve tasavvufî inançlar fikirler ve tatbikatlar bunlara yaslanarak kurulan mezhepler tarikatlar ve savundukları görüşler Bilgi Sosyolojik Din Sosyolojisi bakış açısı ile yani her türden bilginin ancak ortaya çıktığı veya çıkarıldığı bağlamlarda anlaşılabileceği teziyle yeniden ve tekraren incelenmeli Dini İlimler in Ana Metinler de ve diğer metinlerde dünkü gündelik hayatta ve bugünkü gündelik hayatta anlatımlarını ve tezahürlerini bulabilmenin ve mukayesenin tek mümkün yolu Bilgi Sosyolojik Din Sosyolojisidir galiba Dolayısıyla Dini İlimler i tasını tarağını ve pılını pırtını topla bizim sosyoloji evine toptan yerleş demesek bile mutlaka misafir etmeliyiz diye düşünüyoruz Başımız gözümüz üstünde yeri var Fakat Her şeyden önce gücenmece bağırmaca yok Bağırılan yerde gerçek bilim olmaz diyordu Leonardo da Vinci Tasalanma öfkelenme de anla diye öğütlüyordu Spinoza En köklü en kuşku götürmez kanılarımız aslında en kuşkulu olanlardır Bizim kısıtlılığımız sınırlarımız tutsaklığımızdır onlar Alışılmış ufkumuzun çerçevesinde kalma yolunda her inadımız zayıflık ve yaşamsal enerjilerimizin tükenmesi anlamına gelir

Aşkın kaynaklı Vahyin tarihe girişinin tarihsel toplumsal zemini İslamın doğmaya başlaması metin olarak tarihte tarihle ve tarih aracılığıyla hatta yardımıyla Kurânın kuruluşu onda geçen hâdiseler ilişkiler terim kelime kavram inanç ve uygulamalar Peygamberin kendisine ve davranış tarzına Sünnet dâir anlatılar kurucu ve kurulan kelime kavram inanç uygulama ve diğerlerinden müteşekkil Hadisler Kurâna ve Peygambere dayandırılan geleneksel kela mî hukukî ve tasavvufî inançlar fikirler ve tatbikatlar bunlara yaslanarak kurulan mezhepler tarikatlar ve savundukları görüşler ki bunların tamamına fenome nolojinin özel ve özgün kullanımı ve tanımıyla bilgi adını veriyoruz din sosyolojisine dönüştürülen bir fenomenolojik bilgi sosyolojisi bakış açısıyla yani her türden dinsel bilginin ancak ortaya çıktığı veya çıkarıldığı bağlamlarda anlaşılabileceği ve anlamlan dırılabileceği görüşüyle yeniden ve tekrar tekrar incelenmelidir

İslam ın doğuşu Kur an ın oluşumu Kur an daki olaylar terimler kelimeler kavramlar inançlar ve uygulamalar Peygamber in kendisi davranış tarzı Sünnet Hadisler Kur an a ve Peygamber e dayandırılan geleneksel kelamî hukukî ve tasavvufî inançlar fikirler ve tatbikatlar bunlara yaslanarak kurulan mezhepler tarikatlar ve savundukları görüşler Bilgi Sosyolojik Din Sosyolojisi bakış açısı ile yani her türden bilginin ancak ortaya çıktığı veya çıkarıldığı bağlamlarda anlaşılabileceği teziyle yeniden ve tekraren incelenmeli Dini İlimler in Ana Metinler de ve diğer metinlerde dünkü gündelik hayatta ve bugünkü gündelik hayatta anlatımlarını ve tezahürlerini bulabilmenin ve mukayesenin tek mümkün yolu Bilgi Sosyolojik Din Sosyolojisidir galiba Dolayısıyla Dini İlimler i tasını tarağını ve pılını pırtını topla bizim sosyoloji evine toptan yerleş demesek bile mutlaka misafir etmeliyiz diye düşünüyoruz Başımız gözümüz üstünde yeri var Fakat Her şeyden önce gücenmece bağırmaca yok Bağırılan yerde gerçek bilim olmaz diyordu Leonardo da Vinci Tasalanma öfkelenme de anla diye öğütlüyordu Spinoza En köklü en kuşku götürmez kanılarımız aslında en kuşkulu olanlardır Bizim kısıtlılığımız sınırlarımız tutsaklığımızdır onlar Alışılmış ufkumuzun çerçevesinde kalma yolunda her inadımız zayıflık ve yaşamsal enerjilerimizin tükenmesi anlamına gelir

Bebeği artık başucunda durarak bir melek uyutmuyordu bir melek güldürmüyordu uykusunda bir melek emzirmiyordu uyurken Hamile kadını yanında muhafız gibi dikilerek melek korumuyordu Yolda kalmışlara azizler evliya yardım etmiyordu Her ailenin kendine özel bir meleği yoktu İbrahim Sadri boşuna demez baba gidince yuva dağılınca önce melekler gitti anne önce melekler Kar tanecikleri yerküreye meleklerle inmiyordu Anlama melekemiz bunalıma girince bir melek imdada yetişmiyordu artık Ve melek gibi insanlar dönmemek döndürülmemek üzere kayboluvermişlerdi Tanrı ile insanlar arasındaki ilişki sazının bamteli Melek kopmuş bütün ahenk bozulmuştur yani İnsanın ahengi de Meleklerden koparılmasından ahenginin bozulmasından sonra insan buz gibi bir Evrende daha da yapayalnız kalmıştır Evren artık sadece Kuzey Kutbu dur Donmuştur insan çünkü giysisizdir Meleksizdir yani Baba meleklerin yokluğun dayanamaz Çünkü onların yokluğunun Kendisinin yok olacağı anlamına geldiğini herkesten daha iyi bilir Ve dilim kurusun ölür Ağzım nasıl vardı şunu demeye belki de intihar eder Nietzsche ye sadece bunu ilan etmek kalır O gün bugün bu ilan Modern dünyanın en ücra köşelerinde bile öylece asılı durmaktadır

İslam ın doğuşu Kur an ın oluşumu Kur an daki olaylar terimler kelimeler kavramlar inançlar ve uygulamalar Peygamber in kendisi davranış tarzı Sünnet Hadisler Kur an a ve Peygamber e dayandırılan geleneksel kelamî hukukî ve tasavvufî inançlar fikirler ve tatbikatlar bunlara yaslanarak kurulan mezhepler tarikatlar ve savundukları görüşler Bilgi Sosyolojik Din Sosyolojisi bakış açısı ile yani her türden bilginin ancak ortaya çıktığı veya çıkarıldığı bağlamlarda anlaşılabileceği teziyle yeniden ve tekraren incelenmeli Dini İlimler in Ana Metinler de ve diğer metinlerde dünkü gündelik hayatta ve bugünkü gündelik hayatta anlatımlarını ve tezahürlerini bulabilmenin ve mukayesenin tek mümkün yolu Bilgi Sosyolojik Din Sosyolojisidir galiba Dolayısıyla Dini İlimler i tasını tarağını ve pılını pırtını topla bizim sosyoloji evine toptan yerleş demesek bile mutlaka misafir etmeliyiz diye düşünüyoruz Başımız gözümüz üstünde yeri var Fakat Her şeyden önce gücenmece bağırmaca yok Bağırılan yerde gerçek bilim olmaz diyordu Leonardo da Vinci Tasalanma öfkelenme de anla diye öğütlüyordu Spinoza En köklü en kuşku götürmez kanılarımız aslında en kuşkulu olanlardır Bizim kısıtlılığımız sınırlarımız tutsaklığımızdır onlar Alışılmış ufkumuzun çerçevesinde kalma yolunda her inadımız zayıflık ve yaşamsal enerjilerimizin tükenmesi anlamına gelir

Bu çalışma epeyce soyut yazıldı Sadece yöntemimizin soyutlama tipleştirme olmaklığı değil sebep birilerini zahmete sokmak niyetidir de Yenilikçiler hakkında konuşan zihninden icatla tekil bir yenilikçiye bile denk düşmeyen genelleme tipleştirme kurmamalı Zahmete girip hiç değilse tekinin Türkçeye kazandırılmış eserlerini bari okumalı Söylediklerimizin yüzlerce misali bulunabilecek soyutluk kendiliğinden giderilecektir Onların yeterince okunmalarının ve kâfice anlaşılmalarının ahlaki vazife olduğunu da düşünüyoruz Çünkü haklarındaki bazı yargılar tekfir e kadar götürülmektedir okunmayınca ve anlaşılmayınca Bu nereden baksak adaletsizliktir Birilerini bir başka hususta da zahmete sokmak amacındayız İlk bakışta gerçekten soyut gözüken eleştirilere örnekleri de kendileri arayıversinler En kolay yolu dürüstçe kendilerine bakmalarıdır Anlattığımız kendilerinin hikâyesi olabilir Bu kitap yenilikçilik çağrısı gibi de okunmamalı Birilerinin yenilikçi olup olmaması umurumuzda değil sosyolog sıfatımızla Birtakım insanların fiilî hâlleri bakımından yepyeni iken geleneği savunmaları tam anlamıyla sosyolojik sorun dur Biz de özellikle bunu irdelemeye çalıştık Sosyoloji dili ne yakışmaz gözüken ifadeler anlayıcı yöntem in içselleştirme tekniği gereği sayılabilir Vaziyetin bir de değer yargısal bakışa müsait ahlaki sorun veçhesi var ki kuramda eskici ama fiiliyatta yenici insanlar bizzat kendileri bunu umursamalı diye düşünmekteyiz

Bu çalışma epeyce soyut yazıldı Sadece yöntemimizin soyutlama tipleştirme olmaklığı değil sebep birilerini zahmete sokmak niyetidir de Yenilikçiler hakkında konuşan zihninden icatla tekil bir yenilikçiye bile denk düşmeyen genelleme tipleştirme kurmamalı Zahmete girip hiç değilse tekinin Türkçeye kazandırılmış eserlerini bari okumalı Söylediklerimizin yüzlerce misali bulunabilecek soyutluk kendiliğinden giderilecektir Onların yeterince okunmalarının ve kâfice anlaşılmalarının ahlaki vazife olduğunu da düşünüyoruz Çünkü haklarındaki bazı yargılar tekfir e kadar götürülmektedir okunmayınca ve anlaşılmayınca Bu nereden baksak adaletsizliktir Birilerini bir başka hususta da zahmete sokmak amacındayız İlk bakışta gerçekten soyut gözüken eleştirilere örnekleri de kendileri arayıversinler En kolay yolu dürüstçe kendilerine bakmalarıdır Anlattığımız kendilerinin hikâyesi olabilir Bu kitap yenilikçilik çağrısı gibi de okunmamalı Birilerinin yenilikçi olup olmaması umurumuzda değil sosyolog sıfatımızla Birtakım insanların fiilî hâlleri bakımından yepyeni iken geleneği savunmaları tam anlamıyla sosyolojik sorun dur Biz de özellikle bunu irdelemeye çalıştık Sosyoloji dili ne yakışmaz gözüken ifadeler anlayıcı yöntem in içselleştirme tekniği gereği sayılabilir Vaziyetin bir de değer yargısal bakışa müsait ahlaki sorun veçhesi var ki kuramda eskici ama fiiliyatta yenici insanlar bizzat kendileri bunu umursamalı diye düşünmekteyiz

Bu çalışma epeyce soyut yazıldı Sadece yöntemimizin soyutlama tipleştirme olmaklığı değil sebep birilerini zahmete sokmak niyetidir de Yenilikçiler hakkında konuşan zihninden icatla tekil bir yenilikçiye bile denk düşmeyen genelleme tipleştirme kurmamalı Zahmete girip hiç değilse tekinin Türkçeye kazandırılmış eserlerini bari okumalı Söylediklerimizin yüzlerce misali bulunabilecek soyutluk kendiliğinden giderilecektir Onların yeterince okunmalarının ve kâfice anlaşılmalarının ahlaki vazife olduğunu da düşünüyoruz Çünkü haklarındaki bazı yargılar tekfir e kadar götürülmektedir okunmayınca ve anlaşılmayınca Bu nereden baksak adaletsizliktir Birilerini bir başka hususta da zahmete sokmak amacındayız İlk bakışta gerçekten soyut gözüken eleştirilere örnekleri de kendileri arayıversinler En kolay yolu dürüstçe kendilerine bakmalarıdır Anlattığımız kendilerinin hikâyesi olabilir Bu kitap yenilikçilik çağrısı gibi de okunmamalı Birilerinin yenilikçi olup olmaması umurumuzda değil sosyolog sıfatımızla Birtakım insanların fiilî hâlleri bakımından yepyeni iken geleneği savunmaları tam anlamıyla sosyolojik sorun dur Biz de özellikle bunu irdelemeye çalıştık Sosyoloji dili ne yakışmaz gözüken ifadeler anlayıcı yöntem in içselleştirme tekniği gereği sayılabilir Vaziyetin bir de değer yargısal bakışa müsait ahlaki sorun veçhesi var ki kuramda eskici ama fiiliyatta yenici insanlar bizzat kendileri bunu umursamalı diye düşünmekteyiz

Adil Çiftçi tarafından kaleme alınan Din Sosyolojisine Giriş ya da Meleklere Ağıt Ankara Okulu Yayınları eseri olarak okurlarla buluşuyor Din Sosyolojisine Giriş ya da Meleklere Ağıt Adil Çiftçi Kitap Özeti Bebeği artık başucunda durarak bir melek uyutmuyordu bir melek güldürmüyordu uykusunda bir melek emzirmiyordu uyurken Hamile kadını yanında muhafız gibi dikilerek melek korumuyordu Yolda kalmışlara azizler evliya yardım etmiyordu Her ailenin kendine özel bir meleği yoktu İbrahim Sadri boşuna demez baba gidince yuva dağılınca önce melekler gitti anne önce melekler Kar tanecikleri yerküreye meleklerle inmiyordu Anlama melekemiz bunalıma girince bir melek imdada yetişmiyordu artık Ve melek gibi insanlar dönmemek döndürülmemek üzere kayboluvermişlerdi Tanrı ile insanlar arasındaki ilişki sazının bamteli Melek kopmuş bütün ahenk bozulmuştur yani İnsanın ahengi de Meleklerden koparılmasından ahenginin bozulmasından sonra insan buz gibi bir Evrende daha da yapayalnız kalmıştır Evren artık sadece Kuzey Kutbudur Donmuştur insan çünkü giysisizdir Meleksizdir yani Baba meleklerin yokluğun dayanamaz Çünkü onların yokluğunun Kendisinin yok olacağı anlamına geldiğini herkesten daha iyi bilir Ve dilim kurusun ölür Ağzım nasıl vardı şunu demeye belki de intihar eder Nietzscheye sadece bunu ilan etmek kalır O gün bugün bu ilan Modern dünyanın en ücra köşelerinde bile öylece asılı durmaktadır Yayınevi Ankara Okulu Yayınları Yazar Adil Çiftçi Sayfa 160 Sayfa Kağıt 2 Hamur Boyut 14 00x21 00 cm Basım Yılı Temmuz 2022 Barkod 9786059281478 Kategori İslam Kitapları Sosyoloji Kitapları Diğer İslam Kitapları Diğer Sosyoloji Kitapları İslam ve Günümüz İslam Düşüncesi

Bu çalışma epeyce soyut yazıldı Sadece yöntemimizin soyutlama tipleştirme olmaklığı değil sebep birilerini zahmete sokmak niyetidir de Yenilikçiler hakkında konuşan zihninden icatla tekil bir yenilikçiye bile denk düşmeyen genelleme tipleştirme kurmamalı Zahmete girip hiç değilse tekinin Türkçeye kazandırılmış eserlerini bari okumalı Söylediklerimizin yüzlerce misali bulunabilecek soyutluk kendiliğinden giderilecektir Onların yeterince okunmalarının ve kâfice anlaşılmalarının ahlaki vazife olduğunu da düşünüyoruz Çünkü haklarındaki bazı yargılar tekfir e kadar götürülmektedir okunmayınca ve anlaşılmayınca Bu nereden baksak adaletsizliktir Birilerini bir başka hususta da zahmete sokmak amacındayız İlk bakışta gerçekten soyut gözüken eleştirilere örnekleri de kendileri arayıversinler En kolay yolu dürüstçe kendilerine bakmalarıdır Anlattığımız kendilerinin hikâyesi olabilir Bu kitap yenilikçilik çağrısı gibi de okunmamalı Birilerinin yenilikçi olup olmaması umurumuzda değil sosyolog sıfatımızla Birtakım insanların fiilî hâlleri bakımından yepyeni iken geleneği savunmaları tam anlamıyla sosyolojik sorun dur Biz de özellikle bunu irdelemeye çalıştık Sosyoloji dili ne yakışmaz gözüken ifadeler anlayıcı yöntem in içselleştirme tekniği gereği sayılabilir Vaziyetin bir de değer yargısal bakışa müsait ahlaki sorun veçhesi var ki kuramda eskici ama fiiliyatta yenici insanlar bizzat kendileri bunu umursamalı diye düşünmekteyiz

Toplumsal dinsel dünya dinsel kurumlar kurallar davranislar ve de akideler zamansal ve mekansal açidan belli bir yerde duran ve oradan hayata bakan yönelimsel zihin edimlerinin disa vurumu olan insan eylemlerinin ürünüdür Iste orada var olan hazir bir toplumsal dinsel dünya yoktur Askin a atifla da olsa insan hayatini açiklama insanî ve fizikî hadisati tanimlama ve tüm bunlari anlayip bir düzene sokma faaliyetinde bulunan insanlarin zihinlerindekini dissallastirmalari nesnellestirmeleri ve böylece dinsel dünya kurmalari vardir Bu kurulus böyle sürer gider ve yöntemsel olarak da bu gidisin izlerini sürer yöntemimiz

Modern duruma damgasını vuran fenomenlerden biri sekülerleşmedir Yalın bir ifadeyle o herhangi türden bir aşkın aşkınlık ın insana gittikçe daha az gerçek gelmesidir Din ile ilişkisi bakımından söyleyecek olursak o dünyanın ve hayatın gelenekteki dinsel yorumlarının artan bir hızla hakikat kaybına uğramasıdır Modern öncesi insanı her taraftan saran ilahi varlıklar bir bir yok oldular Bir zamanlar tanrısal varlıklarla ve kuvvetlerle dolu olan evren artık boş soğuk ve bir matematiksel düzendir Modern bilimsel dünya görüşü dediğimiz şey de budur zaten Evrenin matematiksel bir düzen olarak görülmesi fizikçiye pek yardımcı olur ama epeyce sayıda diğer insanlara ise ürperti ve korku verir Modernitenin beşinci ikilemi olan sekülerleşmenin başlamasıyla birlikte evrendeki ilahi bütünlük ve anlam kaybolmaya başladı ta ki maddi alan hem her şeyi kuşatıcı hem de tamamen kendi üstüne kapanıp aşkın bir atıf noktasını reddedinceye kadar Bu noktada insan evrende gerçekten yapayalnız kaldı Tanrı dan tanrılardan ve meleklerden epeyce uzaklaşıldı Bu güçlü varlıkların somutlaştığı varlıklar dünyasının kırıntıları bile modern bilinçten kayboldular ciddi olasılıklar olarak Bir büyük kentin kenar ve gecekondu mahallesindeki papaza niçin burada faaliyet yaptığını sorarlar Tanrı nın dedikodusu bari tamamen ortalıktan kaybolmasın diye olur cevabı Bu cevaptaki bir kelime aşkının işaretleri nin modern zamanlarda ne hale geldiğini açık şekilde ifade eder Dedikodu Ve pek de saygıdeğer bir dedikodu bile değildir o

Toplumsal dinsel dünya dinsel kurumlar kurallar davranışlar ve de akideler zamansal ve mekansal açıdan belli bir yerde duran ve oradan hayata bakan yönelimsel zihin edimlerinin dışa vurumu olan insan eylemlerinin ürünüdür İşte orada var olan hazır bir toplumsal dinsel dünya yoktur Aşkın a atıfla da olsa insan hayatını açıklama insanî ve fizikî hadisatı tanımlama ve tüm bunları anlayıp bir düzene sokma faaliyetinde bulunan insanların zihinlerindekini dışsallaştırmaları nesnelleştirmeleri ve böylece dinsel dünya kurmaları vardır Bu kuruluş böyle sürer gider ve yöntemsel olarak da bu gidişin izlerini sürer yöntemimiz

Bebeği artık başucunda durarak bir melek uyutmuyordu bir melek güldürmüyordu uykusunda bir melek emzirmiyordu uyurken Hamile kadını yanında muhafız gibi dikilerek melek korumuyordu Yolda kalmışlara azizler evliya yardım etmiyordu Her ailenin kendine özel bir meleği yoktu İbrahim Sadri boşuna demez baba gidince yuva dağılınca önce melekler gitti anne önce melekler Kar tanecikleri yerküreye meleklerle inmiyordu Anlama melekemiz bunalıma girince bir melek imdada yetişmiyordu artık Ve melek gibi insanlar dönmemek döndürülmemek üzere kayboluvermişlerdi Tanrı ile insanlar arasındaki ilişki sazının bamteli Melek kopmuş bütün ahenk bozulmuştur yani İnsanın ahengi de Meleklerden koparılmasından ahenginin bozulmasından sonra insan buz gibi bir Evrende daha da yapayalnız kalmıştır Evren artık sadece Kuzey Kutbu dur Donmuştur insan çünkü giysisizdir Meleksizdir yani Baba meleklerin yokluğun dayanamaz Çünkü onların yokluğunun Kendisinin yok olacağı anlamına geldiğini herkesten daha iyi bilir Ve dilim kurusun ölür Ağzım nasıl vardı şunu demeye belki de intihar eder Nietzsche ye sadece bunu ilan etmek kalır O gün bugün bu ilan Modern dünyanın en ücra köşelerinde bile öylece asılı durmaktadır

İslam ın doğuşu Kur an ın oluşumu Kur an daki olaylar terimler kelimeler kavramlar inançlar ve uygulamalar Peygamber in kendisi davranış tarzı Sünnet Hadisler Kur an a ve Peygamber e dayandırılan geleneksel kelamî hukukî ve tasavvufî inançlar fikirler ve tatbikatlar bunlara yaslanarak kurulan mezhepler tarikatlar ve savundukları görüşler Bilgi Sosyolojik Din Sosyolojisi bakış açısı ile yani her türden bilginin ancak ortaya çıktığı veya çıkarıldığı bağlamlarda anlaşılabileceği teziyle yeniden ve tekraren incelenmeli Dini İlimler in Ana Metinler de ve diğer metinlerde dünkü gündelik hayatta ve bugünkü gündelik hayatta anlatımlarını ve tezahürlerini bulabilmenin ve mukayesenin tek mümkün yolu Bilgi Sosyolojik Din Sosyolojisidir galiba Dolayısıyla Dini İlimler i tasını tarağını ve pılını pırtını topla bizim sosyoloji evine toptan yerleş demesek bile mutlaka misafir etmeliyiz diye düşünüyoruz Başımız gözümüz üstünde yeri var Fakat Her şeyden önce gücenmece bağırmaca yok Bağırılan yerde gerçek bilim olmaz diyordu Leonardo da Vinci Tasalanma öfkelenme de anla diye öğütlüyordu Spinoza En köklü en kuşku götürmez kanılarımız aslında en kuşkulu olanlardır Bizim kısıtlılığımız sınırlarımız tutsaklığımızdır onlar Alışılmış ufkumuzun çerçevesinde kalma yolunda her inadımız zayıflık ve yaşamsal enerjilerimizin tükenmesi anlamına gelir

Aşkın kaynaklı Vahyin tarihe girişinin tarihsel toplumsal zemini İslamın doğmaya başlaması metin olarak tarihte tarihle ve tarih aracılığıyla hatta yardımıyla Kurânın kuruluşu onda geçen hâdiseler ilişkiler terim kelime kavram inanç ve uygulamalar Peygamberin kendisine ve davranış tarzına Sünnet dâir anlatılar kurucu ve kurulan kelime kavram inanç uygulama ve diğerlerinden müteşekkil Hadisler Kurâna ve Peygambere dayandırılan geleneksel kela mî hukukî ve tasavvufî inançlar fikirler ve tatbikatlar bunlara yaslanarak kurulan mezhepler tarikatlar ve savundukları görüşler ki bunların tamamına fenome nolojinin özel ve özgün kullanımı ve tanımıyla bilgi adını veriyoruz din sosyolojisine dönüştürülen bir fenomenolojik bilgi sosyolojisi bakış açısıyla yani her türden dinsel bilginin ancak ortaya çıktığı veya çıkarıldığı bağlamlarda anlaşılabileceği ve anlamlan dırılabileceği görüşüyle yeniden ve tekrar tekrar incelenmelidir

Aşkın kaynaklı Vahyin tarihe girişinin tarihsel toplumsal zemini İslamın doğmaya başlaması metin olarak tarihte tarihle ve tarih aracılığıyla hatta yardımıyla Kurânın kuruluşu onda geçen hâdiseler ilişkiler terim kelime kavram inanç ve uygulamalar Peygamberin kendisine ve davranış tarzına Sünnet dâir anlatılar kurucu ve kurulan kelime kavram inanç uygulama ve diğerlerinden müteşekkil Hadisler Kurâna ve Peygambere dayandırılan geleneksel kela mî hukukî ve tasavvufî inançlar fikirler ve tatbikatlar bunlara yaslanarak kurulan mezhepler tarikatlar ve savundukları görüşler ki bunların tamamına fenome nolojinin özel ve özgün kullanımı ve tanımıyla bilgi adını veriyoruz din sosyolojisine dönüştürülen bir fenomenolojik bilgi sosyolojisi bakış açısıyla yani her türden dinsel bilginin ancak ortaya çıktığı veya çıkarıldığı bağlamlarda anlaşılabileceği ve anlamlan dırılabileceği görüşüyle yeniden ve tekrar tekrar incelenmelidir

Aşkın kaynaklı Vahyin tarihe girişinin tarihsel toplumsal zemini slâm ın doğmaya başlaması metin olarak tarihte tarihle ve tarih aracılığıyla hatta yardımıyla Kur ân ın kuruluşu onda geçen hâdiseler ilişkiler terim kelime kavram inanç ve uygulamalar Peygamber in kendisine ve davranış tarzına Sünnet dâir anlatılar kurucu ve kurulan kelime kavram inanç uygulama ve diğerlerinden müteşekkil Hadisler Kur ân a ve Peygamber e dayandırılan geleneksel kelamî hukukî ve tasavvufî inançlar fikirler ve tatbikatlar bunlara yaslanarak kurulan mezhepler tarikatlar ve savundukları görüşler ki bunların tamamına fenomenolojinin özel ve özgün kullanımı ve tanımıyla bilgi adını veriyoruz din sosyolojisine dönüştürülen bir fenomenolojik bilgi sosyolojisi bakış açısıyla yani her türden dinsel bilgi nin ancak ortaya çıktığı veya çıkarıldığı bağlamlarda anlaşılabileceği ve anlamlandırılabileceği görüşüyle yeniden ve tekrar tekrar incelenmelidir Tamamlayıcılık bakımından aynı görüşle günümüz hâlleriyle de incelenmelidirler hepsi Aksi takdirde bilgidin sosyolojisi bir tarihsel çaba niteliğinden çıkıp tarih çabası na dönüşüverir Hâlbuki varsa anlam ve anlamlandırma ve böylece dinsel dünyâ kurma ayrılıkları geçmiş ve bugünü karşılaştırmalı bir tarihsel çaba ile tespit edilebilir ve anlaşılabilir

Bu çalışma epeyce soyut yazıldı Sadece yöntemimizin soyutlama tipleştirme olmaklığı değil sebep birilerini zahmete sokmak niyetidir de Yenilikçiler hakkında konuşan zihninden icatla tekil bir yenilikçiye bile denk düşmeyen genelleme tipleştirme kurmamalı Zahmete girip hiç değilse tekinin Türkçeye kazandırılmış eserlerini bari okumalı Söylediklerimizin yüzlerce misali bulunabilecek soyutluk kendiliğinden giderilecektir Onların yeterince okunmalarının ve kâfice anlaşılmalarının ahlaki vazife olduğunu da düşünüyoruz Çünkü haklarındaki bazı yargılar tekfir e kadar götürülmektedir okunmayınca ve anlaşılmayınca Bu nereden baksak adaletsizliktir Birilerini bir başka hususta da zahmete sokmak amacındayız İlk bakışta gerçekten soyut gözüken eleştirilere örnekleri de kendileri arayıversinler En kolay yolu dürüstçe kendilerine bakmalarıdır Anlattığımız kendilerinin hikâyesi olabilir Bu kitap yenilikçilik çağrısı gibi de okunmamalı Birilerinin yenilikçi olup olmaması umurumuzda değil sosyolog sıfatımızla Birtakım insanların fiilî hâlleri bakımından yepyeni iken geleneği savunmaları tam anlamıyla sosyolojik sorun dur Biz de özellikle bunu irdelemeye çalıştık Sosyoloji dili ne yakışmaz gözüken ifadeler anlayıcı yöntem in içselleştirme tekniği gereği sayılabilir Vaziyetin bir de değer yargısal bakışa müsait ahlaki sorun veçhesi var ki kuramda eskici ama fiiliyatta yenici insanlar bizzat kendileri bunu umursamalı diye düşünmekteyiz

Bebeği artık başucunda durarak bir melek uyutmuyordu bir melek güldürmüyordu uykusunda bir melek emzirmiyordu uyurken Hamile kadını yanında muhafız gibi dikilerek melek korumuyordu Yolda kalmışlara azizler evliya yardım etmiyordu Her ailenin kendine özel bir meleği yoktu Ibrahim Sadri boşuna demez baba gidince yuva dağılınca Önce melekler gitti anne önce melekler Kar tanecikleri yerküreye meleklerle inmiyordu Anlama melekemiz bunalıma girince bir melek imdada yetişmiyordu artık Ve melek gibi insanlar dönmemek döndürülmemek üzere kayboluvermişlerdi Tanrı ile insanlar arasındaki ilişki sazının bamteli Melek kopmuş bütün ahenk bozulmuştur yani Insanın ahengi de Meleklerden koparılmasından ahenginin bozulmasından sonra insan buz gibi bir Evrende daha da yapayalnız kalmıştır Evren artık sadece Kuzey Kutbu dur Donmuştur insan çünkü giysisizdir Meleksizdir yani Baba meleklerin yokluğuna dayanamaz Çünkü onların yokluğunun Kendisi nin yok olacağı anlamına geldiğini herkesten daha iyi bilir Ve dilim kurusun ölür Ağzım nasıl vardı şunu demeye belki de intihar eder Nietzsche ye sadece bunu ilan etmek kalır O gün bugün bu ilan Modern dünyanın en ücra köşelerinde bile öylece asılı durmaktadır

Modern duruma damgasini vuran fenomenlerden biri sekülerlesmedir Yalin bir ifadeyle o herhangi türden bir askin askinlik in insana gittikçe daha az gerçek gelmesidir Din ile iliskisi bakimindan söyleyecek olursak o dünyanin ve hayatin gelenekteki dinsel yorumlarinin artan bir hizla hakikat kaybina ugramasidir Modern öncesi insani her taraftan saran ilahi varliklar bir bir yok oldular Bir zamanlar tanrisal varliklarla ve kuvvetlerle dolu olan evren artik bos soguk ve bir matematiksel düzendir Modern bilimsel dünya görüsü dedigimiz sey de budur zaten Evrenin matematiksel bir düzen olarak görülmesi fizikçiye pek yardimci olur ama epeyce sayida diger insanlara ise ürperti ve korku verir Modernitenin besinci ikilemi olan sekülerlesmenin baslamasiyla birlikte evrendeki ilahi bütünlük ve anlam kaybolmaya basladi ta ki maddi alan hem her seyi kusatici hem de tamamen kendi üstüne kapanip askin bir atif noktasini reddedinceye kadar Bu noktada insan evrende gerçekten yapayalniz kaldi Tanri dan tanrilardan ve meleklerden epeyce uzaklasildi Bu güçlü varliklarin somutlastigi varliklar dünyasinin kirintilari bile modern bilinçten kayboldular ciddi olasiliklar olarak Bir büyük kentin kenar ve gecekondu mahallesindeki papaza niçin burada faaliyet yaptigini sorarlar Tanri nin dedikodusu bari tamamen ortaliktan kaybolmasin diye olur cevabi Bu cevaptaki bir kelime askinin isaretleri nin modern zamanlarda ne hale geldigini açik sekilde ifade eder Dedikodu Ve pek de saygideger bir dedikodu bile degildir o

Toplumsal dinsel dünya dinsel kurumlar kurallar davranışlar ve de akideler zamansal ve mekansal açıdan belli bir yerde duran ve oradan hayata bakan yönelimsel zihin edimlerinin dışa vurumu olan insan eylemlerinin ürünüdür İşte orada var olan hazır bir toplumsal dinsel dünya yoktur Aşkın a atıfla da olsa insan hayatını açıklama insanî ve fizikî hadisatı tanımlama ve tüm bunları anlayıp bir düzene sokma faaliyetinde bulunan insanların zihinlerindekini dışsallaştırmaları nesnelleştirmeleri ve böylece dinsel dünya kurmaları vardır Bu kuruluş böyle sürer gider ve yöntemsel olarak da bu gidişin izlerini sürer yöntemimiz

Modern duruma damgasını vuran fenomenlerden biri sekülerleşmedir Yalın bir ifadeyle o herhangi türden bir aşkın aşkınlık ın insana gittikçe daha az gerçek gelmesidir Din ile ilişkisi bakımından söyleyecek olursak o dünyanın ve hayatın gelenekteki dinsel yorumlarının artan bir hızla hakikat kaybına uğramasıdır Modern öncesi insanı her taraftan saran ilahi varlıklar bir bir yok oldular Bir zamanlar tanrısal varlıklarla ve kuvvetlerle dolu olan evren artık boş soğuk ve bir matematiksel düzendir Modern bilimsel dünya görüşü dediğimiz şey de budur zaten Evrenin matematiksel bir düzen olarak görülmesi fizikçiye pek yardımcı olur ama epeyce sayıda diğer insanlara ise ürperti ve korku verir Modernitenin beşinci ikilemi olan sekülerleşmenin başlamasıyla birlikte evrendeki ilahi bütünlük ve anlam kaybolmaya başladı ta ki maddi alan hem her şeyi kuşatıcı hem de tamamen kendi üstüne kapanıp aşkın bir atıf noktasını reddedinceye kadar Bu noktada insan evrende gerçekten yapayalnız kaldı Tanrı dan tanrılardan ve meleklerden epeyce uzaklaşıldı Bu güçlü varlıkların somutlaştığı varlıklar dünyasının kırıntıları bile modern bilinçten kayboldular ciddi olasılıklar olarak Bir büyük kentin kenar ve gecekondu mahallesindeki papaza niçin burada faaliyet yaptığını sorarlar Tanrı nın dedikodusu bari tamamen ortalıktan kaybolmasın diye olur cevabı Bu cevaptaki bir kelime aşkının işaretleri nin modern zamanlarda ne hale geldiğini açık şekilde ifade eder Dedikodu Ve pek de saygıdeğer bir dedikodu bile değildir o

Toplumsal dinsel dünya dinsel kurumlar kurallar davranışlar ve de akideler zamansal ve mekansal açıdan belli bir yerde duran ve oradan hayata bakan yönelimsel zihin edimlerinin dışa vurumu olan insan eylemlerinin ürünüdür İşte orada var olan hazır bir toplumsal dinsel dünya yoktur Aşkın a atıfla da olsa insan hayatını açıklama insanî ve fizikî hadisatı tanımlama ve tüm bunları anlayıp bir düzene sokma faaliyetinde bulunan insanların zihinlerindekini dışsallaştırmaları nesnelleştirmeleri ve böylece dinsel dünya kurmaları vardır Bu kuruluş böyle sürer gider ve yöntemsel olarak da bu gidişin izlerini sürer yöntemimiz

Modern duruma damgasını vuran fenomenlerden biri sekülerleşmedir Yalın bir ifadeyle o herhangi türden bir aşkın aşkınlık ın insana gittikçe daha az gerçek gelmesidir Din ile ilişkisi bakımından söyleyecek olursak o dünyanın ve hayatın gelenekteki dinsel yorumlarının artan bir hızla hakikat kaybına uğramasıdır Modern öncesi insanı her taraftan saran ilahi varlıklar bir bir yok oldular Bir zamanlar tanrısal varlıklarla ve kuvvetlerle dolu olan evren artık boş soğuk ve bir matematiksel düzendir Modern bilimsel dünya görüşü dediğimiz şey de budur zaten Evrenin matematiksel bir düzen olarak görülmesi fizikçiye pek yardımcı olur ama epeyce sayıda diğer insanlara ise ürperti ve korku verir Modernitenin beşinci ikilemi olan sekülerleşmenin başlamasıyla birlikte evrendeki ilahi bütünlük ve anlam kaybolmaya başladı ta ki maddi alan hem her şeyi kuşatıcı hem de tamamen kendi üstüne kapanıp aşkın bir atıf noktasını reddedinceye kadar Bu noktada insan evrende gerçekten yapayalnız kaldı Tanrı dan tanrılardan ve meleklerden epeyce uzaklaşıldı Bu güçlü varlıkların somutlaştığı varlıklar dünyasının kırıntıları bile modern bilinçten kayboldular ciddi olasılıklar olarak Bir büyük kentin kenar ve gecekondu mahallesindeki papaza niçin burada faaliyet yaptığını sorarlar Tanrı nın dedikodusu bari tamamen ortalıktan kaybolmasın diye olur cevabı Bu cevaptaki bir kelime aşkının işaretleri nin modern zamanlarda ne hale geldiğini açık şekilde ifade eder Dedikodu Ve pek de saygıdeğer bir dedikodu bile değildir o

Aşkın kaynaklı Vahyin tarihe girişinin tarihsel toplumsal zemini Ðslâm ın doğmaya başlaması metin olarak tarihte tarihle ve tarih aracılığıyla hatta yardımıyla Kur ân ın kuruluşu onda geçen hâdiseler ilişkiler terim kelime kavram inanç ve uygulamalar Peygamber in kendisine ve davranış tarzına Sünnet dâir anlatılar kurucu ve kurulan kelime kavram inanç uygulama ve diğerlerinden müteşekkil Hadisler Kur ân a ve Peygamber e dayandırılan geleneksel kelamî hukukî ve tasavvufî inançlar fikirler ve tatbikatlar bunlara yaslanarak kurulan mezhepler tarikatlar ve savundukları görüşler ki bunların tamamına fenomenolojinin özel ve özgün kullanımı ve tanımıyla bilgi adını veriyoruz din sosyolojisine dönüştürülen bir fenomenolojik bilgi sosyolojisi bakış açısıyla yani her türden dinsel bilgi nin ancak ortaya çıktığı veya çıkarıldığı bağlamlarda anlaşılabileceği ve anlamlandırılabileceği görüşüyle yeniden ve tekrar tekrar incelenmelidir Tamamlayıcılık bakımından aynı görüşle günümüz hâlleriyle de incelenmelidirler hepsi Aksi takdirde bilgidin sosyolojisi bir tarihsel çaba niteliğinden çıkıp tarih çabası na dönüşüverir Hâlbuki varsa anlam ve anlamlandırma ve böylece dinsel dünyâ kurma ayrılıkları geçmiş ve bugünü karşılaştırmalı bir tarihsel çaba ile tespit edilebilir ve anlaşılabilir

Toplumsal dinsel dünya dinsel kurumlar kurallar davranışlar ve de akideler zamansal ve mekansal açıdan belli bir yerde duran ve oradan hayata bakan yönelimsel zihin edimlerinin dışa vurumu olan insan eylemlerinin ürünüdür İşte orada var olan hazır bir toplumsal dinsel dünya yoktur Aşkın a atıfla da olsa insan hayatını açıklama insanî ve fizikî hadisatı tanımlama ve tüm bunları anlayıp bir düzene sokma faaliyetinde bulunan insanların zihinlerindekini dışsallaştırmaları nesnelleştirmeleri ve böylece dinsel dünya kurmaları vardır Bu kuruluş böyle sürer gider ve yöntemsel olarak da bu gidişin izlerini sürer yöntemimiz

Toplumsal dinsel dünya dinsel kurumlar kurallar davranışlar ve de akideler zamansal ve mekansal açıdan belli bir yerde duran ve oradan hayata bakan yönelimsel zihin edimlerinin dışa vurumu olan insan eylemlerinin ürünüdür İşte orada var olan hazır bir toplumsal dinsel dünya yoktur Aşkın a atıfla da olsa insan hayatını açıklama insanî ve fizikî hadisatı tanımlama ve tüm bunları anlayıp bir düzene sokma faaliyetinde bulunan insanların zihinlerindekini dışsallaştırmaları nesnelleştirmeleri ve böylece dinsel dünya kurmaları vardır Bu kuruluş böyle sürer gider ve yöntemsel olarak da bu gidişin izlerini sürer yöntemimiz

Toplumsal dinsel dünya dinsel kurumlar kurallar davranışlar ve de akideler zamansal ve mekansal açıdan belli bir yerde duran ve oradan hayata bakan yönelimsel zihin edimlerinin dışa vurumu olan insan eylemlerinin ürünüdür İşte orada var olan hazır bir toplumsal dinsel dünya yoktur Aşkın a atıfla da olsa insan hayatını açıklama insanî ve fizikî hadisatı tanımlama ve tüm bunları anlayıp bir düzene sokma faaliyetinde bulunan insanların zihinlerindekini dışsallaştırmaları nesnelleştirmeleri ve böylece dinsel dünya kurmaları vardır Bu kuruluş böyle sürer gider ve yöntemsel olarak da bu gidişin izlerini sürer yöntemimiz

Modern duruma damgasını vuran fenomenlerden biri sekülerleşmedir Yalın bir ifadeyle o herhangi türden bir aşkın aşkınlık ın insana gittikçe daha az gerçek gelmesidir Din ile ilişkisi bakımından söyleyecek olursak o dünyanın ve hayatın gelenekteki dinsel yorumlarının artan bir hızla hakikat kaybına uğramasıdır Modern öncesi insanı her taraftan saran ilahi varlıklar bir bir yok oldular Bir zamanlar tanrısal varlıklarla ve kuvvetlerle dolu olan evren artık boş soğuk ve bir matematiksel düzendir Modern bilimsel dünya görüşü dediğimiz şey de budur zaten Evrenin matematiksel bir düzen olarak görülmesi fizikçiye pek yardımcı olur ama epeyce sayıda diğer insanlara ise ürperti ve korku verir Modernitenin beşinci ikilemi olan sekülerleşmenin başlamasıyla birlikte evrendeki ilahi bütünlük ve anlam kaybolmaya başladı ta ki maddi alan hem her şeyi kuşatıcı hem de tamamen kendi üstüne kapanıp aşkın bir atıf noktasını reddedinceye kadar Bu noktada insan evrende gerçekten yapayalnız kaldı Tanrı dan tanrılardan ve meleklerden epeyce uzaklaşıldı Bu güçlü varlıkların somutlaştığı varlıklar dünyasının kırıntıları bile modern bilinçten kayboldular ciddi olasılıklar olarak Bir büyük kentin kenar ve gecekondu mahallesindeki papaza niçin burada faaliyet yaptığını sorarlar Tanrı nın dedikodusu bari tamamen ortalıktan kaybolmasın diye olur cevabı Bu cevaptaki bir kelime aşkının işaretleri nin modern zamanlarda ne hale geldiğini açık şekilde ifade eder Dedikodu Ve pek de saygıdeğer bir dedikodu bile değildir o

Modern duruma damgasını vuran fenomenlerden biri sekülerleşmedir Yalın bir ifadeyle o herhangi türden bir aşkın aşkınlık ın insana gittikçe daha az gerçek gelmesidir Din ile ilişkisi bakımından söyleyecek olursak o dünyanın ve hayatın gelenekteki dinsel yorumlarının artan bir hızla hakikat kaybına uğramasıdır Modern öncesi insanı her taraftan saran ilahi varlıklar bir bir yok oldular Bir zamanlar tanrısal varlıklarla ve kuvvetlerle dolu olan evren artık boş soğuk ve bir matematiksel düzendir Modern bilimsel dünya görüşü dediğimiz şey de budur zaten Evrenin matematiksel bir düzen olarak görülmesi fizikçiye pek yardımcı olur ama epeyce sayıda diğer insanlara ise ürperti ve korku verir Modernitenin beşinci ikilemi olan sekülerleşmenin başlamasıyla birlikte evrendeki ilahi bütünlük ve anlam kaybolmaya başladı ta ki maddi alan hem her şeyi kuşatıcı hem de tamamen kendi üstüne kapanıp aşkın bir atıf noktasını reddedinceye kadar Bu noktada insan evrende gerçekten yapayalnız kaldı Tanrı dan tanrılardan ve meleklerden epeyce uzaklaşıldı Bu güçlü varlıkların somutlaştığı varlıklar dünyasının kırıntıları bile modern bilinçten kayboldular ciddi olasılıklar olarak Bir büyük kentin kenar ve gecekondu mahallesindeki papaza niçin burada faaliyet yaptığını sorarlar Tanrı nın dedikodusu bari tamamen ortalıktan kaybolmasın diye olur cevabı Bu cevaptaki bir kelime aşkının işaretleri nin modern zamanlarda ne hale geldiğini açık şekilde ifade eder Dedikodu Ve pek de saygıdeğer bir dedikodu bile değildir o

Aşkın kaynaklı Vahyin tarihe girişinin tarihsel toplumsal zemini İslam ın doğmaya başlaması metin olarak tarihte tarihle ve tarih aracılığıyla hatta yardımıyla Kur ân ın kuruluşu onda geçen hâdiseler ilişkiler terim kelime kavram inanç ve uygulamalar Peygamber in kendisine ve davranış tarzına Sünnet dâir anlatılar kurucu ve kurulan kelime kavram inanç uygulama ve diğerlerinden müteşekkil Hadisler Kur ân a ve Peygamber e dayandırılan geleneksel kela mî hukukî ve tasavvufî inançlar fikirler ve tatbikatlar bunlara yaslanarak kurulan mezhepler tarikatlar ve savundukları görüşler ki bunların tamamına fenomenolojinin özel ve özgün kullanımı ve tanımıyla bilgi adını veriyoruz din sosyolojisine dönüştürülen bir fenomenolojik bilgi sosyolojisi bakış açısıyla yani her türden dinsel bilgi nin ancak ortaya çıktığı veya çıkarıldığı bağlamlarda anlaşılabileceği ve anlamlandırılabileceği görüşüyle yeniden ve tekrar tekrar incelenmelidir