Doğu Batı 67 Sayı Şehir Yazıları I Kasım Aralık Ocak — Kolektif

BİR ŞEHİR FARKLI TÜR İNSANLARDAN OLUŞUR BENZER İNSANLAR BİR ŞEHİR MEYDANA GETİREMEZLER Şehirler mekânın yazdığı tarihlerdir veher mekânbir doğa ve tarihkitabı gibi okunup yorumlanabilir Şehirler doğa ve tarihinbilincidir Onda tümbir geçmişin fiziksel çevrenin psikolojik etkileşimlerin ve kaynaşmanın farklı yaşam tarzlarınınyansımasını buluruz Şehirler uygarlığın ulaştığı bir aşamadır Her uygarlık daha öncekikültür vegelişmişlik seviyesi ilebu lunduğu durumu mukayese eder ve tarihsel akış içinde kendini yeniden adlandırır Vemamur şehirleriyle dünyaya parıltılı gözlerle bakar Sadeceşe hir isimlerininkökenlerindekideğişimlerincelense uygarlıklarınkendiüs tünlük gramerini zamanla nasıl oluşturduğuve ortaya nasıl bir tarihyazı mı çıktığı görülecektir Bir şehrin bizi etkileyen gücü nereden gelir Niçin daima bir mekân nos taljisinden söz eder dururuz Bir şehri yakından tanıyanlar ansızın durup o yerin geçmişinden söz etmeye başladığında esasen bir zamanlar ora yı mesken edinmiş kimselerin o mekânda bıraktığı yaşam deneyimlerini yepyeni bir bilinç örgüsü içinde bize aktarmakarzusundadırlar Tıpkı çok katmanlı bir romanda olduğu gibi şehirler de saklı tuttuğu farklı zamanları tek bir güzellik ve akıl içinde eritirler İstanbulun zamanı hem Ro manın yaşadığı zaman hem Bizans zamanı hem de Osmanlı zamanıdır BraudelAkdeniz şehirlerinin tarihini yazarken iç içe geçmiş hızlı ve ağır ilerleyen bu zamantasavvurlarınınenyetkin örneklerini sergilemiştir Şehir başlı başına bir yapıve inşa sürecidir Tüm estetiğiyle bir mevki de konumlananmimari hayal gücünün imkânlarını araştırır ve onu keşfeder Hegelci terimle ifade edildiğindebu durum mutlak ideanın somut laşması duyuların görünür kılınmasıdır Roma Panteonda Mısır ise pira mitlerdenefes alıp vermeye devam eder Yapılar birer genel ad olmak tan çıkar kişiselleşir bizim olur Notre Dameyalnız bir katedral değil o Notre Damedır Süleymaniye herhangi bir camii değil Süley maniyedir Taşa yontulan mermere dokunan yüzeye işlenen sanatyüzyıl lar arasında serbestçe dolaşan bir hafızaya bekçilik eder Sıkça söy le nil diği üzere her şehir bir ruha sahiptir Temaşa duygusundan mahrumşe hirler isebir karmaşanınve yozlaşmanınürünüdürler Acelecilik kuralsız lık vekayıtsızlık her tarafa sirayet etmiştir Ne yöne bakılsaucubeler gö rülür nesnelerin amorf karakteridikkatimizi dağıtır içe bakışımızı en gel ler bu lut kümeleri yerineüstümüzden gri enkaz yığınları geçer Belki bu se bep le şair Şehirler ölülerin bedenlerinden çok daha çabuk çürümek te kir lenmektedir diye haykırır bizlere Evet şehirlerbir ruha sahiptir Onlarkonuşur mırıldanır şarkı söyler muammalar yaratır efsaneler üretir Gündelik yaşamınritmini ayarlar Gör kemli yapıların etrafında bir merkezîlik duygusu örer Şehrin genişyol ları bir kayra gibi varlığın açılmasıdır Agora forum pazar yerleri ve mo dern çarşılar kalabalıkların nabzını yoklar hareketliliğini ölçer Meydan lar caddelerve sokaklarbir dünyagörüşüne açılır bir dünya görüşüne bakarlar Şehir en uç karşıtlıklardan yararlanmasını bilir onu gayri şahsi ilişkiler ağında bir kurala ve yasaya dönüştürür Şehir yaşamı farklılıklara tahammül edişiyle köylerden kasabalardan ayrılır Böylelikle modern şe hirleruçucu kimliklerin mekânı olmuştur Simmel modern insanın şehirle olan diyaloğunu tas vir ederken bu yabancılığa dikkat çeker Yabancılık duy gusu içindedai ma bir takım tepkiler oluştururuz ve kendimizi sürekli yeni arayışlarla donatırız Şehir Yazılarında birçok farklı meseleyi bir araya getirmeye çalıştık Hem tarihsel durumu özetlemek hem de bugüne dair kendi bakışımızı su nabilmekiçinKentsel dönüşüm güncel örneklerden yalnızca biridir Tür kiyedeşehirler ve şehircilik anlayışı ise başlıbaşınabir garabetin ko nu sudur Eğer şehirlerimiz dile gelseydi belki de her biribaşka bir facianın tanıklığınıanlatacak çeşitçeşit yıkımvetalan hikâyelerinden söz ede cekti Ufkumuzuartık betondan bir mezar yığını kaplamıştır Bu du rum da yaşadığımı