Doğu ve Batı Arasında Şehir — Görgün Özcan

Coğrafya biliminin çağdaş dönemde ele aldığı insan çevre ilişkisini tarihi coğrafya dün yani geçmişte ele almaktadır Ancak sorun şu ki ilgili literatürde belirtildiği üzere çevre tarihi de geçmişteki insan çevre ilişkisini ele alıyorsa o zaman tarihi coğrafya ile çevre tarihinin farkı nedir Nasıl birbirinden ayrılmalıdır Hatta tarihi ekolojinin de bu denklem dahilinde olduğu vurgulandığında karmaşa biraz daha genişlemekte konular ve kavramlar iç içe geçmektedir Buradan hareketle temelde İngilizce çevre tarihi literatürü üzerinden yapılan okumalar neticesinde kaleme alınan bu kitap yazarların coğrafya tarih tarihi coğrafya çevre tarihi ve diğer bağlantılı sahalara ait düşünceleri üzerine inşa edilmiştir Bu kitapta insanlık tarihi kadar köklü olan insan toplum kültür doğa mekan çevre ilişkisinin geçmişinin incelenmesi yolları üzerinde durulmakta bu bağlamda adı geçen unsurlar arasındaki ilişkiler etkiler ve süreçlerle ilgilenilmektedir İnsan çevre ilişkisinin geleceğine yönelik okumaları da kapsayan kitapta özellikle çevre tarihi sahasına yoğunlaşılarak birçok açıdan tarihi coğrafya ile karşılaştırılmakta ve yeri geldikçe de tarihi ekolojiye atıflar yapılmaktadır Dünya da 1970 lerden itibaren ortaya çıkarak hızla gelişen araştırma sahalarından biri niteliğindeki Çevre tarihi Çevresel tarih ülkemiz için çok daha yenidir Dolayısıyla Türkçe telif eser niteliğinde ilk kitap olan bu çalışma şimdiye kadar yabancı dillerden çevirisi yapılan birkaç çevre tarihi çalışmasına katkı vermek ve alanı zenginleştirmek adına önemli bir girişimdir

İnsanlar inançları ve sahip oldukları kültürel kodları çerçevesinde şehirlerini kurarken kurulmakta olan bu şehirler yeni bir hayatın yapıtaşlarını oluşturur Birlikte yerleşme ve yaşama biçimleri olarak bir sosyal hayat tarzını ancak şehirde görmek mümkündür Dolayısıyla sosyal kurumları ve bunlarla ilişkili olarak siyasal yöntemleri analiz edebilmek için şehir ve onun kökeni üzerinde durmak gerekir Bu alana ilişkin hakim paradigma Batı şehrinin merkezi ve biricik olduğunu empoze eden oryantalist zihniyetin izlerini taşımaktadır Doğu İslam şehri genel geçer ve birbirini tekrar eden basit ve eksik bir sistem olarak değerlendirme konusu yapılırken Batı şehri için ileri sürülen modeller evrensel kabul edilerek bunun dışında kalan yerleşmelerin şehir olmadığı yargısına ulaşıldığı görülür Temel tartışmalar ekseninde yapılan bu araştırmanın ilk bölümü şehir hakkında kavramsal analizleri içermektedir Toplumbilim ile tarih arasındaki bağlantı çerçevesinde şehirlerin ortaya çıkışı üzerine ileri sürülen görüşler ele alınmış Islam şehri üzerine yapılan güncel tartışmalara değinilmiştir Daha sonraki bölümlerde ise İslam şehrinin ortaya çıkışı islamiyet ten önceki ve sonraki dönemlerde Türk şehri Selçuklu şehri ve Osmanlı şehrinin genel görünümü genel hatlarıyla ele alınmaya çalışılmıştır

İnsanlar inançları ve sahip oldukları kültürel kodları çerçevesinde şehirlerini kurarken kurulmakta olan bu şehirler yeni bir hayatın yapıtaşlarını oluşturur Birlikte yerleşme ve yaşama biçimleri olarak bir sosyal hayat tarzını ancak şehirde görmek mümkündür Dolayısıyla sosyal kurumları ve bunlarla ilişkili olarak siyasal yöntemleri analiz edebilmek için şehir ve onun kökeni üzerinde durmak gerekir Bu alana ilişkin hakim paradigma Batı şehrinin merkezi ve biricik olduğunu empoze eden oryantalist zihniyetin izlerini taşımaktadır Doğu İslam şehri genel geçer ve birbirini tekrar eden basit ve eksik bir sistem olarak değerlendirme konusu yapılırken Batı şehri için ileri sürülen modeller evrensel kabul edilerek bunun dışında kalan yerleşmelerin şehir olmadığı yargısına ulaşıldığı görülür Temel tartışmalar ekseninde yapılan bu araştırmanın ilk bölümü şehir hakkında kavramsal analizleri içermektedir Toplumbilim ile tarih arasındaki bağlantı çerçevesinde şehirlerin ortaya çıkışı üzerine ileri sürülen görüşler ele alınmış Islam şehri üzerine yapılan güncel tartışmalara değinilmiştir Daha sonraki bölümlerde ise İslam şehrinin ortaya çıkışı islamiyet ten önceki ve sonraki dönemlerde Türk şehri Selçuklu şehri ve Osmanlı şehrinin genel görünümü genel hatlarıyla ele alınmaya çalışılmıştır

Coğrafya biliminin çağdaş dönemde ele aldığı insan çevre ilişkisini tarihi coğrafya dün yani geçmişte ele almaktadır Ancak sorun şu ki ilgili literatürde belirtildiği üzere çevre tarihi de geçmişteki insan çevre ilişkisini ele alıyorsa o zaman tarihi coğrafya ile çevre tarihinin farkı nedir Nasıl birbirinden ayrılmalıdır Hatta tarihi ekolojinin de bu denklem dahilinde olduğu vurgulandığında karmaşa biraz daha genişlemekte konular ve kavramlar iç içe geçmektedir Buradan hareketle temelde İngilizce çevre tarihi literatürü üzerinden yapılan okumalar neticesinde kaleme alınan bu kitap yazarların coğrafya tarih tarihi coğrafya çevre tarihi ve diğer bağlantılı sahalara ait düşünceleri üzerine inşa edilmiştir Bu kitapta insanlık tarihi kadar köklü olan insan toplum kültür doğa mekan çevre ilişkisinin geçmişinin incelenmesi yolları üzerinde durulmakta bu bağlamda adı geçen unsurlar arasındaki ilişkiler etkiler ve süreçlerle ilgilenilmektedir İnsan çevre ilişkisinin geleceğine yönelik okumaları da kapsayan kitapta özellikle çevre tarihi sahasına yoğunlaşılarak birçok açıdan tarihi coğrafya ile karşılaştırılmakta ve yeri geldikçe de tarihi ekolojiye atıflar yapılmaktadır Dünya da 1970 lerden itibaren ortaya çıkarak hızla gelişen araştırma sahalarından biri niteliğindeki Çevre tarihi Çevresel tarih ülkemiz için çok daha yenidir Dolayısıyla Türkçe telif eser niteliğinde ilk kitap olan bu çalışma şimdiye kadar yabancı dillerden çevirisi yapılan birkaç çevre tarihi çalışmasına katkı vermek ve alanı zenginleştirmek adına önemli bir girişimdir

İnsanlar inançları ve sahip oldukları kültürel kodları çerçevesinde şehirlerini kurarken kurulmakta olan bu şehirler yeni bir hayatın yapıtaşlarını oluşturur Birlikte yerleşme ve yaşama biçimleri olarak bir sosyal hayat tarzını ancak şehirde görmek mümkündür Dolayısıyla sosyal kurumları ve bunlarla ilişkili olarak siyasal yöntemleri analiz edebilmek için şehir ve onun kökeni üzerinde durmak gerekir Bu alana ilişkin hakim paradigma Batı şehrinin merkezi ve biricik olduğunu empoze eden oryantalist zihniyetin izlerini taşımaktadır Doğu İslam şehri genel geçer ve birbirini tekrar eden basit ve eksik bir sistem olarak değerlendirme konusu yapılırken Batı şehri için ileri sürülen modeller evrensel kabul edilerek bunun dışında kalan yerleşmelerin şehir olmadığı yargısına ulaşıldığı görülür Temel tartışmalar ekseninde yapılan bu araştırmanın ilk bölümü şehir hakkında kavramsal analizleri içermektedir Toplumbilim ile tarih arasındaki bağlantı çerçevesinde şehirlerin ortaya çıkışı üzerine ileri sürülen görüşler ele alınmış Islam şehri üzerine yapılan güncel tartışmalara değinilmiştir Daha sonraki bölümlerde ise İslam şehrinin ortaya çıkışı islamiyet ten önceki ve sonraki dönemlerde Türk şehri Selçuklu şehri ve Osmanlı şehrinin genel görünümü genel hatlarıyla ele alınmaya çalışılmıştır

İnsanlar inançları ve sahip oldukları kültürel kodları çerçevesinde şehirlerini kurarken kurulmakta olan bu şehirler yeni bir hayatın yapıtaşlarını oluşturur Birlikte yerleşme ve yaşama biçimleri olarak bir sosyal hayat tarzını ancak şehirde görmek mümkündür Dolayısıyla sosyal kurumları ve bunlarla ilişkili olarak siyasal yöntemleri analiz edebilmek için şehir ve onun kökeni üzerinde durmak gerekir Bu alana ilişkin hakim paradigma Batı şehrinin merkezi ve biricik olduğunu empoze eden oryantalist zihniyetin izlerini taşımaktadır Doğu İslam şehri genel geçer ve birbirini tekrar eden basit ve eksik bir sistem olarak değerlendirme konusu yapılırken Batı şehri için ileri sürülen modeller evrensel kabul edilerek bunun dışında kalan yerleşmelerin şehir olmadığı yargısına ulaşıldığı görülür Temel tartışmalar ekseninde yapılan bu araştırmanın ilk bölümü şehir hakkında kavramsal analizleri içermektedir Toplumbilim ile tarih arasındaki bağlantı çerçevesinde şehirlerin ortaya çıkışı üzerine ileri sürülen görüşler ele alınmış İslam şehri üzerine yapılan güncel tartışmalara değinilmiştir Daha sonraki bölümlerde ise İslam şehrinin ortaya çıkışı İslamiyet ten önceki ve sonraki dönemlerde Türk şehri Selçuklu şehri ve Osmanlı şehrinin genel görünümü genel hatlarıyla ele alınmaya çalışılmıştır

İnsanlar inançları ve sahip oldukları kültürel kodları çerçevesinde şehirlerini kurarken kurulmakta olan bu şehirler yeni bir hayatın yapıtaşlarını oluşturur Birlikte yerleşme ve yaşama biçimleri olarak bir sosyal hayat tarzını ancak şehirde görmek mümkündür Dolayısıyla sosyal kurumları ve bunlarla ilişkili olarak siyasal yöntemleri analiz edebilmek için şehir ve onun kökeni üzerinde durmak gerekir Bu alana ilişkin hakim paradigma Batı şehrinin merkezi ve biricik olduğunu empoze eden oryantalist zihniyetin izlerini taşımaktadır Doğu İslam şehri genel geçer ve birbirini tekrar eden basit ve eksik bir sistem olarak değerlendirme konusu yapılırken Batı şehri için ileri sürülen modeller evrensel kabul edilerek bunun dışında kalan yerleşmelerin şehir olmadığı yargısına ulaşıldığı görülür Temel tartışmalar ekseninde yapılan bu araştırmanın ilk bölümü şehir hakkında kavramsal analizleri içermektedir Toplumbilim ile tarih arasındaki bağlantı çerçevesinde şehirlerin ortaya çıkışı üzerine ileri sürülen görüşler ele alınmış İslam şehri üzerine yapılan güncel tartışmalara değinilmiştir Daha sonraki bölümlerde ise İslam şehrinin ortaya çıkışı İslamiyet ten önceki ve sonraki dönemlerde Türk şehri Selçuklu şehri ve Osmanlı şehrinin genel görünümü genel hatlarıyla ele alınmaya çalışılmıştır

İnsanlar inançları ve sahip oldukları kültürel kodları çerçevesinde şehirlerini kurarken kurulmakta olan bu şehirler yeni bir hayatın yapıtaşlarını oluşturur Birlikte yerleşme ve yaşama biçimleri olarak bir sosyal hayat tarzını ancak şehirde görmek mümkündür Dolayısıyla sosyal kurumları ve bunlarla ilişkili olarak siyasal yöntemleri analiz edebilmek için şehir ve onun kökeni üzerinde durmak gerekir Bu alana ilişkin hakim paradigma Batı şehrinin merkezi ve biricik olduğunu empoze eden oryantalist zihniyetin izlerini taşımaktadır Doğu İslam şehri genel geçer ve birbirini tekrar eden basit ve eksik bir sistem olarak değerlendirme konusu yapılırken Batı şehri için ileri sürülen modeller evrensel kabul edilerek bunun dışında kalan yerleşmelerin şehir olmadığı yargısına ulaşıldığı görülür Temel tartışmalar ekseninde yapılan bu araştırmanın ilk bölümü şehir hakkında kavramsal analizleri içermektedir Toplumbilim ile tarih arasındaki bağlantı çerçevesinde şehirlerin ortaya çıkışı üzerine ileri sürülen görüşler ele alınmış Islam şehri üzerine yapılan güncel tartışmalara değinilmiştir Daha sonraki bölümlerde ise İslam şehrinin ortaya çıkışı islamiyet ten önceki ve sonraki dönemlerde Türk şehri Selçuklu şehri ve Osmanlı şehrinin genel görünümü genel hatlarıyla ele alınmaya çalışılmıştır