Dürerül Hükkam 4 Cilt Şerhu Mecelleti l Ahkam — Ali Haydar Efendi

Şüphesi z mecelle ni n hazırlanışında en büyük katkı ahmet cevdet paşa ya 1823 1895 ai tti r Tari h ve edebi yat gi bi alanlarda eser yazmasına rağmen cevdet paşa nın hukuk çuluğu öne çıkmaktadır Fakat onun hukukçuluğu fıkha dai r müstaki l ki taplarla deği l devleti n hukuk çalişmalarına verdi ği katkılarla kendi ni göstermektedi r O toplum ge lenekleri ni n korunması yönünde gayret göstermi ş ve yabancı kanunların olduğu gi bi alınmasına sıcak bakmamıştır Bi rçok kanunun hazırlanmasına öncülük eden devlet kurumlarinda da bi rçok islahat gerçekleşti ren cevdet paşa adlı kurumlar başta olmak üzere çeşi tli devlet kurumlarinda görev yapmıştır Bu görevler arasinda kadılık kazas kerli k vali li k dîvân ı ahkâm ı adli yye başkanliği maari f nâzirliği ve adli ye nâzirliği bulunmaktadır Cevdet paşa 1895 yılında vefat etmi ş ve fâti h sultan mehmet türbesi hazıresi ne defnedi lmi şti r Mecelle anadolu da ve ortadoğu coğrafyasının geneli nde yürürlük kazanmış i lerleyen yıllarda üzeri nde bazı tadi lat teşebbüsleri de olmuştur Ülkemi zde 4 eki m 1926 da yü rürlüğe gi ren medenî kanun i le bi rli kte mecelle yürürlükten kalkmıştır Bununla bi r li kte bazı ortadoğu ülkeleri nde bi r süre daha yürürlükte kalmış ve ki mi ülkelerde bu süreç 1970 li yıllara kadar devam etmi şti r Mecelle üzeri ne bi rçok şerh ve tercüme çaliş ması yapılmıştır Mecelle ni n en meşhur ve kapsamli şerhi eli ni zde bulunan dürerü l hükkâm şerhu mecelleti l ahkâm dır Şerhi n müelli fi ali haydar efendi kadiıiı hukuk mektebi mualli mli ği bi dâyet mahkemesi başkanlığı temyi z mahkemesi başkanlığı fetva emi nli ği ve kazas kerli k gi bi görevler i fa etmi ş bi r i li m adamıdır Görev sonrasında hayatını ki tap yazarak sürdüren ali haydar efendi 1935 yilinda i stanbul da vefat etmi şti r Dürerü l hukkâm i lk defa rumi 1310 1316 yılları arasında on alti cüz hali nde basılmış tır Daha sonra yeni den gözden geçi ri lerek ve bazi düzeltmeler yapilarak rumi 1330 yi linda dört ci lt olarak tekrar basilmiştir Lati ni ze edi lerek sunulan eli ni zdeki çalişmada da bu baski esas alınmiştır