Egzersiz ve Spor Psikolojisinde Güdülenme — F Hülya Aşçı

Günlük yaşantımızda birçok soruya cevap bulmaya çalışırız Bu sorulardan biri neden sorusudur Kimi zaman kendi davranışlarımızın kimi zamansa başka birinin davranışlarının altında yatan nedenleri anlamaya açıklamaya yoğunlaşırız Günlük yaşantımızın bir parçası olan egzersiz ve spor ortamında da sporcuların ve egzersiz katılımcılarının davranışlarının altında yatan nedenlere yönelik birçok soru sorulmaktadır Neden sporcular aşırı zorlanmaya rağmen yarışmaya devam ederler Neden bazıları takım sporlarına yönelirken bazıları bireysel sporları tercih ederler Bireyler neden egzersiz yaparlar ya da egzersiz yapmayı bırakırlar sorulardan bazılarıdır Bu tür soruların altında yatan ana kavram güdü ve güdülenme sürecidir Bu bağlamda güdülenme sürecinin daha iyi anlaşılması için kitap üç ana bölümden oluşturulmuştur Birinci ana bölümde güdülenme kavramının ele alan kuramsal bakış açılarına yer verilmiştir Hür İrade Kuramı ve Başarı Hedefi Kuramı son yıllarda alandaki araştırmalara yön vermesi açısından ele alınmıştır Ayrıca Hür İrade Kuramına dayalı olarak ortaya atılan yine araştırmalara temel oluşturan İçsel ve Dışsal Güdülenmenin Hiyerarşik modeli kuramsal bölümde ele alınmıştır Birinci ana bölümde ele alınan diğer iki model farklı kuramsal bakış açılarına dayalı olarak ortaya atılan Eccles ın Beklenti Değer Modeli ve Spor Bağlılık Modeli dir Bu iki model tarihsel süreç içerisinde pek fazla ilgi görmemekle birlikte son yıllarda bu modellerle yapılan çalışma sayılarındaki artıştan ülkemizde bu bakış açısı ile çok fazla çalışmanın yapılmamış olmasından ve farkındalık yaratmak amacı ile kitaba bölüm olarak eklenmiştir Kitabın ikinci ana bölümünde ise son yıllarda güdülenme ile ilişkisi sıklıkla ele alınan ve popülaritesi hem ulusal hem de uluslararası alan yazında artan tutkunluk ve optimal performans duygu durum kavramları irdelenmiştir Kitabın son ana bölümünde güdülenme stratejilerden iki tanesi ele alınmıştır Bunlardan bir tanesi performansla ile birlikte birçok psikolojik özelliğin gelişmesinde etkinliği ortaya konmuş ve birçok spor psikoloğu tarafından kullanılan hedef belirleme iken diğer güdülenme stratejisi son yıllarda popüler olan spor psikolojisi uygulamalarında ve araştırmalarında ele alınan motivasyonel görüşmedir Yıllardır alandaki bilgi birikimin diğer araştırmacılarla paylaşılması amacı ve spor psikolojisi alanında güdülenme alanında çalışan kişilerle ortak bir çalışma isteği ilede bu kitap ortaya çıkmıştır