El Hariri nin Makamat ı — Töre Sivrioğlu

Basra da doğan el Hariri 1054 1122 tarafından yazılmış olan Maḳāmât iyilik doğruluk cömertlik alçak gönüllülük yardım severlik yiğitlik gibi temaların işlendiği elli kısa hikâyeden oluşur Hariri nin Maḳāmât ı 1102 1111 yılları arasında yazdığı sanılmaktadır Kitabın Abbasi Halifesi Müsterşid in 1118 1135 veziri Anuşirvan bin Halid e sunulduğu sanılmaktadır Makāme tıpkı meclis gibi oturulan yer anlamına gelir mevki anlamındaki makam sözcüğü de bu kökten türemiştir Makamat makamenin çoğuludur yani makameler celseler oturumlar anlamına gelir Geçmişte insanlar ateşin ocağın vb etrafında toplanıp birbirlerine hikâyeler anlatırlardı Burada her bir celsede oturumda anlatılan hikâyeler kıssalar kastedilmiştir Maḳāmât bir tür nasihat eseridir ve öykülerde düzenbazlar kötü niyetliler halka kötü davranan hükümdarlar yöneticiler eleştirilip gülünç duruma düşürülür Öykülerde bolca vecize atasözü deyim kullanılır Hikayeler Suruç Nusaybin Şam Tiflis Semrkand gibi şehirlerde geçer Öykülerin ana karakteri Ebu Zeyd adlı dilenci kılığında dünyayı dolaşan kurnaz ve düzenbaz biridir Güzel konuşmasıyla insanları aldatır Amacına ulaşmak için her türlü yalanı söyler Onun zıt kişiliği ise dürüst bir insan olan Haris tir Ebu Zeyd in bozduğunu Haris düzeltmeye çalışır Metnin içindeki espri ve mesajları anlayabilmek için Arapçayı ileri derecede bilmek şarttır Zira çoğu öyküdeki mesaj Arapçadaki mecaz anlamlara dayanılarak üretilmiştir Maḳāmât sevilen bir eser olduğundan Arap İslam dünyasında çok sayıda el yazması kopyası vardır Eserin Batıda tanıtan Jacobus Golius tur Leiden 1656 Albertus Schultens üç makāmeyi Latinceye çevirip basmıştır Leiden 1731 Caussin de Perceval de yapıtı tam metin olarak yayımlamıştır Paris 1819 Ama eseri tanıtan asıl kişi meşhur Fransız şarkiyatçı Silvestre de Sacy dir Osmanlı dünyasında Arapça bilenler dışında tanınmayan kitabın bazı bölümleri ya da bütünü 19 yüzyıl sonlarında ve 20 yüzyıl başlarında Tâhir Selâm Muhammed Beg Ahmed Hamdi Şirvânî Manastırlı Dâniş Ahmed Efendi Antepli Münif Ahmed Paşa Hâşim Veli Abdurrahman Kâmil Yetkin gibi farklı isimlerce yayımlanmıştır Tanıtım Bülteninden

Basra da doğan el Hariri 1054 1122 tarafından yazılmış olan Maḳāmât iyilik doğruluk cömertlik alçak gönüllülük yardım severlik yiğitlik gibi temaların işlendiği elli kısa hikâyeden oluşur Hariri nin Maḳāmât ı 1102 1111 yılları arasında yazdığı sanılmaktadır Kitabın Abbasi Halifesi Müsterşid in 1118 1135 veziri Anuşirvan bin Halid e sunulduğu sanılmaktadır Makāme tıpkı meclis gibi oturulan yer anlamına gelir mevki anlamındaki makam sözcüğü de bu kökten türemiştir Makamat makamenin çoğuludur yani makameler celseler oturumlar anlamına gelir Geçmişte insanlar ateşin ocağın vb etrafında toplanıp birbirlerine hikâyeler anlatırlardı Burada her bir celsede oturumda anlatılan hikâyeler kıssalar kastedilmiştir Maḳāmât bir tür nasihat eseridir ve öykülerde düzenbazlar kötü niyetliler halka kötü davranan hükümdarlar yöneticiler eleştirilip gülünç duruma düşürülür Öykülerde bolca vecize atasözü deyim kullanılır Hikayeler Suruç Nusaybin Şam Tiflis Semrkand gibi şehirlerde geçer Öykülerin ana karakteri Ebu Zeyd adlı dilenci kılığında dünyayı dolaşan kurnaz ve düzenbaz biridir Güzel konuşmasıyla insanları aldatır Amacına ulaşmak için her türlü yalanı söyler Onun zıt kişiliği ise dürüst bir insan olan Haris tir Ebu Zeyd in bozduğunu Haris düzeltmeye çalışır Metnin içindeki espri ve mesajları anlayabilmek için Arapçayı ileri derecede bilmek şarttır Zira çoğu öyküdeki mesaj Arapçadaki mecaz anlamlara dayanılarak üretilmiştir Maḳāmât sevilen bir eser olduğundan Arap İslam dünyasında çok sayıda el yazması kopyası vardır Eserin Batıda tanıtan Jacobus Golius tur Leiden 1656 Albertus Schultens üç makāmeyi Latinceye çevirip basmıştır Leiden 1731 Caussin de Perceval de yapıtı tam metin olarak yayımlamıştır Paris 1819 Ama eseri tanıtan asıl kişi meşhur Fransız şarkiyatçı Silvestre de Sacy dir Osmanlı dünyasında Arapça bilenler dışında tanınmayan kitabın bazı bölümleri ya da bütünü 19 yüzyıl sonlarında ve 20 yüzyıl başlarında Tâhir Selâm Muhammed Beg Ahmed Hamdi Şirvânî Manastırlı Dâniş Ahmed Efendi Antepli Münif Ahmed Paşa Hâşim Veli Abdurrahman Kâmil Yetkin gibi farklı isimlerce yayımlanmıştır

Basra da doğan el Hariri 1054 1122 tarafından yazılmış olan Maḳāmât iyilik doğruluk cömertlik alçak gönüllülük yardım severlik yiğitlik gibi temaların işlendiği elli kısa hikâyeden oluşur Hariri nin Maḳāmât ı 1102 1111 yılları arasında yazdığı sanılmaktadır Kitabın Abbasi Halifesi Müsterşid in 1118 1135 veziri Anuşirvan bin Halid e sunulduğu sanılmaktadır Makāme tıpkı meclis gibi oturulan yer anlamına gelir mevki anlamındaki makam sözcüğü de bu kökten türemiştir Makamat makamenin çoğuludur yani makameler celseler oturumlar anlamına gelir Geçmişte insanlar ateşin ocağın vb etrafında toplanıp birbirlerine hikâyeler anlatırlardı Burada her bir celsede oturumda anlatılan hikâyeler kıssalar kastedilmiştir Maḳāmât bir tür nasihat eseridir ve öykülerde düzenbazlar kötü niyetliler halka kötü davranan hükümdarlar yöneticiler eleştirilip gülünç duruma düşürülür Öykülerde bolca vecize atasözü deyim kullanılır Hikayeler Suruç Nusaybin Şam Tiflis Semrkand gibi şehirlerde geçer Öykülerin ana karakteri Ebu Zeyd adlı dilenci kılığında dünyayı dolaşan kurnaz ve düzenbaz biridir Güzel konuşmasıyla insanları aldatır Amacına ulaşmak için her türlü yalanı söyler Onun zıt kişiliği ise dürüst bir insan olan Haris tir Ebu Zeyd in bozduğunu Haris düzeltmeye çalışır Metnin içindeki espri ve mesajları anlayabilmek için Arapçayı ileri derecede bilmek şarttır Zira çoğu öyküdeki mesaj Arapçadaki mecaz anlamlara dayanılarak üretilmiştir Maḳāmât sevilen bir eser olduğundan Arap İslam dünyasında çok sayıda el yazması kopyası vardır Eserin Batıda tanıtan Jacobus Golius tur Leiden 1656 Albertus Schultens üç makāmeyi Latinceye çevirip basmıştır Leiden 1731 Caussin de Perceval de yapıtı tam metin olarak yayımlamıştır Paris 1819 Ama eseri tanıtan asıl kişi meşhur Fransız şarkiyatçı Silvestre de Sacy dir Osmanlı dünyasında Arapça bilenler dışında tanınmayan kitabın bazı bölümleri ya da bütünü 19 yüzyıl sonlarında ve 20 yüzyıl başlarında Tâhir Selâm Muhammed Beg Ahmed Hamdi Şirvânî Manastırlı Dâniş Ahmed Efendi Antepli Münif Ahmed Paşa Hâşim Veli Abdurrahman Kâmil Yetkin gibi farklı isimlerce yayımlanmıştır

Basra da doğan el Hariri 1054 1122 tarafından yazılmış olan Ma amât iyilik doğruluk cömertlik alçak gönüllülük yardım severlik yiğitlik gibi temaların işlendiği elli kısa hikâyeden oluşur Hariri nin Ma amât ı 1102 1111 yılları arasında yazdığı sanılmaktadır Kitabın Abbasi Halifesi Müsterşid in 1118 1135 veziri Anuşirvan bin Halid e sunulduğu sanılmaktadır Makame tıpkı meclis gibi oturulan yer anlamına gelir mevki anlamındaki makam sözcüğü de bu kökten türemiştir Makamat makamenin çoğuludur yani makameler celseler oturumlar anlamına gelir Geçmişte insanlar ateşin ocağın vb etrafında toplanıp birbirlerine hikâyeler anlatırlardı Burada her bir celsede oturumda anlatılan hikâyeler kıssalar kastedilmiştir Ma amât bir tür nasihat eseridir ve öykülerde düzenbazlar kötü niyetliler halka kötü davranan hükümdarlar yöneticiler eleştirilip gülünç duruma düşürülür Öykülerde bolca vecize atasözü deyim kullanılır Hikayeler Suruç Nusaybin Şam Tiflis Semrkand gibi şehirlerde geçer Öykülerin ana karakteri Ebu Zeyd adlı dilenci kılığında dünyayı dolaşan kurnaz ve düzenbaz biridir Güzel konuşmasıyla insanları aldatır Amacına ulaşmak için her türlü yalanı söyler Onun zıt kişiliği ise dürüst bir insan olan Haris tir Ebu Zeyd in bozduğunu Haris düzeltmeye çalışır Metnin içindeki espri ve mesajları anlayabilmek için Arapçayı ileri derecede bilmek şarttır Zira çoğu öyküdeki mesaj Arapçadaki mecaz anlamlara dayanılarak üretilmiştir Ma amât sevilen bir eser olduğundan Arap İslam dünyasında çok sayıda el yazması kopyası vardır Eserin Batıda tanıtan Jacobus Golius tur Leiden 1656 Albertus Schultens üç makameyi Latinceye çevirip basmıştır Leiden 1731 Caussin de Perceval de yapıtı tam metin olarak yayımlamıştır Paris 1819 Ama eseri tanıtan asıl kişi meşhur Fransız şarkiyatçı Silvestre de Sacy dir Osmanlı dünyasında Arapça bilenler dışında tanınmayan kitabın bazı bölümleri ya da bütünü 19 yüzyıl sonlarında ve 20 yüzyıl başlarında Tâhir Selâm Muhammed Beg Ahmed Hamdi Şirvânî Manastırlı Dâniş Ahmed Efendi Antepli Münif Ahmed Paşa Hâşim Veli Abdurrahman Kâmil Yetkin gibi farklı isimlerce yayımlanmıştır

Portekizce adı olan Códice Casanatense veya daha bilinen ismiyle Codex Casanatense Portekizlilerin Hint ve Pasifik okyanusları çevresinde sık sık temas kurduğu halkları ve kültürleri tasvir eden 16 yüzyıl ait resimli bir coğrafya etnografya kitabıdır Resmi adı o dönemdeki birçok kitap gibi çok daha uzundur Album di disegni illustranti usi e costumi dei popoli d Asia e d Africa con brevi dichiarazioni in lingua portoghese Asya ve Afrika halklarının kullanım ve geleneklerini Portekizce kısa açıklamalarla gösteren çizimler albümü Günümüzde Roma daki Biblioteca Casanatense de muhafaza edilmektedir Kodeks te biri daha sonradan eklenen yetmiş altı resim vardır Resimler genellikle Portekizlilerin keşif ticaret kolonileşme ve sömürgecilik faaliyetlerini yürüttükleri Afrika Basra Körfezi Hindistan İran Afganistan Seylan gibi ülkelerdeki halkları ve bu ülkelerin faunasını florasını yansıtırlar Tasvirler Batı resim geleneğinde değil Osmanlı Hint İran tarzında yapılmışlardır Bazı resimler tarihi olaylara referans verirler 1538 de Hindistan daki Portekiz kolonisi Diu için yapılan savaşa dair betimlemeler bu kodeksin tarihlendirilmesi için önemlidir Kodeks te Japonya ya dair hiçbir çizim yoktur Bu da kitabın Portekizlilerin ilk kez Japonya kıyılarına vardıkları 1541 yılından önce tamamlandığını düşündürmektedir Kodeks in tek orijinal nüshası João da Costa adlı bir rahip tarafından 1627 de muhtemelen Hindistan dan Portekiz e getirilmiş Costa nın 1700 yılında ölümün ardından Dominiken tarikatının koleksiyonuna hediye edilmiştir Codex Casanatense bundan 500 sene önce Asya Afrika halkları ve kolonistlerin görünümleri ilişkilerini yansıtması açısından oldukça önemli bir görsel kaynaktır Resimler gerçekten de ilginç bilgiler verirler mesela günümüzde var olma mücadelesi veren Peştun kadınlarının 500 yıl önce at binip ava çıktıklarını görmek gibi Yayınevi SAKİN KİTAP Yazar TÖRE SİVRİOĞLU Sayfa Sayısı 16 SAYFA Yıl 2025

Basra da doğan el Hariri 1054 1122 tarafından yazılmış olan Maḳāmât iyilik doğruluk cömertlik alçak gönüllülük yardım severlik yiğitlik gibi temaların işlendiği elli kısa hikâyeden oluşur Hariri nin Maḳāmât ı 1102 1111 yılları arasında yazdığı sanılmaktadır Kitabın Abbasi Halifesi Müsterşid in 1118 1135 veziri Anuşirvan bin Halid e sunulduğu sanılmaktadır Makāme tıpkı meclis gibi oturulan yer anlamına gelir mevki anlamındaki makam sözcüğü de bu kökten türemiştir Makamat makamenin çoğuludur yani makameler celseler oturumlar anlamına gelir Geçmişte insanlar ateşin ocağın vb etrafında toplanıp birbirlerine hikâyeler anlatırlardı Burada her bir celsede oturumda anlatılan hikâyeler kıssalar kastedilmiştir Maḳāmât bir tür nasihat eseridir ve öykülerde düzenbazlar kötü niyetliler halka kötü davranan hükümdarlar yöneticiler eleştirilip gülünç duruma düşürülür Öykülerde bolca vecize atasözü deyim kullanılır Hikayeler Suruç Nusaybin Şam Tiflis Semrkand gibi şehirlerde geçer Öykülerin ana karakteri Ebu Zeyd adlı dilenci kılığında dünyayı dolaşan kurnaz ve düzenbaz biridir Güzel konuşmasıyla insanları aldatır Amacına ulaşmak için her türlü yalanı söyler Onun zıt kişiliği ise dürüst bir insan olan Haris tir Ebu Zeyd in bozduğunu Haris düzeltmeye çalışır Metnin içindeki espri ve mesajları anlayabilmek için Arapçayı ileri derecede bilmek şarttır Zira çoğu öyküdeki mesaj Arapçadaki mecaz anlamlara dayanılarak üretilmiştir Maḳāmât sevilen bir eser olduğundan Arap İslam dünyasında çok sayıda el yazması kopyası vardır Eserin Batıda tanıtan Jacobus Golius tur Leiden 1656 Albertus Schultens üç makāmeyi Latinceye çevirip basmıştır Leiden 1731 Caussin de Perceval de yapıtı tam metin olarak yayımlamıştır Paris 1819 Ama eseri tanıtan asıl kişi meşhur Fransız şarkiyatçı Silvestre de Sacy dir Osmanlı dünyasında Arapça bilenler dışında tanınmayan kitabın bazı bölümleri ya da bütünü 19 yüzyıl sonlarında ve 20 yüzyıl başlarında Tâhir Selâm Muhammed Beg Ahmed Hamdi Şirvânî Manastırlı Dâniş Ahmed Efendi Antepli Münif Ahmed Paşa Hâşim Veli Abdurrahman Kâmil Yetkin gibi farklı isimlerce yayımlanmıştır

Basra da doğan el Hariri 1054 1122 tarafından yazılmış olan Maḳāmât iyilik doğruluk cömertlik alçak gönüllülük yardım severlik yiğitlik gibi temaların işlendiği elli kısa hikâyeden oluşur Hariri nin Maḳāmât ı 1102 1111 yılları arasında yazdığı sanılmaktadır Kitabın Abbasi Halifesi Müsterşid in 1118 1135 veziri Anuşirvan bin Halid e sunulduğu sanılmaktadır Makāme tıpkı meclis gibi oturulan yer anlamına gelir mevki anlamındaki makam sözcüğü de bu kökten türemiştir Makamat makamenin çoğuludur yani makameler celseler oturumlar anlamına gelir Geçmişte insanlar ateşin ocağın vb etrafında toplanıp birbirlerine hikâyeler anlatırlardı Burada her bir celsede oturumda anlatılan hikâyeler kıssalar kastedilmiştir Maḳāmât bir tür nasihat eseridir ve öykülerde düzenbazlar kötü niyetliler halka kötü davranan hükümdarlar yöneticiler eleştirilip gülünç duruma düşürülür Öykülerde bolca vecize atasözü deyim kullanılır Hikayeler Suruç Nusaybin Şam Tiflis Semrkand gibi şehirlerde geçer Öykülerin ana karakteri Ebu Zeyd adlı dilenci kılığında dünyayı dolaşan kurnaz ve düzenbaz biridir Güzel konuşmasıyla insanları aldatır Amacına ulaşmak için her türlü yalanı söyler Onun zıt kişiliği ise dürüst bir insan olan Haris tir Ebu Zeyd in bozduğunu Haris düzeltmeye çalışır Metnin içindeki espri ve mesajları anlayabilmek için Arapçayı ileri derecede bilmek şarttır Zira çoğu öyküdeki mesaj Arapçadaki mecaz anlamlara dayanılarak üretilmiştir Maḳāmât sevilen bir eser olduğundan Arap İslam dünyasında çok sayıda el yazması kopyası vardır Eserin Batıda tanıtan Jacobus Golius tur Leiden 1656 Albertus Schultens üç makāmeyi Latinceye çevirip basmıştır Leiden 1731 Caussin de Perceval de yapıtı tam metin olarak yayımlamıştır Paris 1819 Ama eseri tanıtan asıl kişi meşhur Fransız şarkiyatçı Silvestre de Sacy dir Osmanlı dünyasında Arapça bilenler dışında tanınmayan kitabın bazı bölümleri ya da bütünü 19 yüzyıl sonlarında ve 20 yüzyıl başlarında Tâhir Selâm

Basra da doğan el Hariri 1054 1122 tarafından yazılmış olan Ma amât iyilik doğruluk cömertlik alçak gönüllülük yardım severlik yiğitlik gibi temaların işlendiği elli kısa hikâyeden oluşur Hariri nin Ma amât ı 1102 1111 yılları arasında yazdığı sanılmaktadır Kitabın Abbasi Halifesi Müsterşid in 1118 1135 veziri Anuşirvan bin Halid e sunulduğu sanılmaktadır Makame tıpkı meclis gibi oturulan yer anlamına gelir mevki anlamındaki makam sözcüğü de bu kökten türemiştir Makamat makamenin çoğuludur yani makameler celseler oturumlar anlamına gelir Geçmişte insanlar ateşin ocağın vb etrafında toplanıp birbirlerine hikâyeler anlatırlardı Burada her bir celsede oturumda anlatılan hikâyeler kıssalar kastedilmiştir Ma amât bir tür nasihat eseridir ve öykülerde düzenbazlar kötü niyetliler halka kötü davranan hükümdarlar yöneticiler eleştirilip gülünç duruma düşürülür Öykülerde bolca vecize atasözü deyim kullanılır Hikayeler Suruç Nusaybin Şam Tiflis Semrkand gibi şehirlerde geçer Öykülerin ana karakteri Ebu Zeyd adlı dilenci kılığında dünyayı dolaşan kurnaz ve düzenbaz biridir Güzel konuşmasıyla insanları aldatır Amacına ulaşmak için her türlü yalanı söyler Onun zıt kişiliği ise dürüst bir insan olan Haris tir Ebu Zeyd in bozduğunu Haris düzeltmeye çalışır Metnin içindeki espri ve mesajları anlayabilmek için Arapçayı ileri derecede bilmek şarttır Zira çoğu öyküdeki mesaj Arapçadaki mecaz anlamlara dayanılarak üretilmiştir Ma amât sevilen bir eser olduğundan Arap İslam dünyasında çok sayıda el yazması kopyası vardır Eserin Batıda tanıtan Jacobus Golius tur Leiden 1656 Albertus Schultens üç makameyi Latinceye çevirip basmıştır Leiden 1731 Caussin de Perceval de yapıtı tam metin olarak yayımlamıştır Paris 1819 Ama eseri tanıtan asıl kişi meşhur Fransız şarkiyatçı Silvestre de Sacy dir Osmanlı dünyasında Arapça bilenler dışında tanınmayan kitabın bazı bölümleri ya da bütünü 19 yüzyıl sonlarında ve 20 yüzyıl başlarında Tâhir Selâm Muhammed Beg Ahmed Hamdi Şirvânî Manastırlı Dâniş Ahmed Efendi Antepli Münif Ahmed Paşa Hâşim Veli Abdurrahman Kâmil Yetkin gibi farklı isimlerce yayımlanmıştır

Basra da doğan el Hariri 1054 1122 tarafından yazılmış olan Maḳāmât iyilik doğruluk cömertlik alçak gönüllülük yardım severlik yiğitlik gibi temaların işlendiği elli kısa hikâyeden oluşur Hariri nin Maḳāmât ı 1102 1111 yılları arasında yazdığı sanılmaktadır Kitabın Abbasi Halifesi Müsterşid in 1118 1135 veziri Anuşirvan bin Halid e sunulduğu sanılmaktadır Makāme tıpkı meclis gibi oturulan yer anlamına gelir mevki anlamındaki makam sözcüğü de bu kökten türemiştir Makamat makamenin çoğuludur yani makameler celseler oturumlar anlamına gelir Geçmişte insanlar ateşin ocağın vb etrafında toplanıp birbirlerine hikâyeler anlatırlardı Burada her bir celsede oturumda anlatılan hikâyeler kıssalar kastedilmiştir Maḳāmât bir tür nasihat eseridir ve öykülerde düzenbazlar kötü niyetliler halka kötü davranan hükümdarlar yöneticiler eleştirilip gülünç duruma düşürülür Öykülerde bolca vecize atasözü deyim kullanılır Hikayeler Suruç Nusaybin Şam Tiflis Semrkand gibi şehirlerde geçer Öykülerin ana karakteri Ebu Zeyd adlı dilenci kılığında dünyayı dolaşan kurnaz ve düzenbaz biridir Güzel konuşmasıyla insanları aldatır Amacına ulaşmak için her türlü yalanı söyler Onun zıt kişiliği ise dürüst bir insan olan Haris tir Ebu Zeyd in bozduğunu Haris düzeltmeye çalışır Metnin içindeki espri ve mesajları anlayabilmek için Arapçayı ileri derecede bilmek şarttır Zira çoğu öyküdeki mesaj Arapçadaki mecaz anlamlara dayanılarak üretilmiştir Maḳāmât sevilen bir eser olduğundan Arap İslam dünyasında çok sayıda el yazması kopyası vardır Eserin Batıda tanıtan Jacobus Golius tur Leiden 1656 Albertus Schultens üç makāmeyi Latinceye çevirip basmıştır Leiden 1731 Caussin de Perceval de yapıtı tam metin olarak yayımlamıştır Paris 1819 Ama eseri tanıtan asıl kişi meşhur Fransız şarkiyatçı Silvestre de Sacy dir Osmanlı dünyasında Arapça bilenler dışında tanınmayan kitabın bazı bölümleri ya da bütünü 19 yüzyıl sonlarında ve 20 yüzyıl başlarında Tâhir Selâm Muhammed Beg Ahmed Hamdi Şirvânî Manastırlı Dâniş Ahmed Efendi Antepli Münif Ahmed Paşa Hâşim Veli Abdurrahman Kâmil Yetkin gibi farklı isimlerce yayımlanmıştır