El Münteka Min Ahbaril Mustafa Hadislerle İslam Fıkhı — Mecduddin İbn Teymiyye

Bağdat tan Harran a dönen İbn Teymiyye burada başta amcası olmak üzere Hanbel el Mükebbir Abdülkādir el Hâfız gibi hocaların derslerine katıldıysa da tekrar Bağdat a gitti İkinci Bağdat seyahatinde çeşitli ilimleri okuma imkânı bularak fıkıh yanında matematik cebir geometri ve ferâiz gibi ilimleri tahsil etti Bir ara Dımaşk a gitti oradan geçtiği Harran da amcasının oğlu Seyfeddin in derslerine devam etti Onun ölümü üzerine yerine geçerek ders vermeye başladı ve özellikle tefsir kıraat fıkıh okuttu Oğlu Şehâbeddin Abdülhalîm Abdülmü min ed Dimyâtî Emînüddin İbn Şukayr el Harrânî Abdülganî b Mansûr el Müezzin Muhammed b Muhammed el Kencî Muhammed b Kazzâz Muhammed b Abdülmuhsin el Harrât gibi şahsiyetler kendisinden hadis öğrendi Oğlu Şehâbeddin Abdülhalîm ile el Muḫtaṣar ın müellifi İbn Temîm ondan fıkıh Ebû Abdullah el Kayrevânî kıraat okudu Hayatının sonlarına doğru hacca giden 651 1253 54 İbn Teymiyye dönüşte Bağdat a uğradı Burada kendisiyle görüştüğü Ebû Muhammed İbnü l Cevzî Bağdat ta kalmasını istediyse de bu teklifi kabul etmeyip Harran a döndü 1 Şevval 652 de 14 Kasım 1254 burada vefat etti Zehebî İbn Teymiyye nin hâfıza ve zekâsına olan hayranlığını dile getirmiş bilhassa fıkıh fıkıh usulü hadis kıraat ve tefsirde üstat kabul edildiğini söylemiştir İbn Mâlik de onun fıkıhtaki üstün derecesini Hz Dâvûd un demircilikteki maharetine benzetmiştir Özellikle Hanbelî fıkhında derinleşen İbn Teymiyye kendisine sorulan sorulara çok yönlü cevaplar verir öğrencilerini iyi yetiştirmek için hiçbir fedakârlıktan kaçınmazdı İlmî münazaralardaki üstün başarısı hazırcevaplığı ve düşüncelerini rahatlıkla ifade etmesi onun kaynaklarda ortaklaşa zikredilen özellikleridir Eserleri 1 el Münteḳā min aḫbâri l Muṣṭafâ Delhi 1296 1332 nşr Muhammed Hâmid el Fıkī I II Kahire 1350 1351 1931 1933 1398 1978 Beyrut 1398 Riyad 1402 1403 Eser ayrıca Münteḳa l aḫbâr min eḥâdîs i seyyidi l aḫyâr Münteḳa l aḥkâm el Münteḳā min eḥâdîs i l aḥkâm gibi çeşitli adlarla da anılmış ve bunların bazılarının farklı eserler olduğu ileri sürülmüştür Kütüb i Sitte ve Ahmed b Hanbel in el Müsned inden seçilip konularına göre sıralanmış ahkâm hadislerini ihtiva eden eser üzerinde Muhammed b Ali eş Şevkânî Neylü l evṭâr şerḥu Münteḳa l aḫbâr adıyla bir şerh yazmış olup her iki kitap birlikte basılmıştır Kahire 1297 1344 1347 1357 Ebü l Feth Muhammed b Abdürreşîd b Mahmûd el Keşmîrî nin eser üzerine Nüzülü men itteḳā bi keşfi aḥvâli l Münteḳā adıyla yaptığı çalışma birkaç risâle ile birlikte el Münteḳā min aḫbâri l Muṣṭafâ nın kenarında yayımlanmıştır Delhi 1296 1332 2 el Muḥarrer fi l fıḳh ʿalâ meẕhebi l İmâm Aḥmed b Ḥanbel I II Riyad 1984 2 bs Özellikle talebelerin kolay ezberlemesi için fıkhî istidlâller kaydedilmeden muhtasar bir tarzda yazılmıştır Şemseddin İbn Müflih el Makdisî nin eser üzerinde en Nüket ve l fevâʾidi s seniyye ʿalâ müşkili l Muḥarrer adıyla yaptığı çalışma el Muḥarrer ile birlikte basılmıştır I II Kahire 1369 1950 Riyad 1984 Ayrıca Abdülmün im b Abdülhak el Katîî nin esere Taḥrîrü l muḳarrer fî şerḥi l Muḥarrer adıyla bir şerh yazdığı belirtilmiş Abdülkādir Bedrân s 433 Abdurrahman b Mahmûd b Ubeydân el Ba lî de Zevâʾidü l Kâfî ve l Muḥarrer ʿale l Muḳniʿ adlı bir çalışma yapmıştır Dımaşk 1379 1959 Riyad 1401 1981 3 el Müsevvede fî uṣûli l fıḳh Müellifin tamamlayamadığı bir çalışma olup oğlu Abdülhalîm ile torunu Takıyyüddin İbn Teymiyye esere son şeklini vermişlerdir nşr Muhammed Muhyiddin el Hatîb Kahire 1383 1964 1983 Beyrut ts nşr Ahmed b İbrâhim ez Zervâ Riyad 1405 4 Münteha l ġāye fî şerḥi l Hidâye Ebü l Hattâb el Kelvezânî nin Hanbelî fıkhına dair el Hidâye adlı eserinin şerhidir Hac bahsine kadar olan kısmı dört büyük cilt halinde temize çekilmiş olan eserin devamı müsvedde halinde kalmıştır İbn Receb II 252 Çok sayıda eser yazdığı belirtilen İbn Teymiyye nin Kitâb fi l eḥâdîs i l mevżûʿa elletî yervîha l ʿâmme ve l

590 1194 yılı civarında Harran da doğdu Pek çok âlim yetiştiren bir aileye mensup olup Takıyyüddin İbn Teymiyye nin dedesidir Küçük yaşta Kur an ı ezberledikten sonra amcası Fahreddin el Hatîb ve Abdülkādir er Ruhâvî den fıkıh okudu 603 te 1206 1207 amcasının oğlu Seyfeddin Abdülganî ile Bağdat a gitti ve bu şehirde kaldığı altı yıl boyunca Ahmed b Sükeyne İbn Taberzed Yûsuf b Kâmil Ziyâ b Hureyf gibi hocalardan fıkıh ilm i hilâf ve Arapça dersleri aldı Abdülvâhid b Sultân dan Sıbtu l Hayyât ın el Mübhic fi l ḳırâʾât adlı kitabını okudu Bağdat tan Harran a dönen İbn Teymiyye burada başta amcası olmak üzere Hanbel el Mükebbir Abdülkādir el Hâfız gibi hocaların derslerine katıldıysa da tekrar Bağdat a gitti İkinci Bağdat seyahatinde çeşitli ilimleri okuma imkânı bularak fıkıh yanında matematik cebir geometri ve ferâiz gibi ilimleri tahsil etti Bir ara Dımaşk a gitti oradan geçtiği Harran da amcasının oğlu Seyfeddin in derslerine devam etti Onun ölümü üzerine yerine geçerek ders vermeye başladı ve özellikle tefsir kıraat fıkıh okuttu Oğlu Şehâbeddin Abdülhalîm Abdülmü min ed Dimyâtî Emînüddin İbn Şukayr el Harrânî Abdülganî b Mansûr el Müezzin Muhammed b Muhammed el Kencî Muhammed b Kazzâz Muhammed b Abdülmuhsin el Harrât gibi şahsiyetler kendisinden hadis öğrendi Oğlu Şehâbeddin Abdülhalîm ile el Muḫtaṣar ın müellifi İbn Temîm ondan fıkıh Ebû Abdullah el Kayrevânî kıraat okudu Hayatının sonlarına doğru hacca giden 651 1253 54 İbn Teymiyye dönüşte Bağdat a uğradı Burada kendisiyle görüştüğü Ebû Muhammed İbnü l Cevzî Bağdat ta kalmasını istediyse de bu teklifi kabul etmeyip Harran a döndü 1 Şevval 652 de 14 Kasım 1254 burada vefat etti Zehebî İbn Teymiyye nin hâfıza ve zekâsına olan hayranlığını dile getirmiş bilhassa fıkıh fıkıh usulü hadis kıraat ve tefsirde üstat kabul edildiğini söylemiştir İbn Mâlik de onun fıkıhtaki üstün derecesini Hz Dâvûd un demircilikteki maharetine benzetmiştir Özellikle Hanbelî fıkhında de