El Umm Şafii Fıkıh Külliyatı Cilt 1 — İmam Şafii

Şafii mezhebinin kurucusu Ebû Abdullah Muhammed b İdris eş Şafii v 204 820 son dönem çalışmalarında önemli bir yer tutuyor Temel İslamî değerlere Batılı ilim adamları tarafından yapılan saldırılar artınca İmam Şafii gibi naslara bağlı temel İslamî değerleri delilleriyle ortaya koyan salih âlimlere ihtiyaç artar Çünkü İmam Şafii fıkıh usulünün ilk mimarı hadis usulünün ana kaidelerini ilk ortaya koyan ehl i rey ile ehl i hadisin görüşlerini bir noktada birleştiren ve ümmet bütünlüğünün temellerini oluşturan âlimdir Hadis fıkıh usul Arap dili ve Kur ân ilimleri hususunda İslam ilim tarihinde önemli bir yeri vardır İmam Şafii Mekke havzası ilmini Yemen fıkhını Medine ilim ve yaşayışım Bağdad rey ini ve Mısır ilmini nefsinde toplayan ve kendi anlayışını tüm bu ilimlere vakıf olarak ortaya koyan ender âlimlerdendir O naslara son derece bağlı ve Hz Peygamber s a v i Kur ân ın vasıflandırdığı şekilde tanıyan ve tanıtan bir müctehiddir İmam Şafiinin Türkiye de yeteri kadar tanınmadığını müşahede ettik Bu yüzden de bu eksikliği gidermek için İmam m ana kitabı sayılabilecek olan el Umm kitabını Türkçeye çevirterek bu boşluğu kapatmak istedik el Umm Muhammed b İdris eş Şafiî r a ın meşhur kitabıdır İslam ın saf kaynağından zengin rivayetlerinden ve doyurucu bilgilerinden istifade etmek isteyenlere hadis ve fıkıh öğrenme arzusu içinde olanlara hadislerini tahkik tahric ederek ve konuları başlıklar halinde hazırlanmış bir şekilde sunacağız Eserin içine aldığı başlıca konular 1 Fer î konular kitabın çoğunu bunlar teşkil etmektedir 2 Usul ile ilgili olanlar el Umm un girişi olan er Risale kitabı gibi hadiste ihtilaflı konular ilmin toplanması ve benzerleri 3 Mukayeseli fıkıh İmam Malik ile İmam Şafii arasındaki ihtilaflar İmam Ebû Hanife ile İbn Ebû Leyla nın arasındaki ihtilaflar ve benzerleri

Şafii mezhebinin kurucusu Ebû Abdullah Muhammed b İdris eş Şafii v 204 820 son dönem çalışmalarında önemli bir yer tutuyor Temel İslamî değerlere Batılı ilim adamları tarafından yapılan saldırılar artınca İmam Şafii gibi naslara bağlı temel İslamî değerleri delilleriyle ortaya koyan salih âlimlere ihtiyaç artar Çünkü İmam Şafii fıkıh usulünün ilk mimarı hadis usulünün ana kaidelerini ilk ortaya koyan ehl i rey ile ehl i hadisin görüşlerini bir noktada birleştiren ve ümmet bütünlüğünün temellerini oluşturan âlimdir Hadis fıkıh usul Arap dili ve Kur ân ilimleri hususunda İslam ilim tarihinde önemli bir yeri vardır İmam Şafii Mekke havzası ilmini Yemen fıkhını Medine ilim ve yaşayışım Bağdad rey ini ve Mısır ilmini nefsinde toplayan ve kendi anlayışını tüm bu ilimlere vakıf olarak ortaya koyan ender âlimlerdendir O naslara son derece bağlı ve Hz Peygamber s a v i Kur ân ın vasıflandırdığı şekilde tanıyan ve tanıtan bir müctehiddir İmam Şafiinin Türkiye de yeteri kadar tanınmadığını müşahede ettik Bu yüzden de bu eksikliği gidermek için İmam m ana kitabı sayılabilecek olan el Umm kitabını Türkçeye çevirterek bu boşluğu kapatmak istedik el Umm Muhammed b İdris eş Şafiî r a ın meşhur kitabıdır İslam ın saf kaynağından zengin rivayetlerinden ve doyurucu bilgilerinden istifade etmek isteyenlere hadis ve fıkıh öğrenme arzusu içinde olanlara hadislerini tahkik tahric ederek ve konuları başlıklar halinde hazırlanmış bir şekilde sunacağız Eserin içine aldığı başlıca konular 1 Fer î konular kitabın çoğunu bunlar teşkil etmektedir 2 Usul ile ilgili olanlar el Umm un girişi olan er Risale kitabı gibi hadiste ihtilaflı konular ilmin toplanması ve benzerleri 3 Mukayeseli fıkıh İmam Malik ile İmam Şafii arasındaki ihtilaflar İmam Ebû Hanife ile İbn Ebû Leyla nın arasındaki ihtilaflar ve benzerleri

El Umm Cilt 3 Şafii Fıkıh Külliyatı Buruç Yayınları

El Umm Cilt 2 Ciltli

El Umm Şafii Fıkıh Külliyatı Cilt 2 Hicrî 150 Miladî 767 yılında Filistinin Gazze şehrinde doğdu Babası İdris bir iş için Gazzeye gitmiş orada iken vefat etmişti Dedelerinden biri olan Şafiî İbn es Sâibe nisbeten Şafiî olarak bilinir Soyu Kureyş kabilesinden Abd i Menâfta Hz Peygamberin soyuyla birleşir Henüz küçük yaşta iken babasını kaybeder Fakir bir şekilde yaşayan annesi oğlunu alıp Mekkeye gitmeğe karar verir Mekkede daha küçük yaşta kendisini ilme veren İmam Şafiî yedi yaşında Kurân ı Kerimi on yaşında da İmam Mâlikin el Muvatta adlı hadis kitabını ezberlemiş ve on beş yaşına geldiğinde fetva verebilecek bir seviyeye ulaşmıştı Bundan sonra yirmi yıla yakın bir süre çölde Huzeyl kabilesi içinde yaşayarak fasih Arapçayı ve câhiliye şiirlerini öğrendi Hatta Asmaî onun hakkında Huzaylin şiirlerini Kureyşten Muhammed b İdris denen bir genç ile düzelttim demiştir Böylece edip ve Arapçada söz sahibi olmuştur Akabinde birçok alimden hadis okudu Mekke valisinin bir tavsiye mektubu ile Medineye gitti Burada İmam Mâlike el Muvatta adlı eserinin tamamını arzetti Daha sonra tamamen fıkha yönelerek İmam Mâlikten Hicaz fıkhını öğrendi Şafiînin eşsiz kavrayış ve üstün zekâsını müşahede eden İmam Mâlik ona şu anlamlı tavsiyede bulundu Muhammed Allahtan kork günahtan sakın çünkü ben senin büyük bir şahsiyet olacağını ümid ediyorum Gönlüne Allahın koymuş olduğu bu nuru günahla söndürme Medinede İmam Mâlikten fıkıh ve hadis ilmi aldı Süfyan b Uyeyneden Fudayl b İyâz ve amcası Muhammed b Şâfi ve diğerlerinden hadis rivayet etti İmam Şâfiî bu arada çalışmak zorunda olduğu için bir süre Yemene gitti Yemen kâdısı Musab b Abdillah el Kureşî orada kendisine resmî bir iş bulmuştu Bu arada Halîfe Hârun er Raşîd Hz Ali taraftarlarının bir harekâtından korkuyordu Yemen tarafından yakalanıp getirilen Şiîler arasında Şiî olmadığı halde Şâfiî de Medînede Halîfenin huzuruna çıkarıldı Suçsuzluğu anlaşılınca Halife onu serbest bıraktırdı ve maddî yardımda bulundu Sonra H 183 ve 195te Bağdata gitti Orada Muhammed b Hasan eş Şeybânîden Irak fakihlerinin kitaplarını okudu Onunla fikir alış verişinde bulundu İmam Şâfiî bundan sonra H 187de Mekkede ve 195te Bağdatta İmam Ahmed b Hanbel Ö 241 855 ile buluştu Ondan Hanbelî fıkhını ve usulünü Kuranın nâsih ve mensuhunu öğrendi Bağdadta onun eski mezhebinin esaslarını ihtiva eden el Hucce adlı eserini yazdı Sonra H 200de görüşlerinin en çok yaygınlaşacağı Mısıra gitti 204 819da Recebin son cuma günü Mısırda vefat etti ve orada defnedildi el Hudarî Tarihut Teşrîil İslâmî Kahire 1358 1939 s 254 vd Muhammed Ebû Zehra Usulül Fıkh Kahire t y s 12 vd ez Zühaylî el Fıkhul İslâmî ve Edilletüh Dimaşk 1405 1985 I 35 36 Hamdi Döndüren Delilleriyle İslâm Hukuku İstanbul 1983 9 78 vd İmam Şâfiînin er Risâle adlı eseri fıkıh usulünde ilk kaleme alınan usul kitabıdır Hanefilerde usul müctehid imamlar devrinde yazılı bir eser haline getirilmemiş daha sonra fürûdan hareket edilerek usûl kaideleri belirlenmiştir İmam Şâfî işin başında er Risâleyi yazarak sonraki Şâfiî bilginlerini bu külfetten kurtarmıştır İmam Şâfiinin el Ümm adlı eseri ise Mısırda mezhep görüşlerini kapsayan bir fıkıh eseridir Onun ilmî ve edebî şahsiyeti yanında takvâsı olgun karakteri ve güzel ahlâkı da zikredilmesi gereken hususlardandır Kendisine Sıffın meselesi sorulunca şu anlamlı cevabı vermişti Ömer b Abdülazîze Sıffînda ölenler sorulunca o Allahın elimi bulaşmaktan koruduğu kanlardır demişti Şimdi ben de dilimi bu kana bulaştırmak istemiyorum Öğrencileri onun hakkında Şafiî Hzleri bir âyeti tefsir etmeye başlayınca sanki o âyetin indirilişini görmüş gibi büyük bir vukufla konuşurdu derler Yazar İmam Şafii Sayfa Sayısı 496 Çeviri Ebat 13X21 Basım Dili Türkçe Basım Tarihi Ocak 2019 Kağıt Cinsi 1 hamur Kredi Kartı Tek Çekim 525 00

Ehli Sünnetin İlk Yazılı Fıkıh Kitabı Özelliğine Sahip bu Eser İmam Şafii Hicrî 150 Miladî 767 yılında Filistin in Gazze şehrinde doğdu Babası İdris bir iş için Gazze ye gitmiş orada iken vefat etmişti Dedelerinden biri olan Şafiî İbn es Sâib e nisbeten Şafiî olarak bilinir Soyu Kureyş kabilesinden Abd i Menâf ta Hz Peygamber in soyuyla birleşir Henüz küçük yaşta iken babasını kaybeder Fakir bir şekilde yaşayan annesi oğlunu alıp Mekke ye gitmeğe karar verir Mekke de daha küçük yaşta kendisini ilme veren İmam Şafiî yedi yaşında Kur ân ı Kerim i on yaşında da İmam Mâlik in el Muvatta adlı hadis kitabını ezberlemiş ve on beş yaşına geldiğinde fetva verebilecek bir seviyeye ulaşmıştı Bundan sonra yirmi yıla yakın bir süre çölde Huzeyl kabilesi içinde yaşayarak fasih Arapça yı ve câhiliye şiirlerini öğrendi Hatta Asmaî onun hakkında Huzayl in şiirlerini Kureyş ten Muhammed b İdris denen bir genç ile düzelttim demiştir Böylece edip ve Arapçada söz sahibi olmuştur Akabinde birçok alimden hadis okudu Mekke valisinin bir tavsiye mektubu ile Medine ye gitti Burada İmam Mâlik e el Muvatta adlı eserinin tamamını arzetti Daha sonra tamamen fıkha yönelerek İmam Mâlik ten Hicaz fıkhını öğrendi Şafiî nin eşsiz kavrayış ve üstün zekâsını müşahede eden İmam Mâlik ona şu anlamlı tavsiyede bulundu Muhammed Allah tan kork günahtan sakın çünkü ben senin büyük bir şahsiyet olacağını ümid ediyorum Gönlüne Allah ın koymuş olduğu bu nuru günahla söndürme Medine de İmam Mâlik ten fıkıh ve hadis ilmi aldı Süfyan b Uyeyne den Fudayl b İyâz ve amcası Muhammed b Şâfi ve diğerlerinden hadis rivayet etti İmam Şâfiî bu arada çalışmak zorunda olduğu için bir süre Yemen e gitti Yemen kâdısı Mus ab b Abdillah el Kureşî orada kendisine resmî bir iş bulmuştu Bu arada Halîfe Hârun er Raşîd Hz Ali taraftarlarının bir harekâtından korkuyordu Yemen tarafından yakalanıp getirilen Şiîler arasında Şiî olmadığı halde Şâfiî de Medîne de Halîfe nin huzuruna çıkarıldı Suçsuzluğu anlaşılınca Halife onu serbest bıraktırdı ve maddî yardımda bulundu Sonra H 183 ve 195 te Bağdat a gitti Orada Muhammed b Hasan eş Şeybânî den Irak fakihlerinin kitaplarını okudu Onunla fikir alış verişinde bulundu İmam Şâfiî bundan sonra H 187 de Mekke de ve 195 te Bağdat ta İmam Ahmed b Hanbel Ö 241 855 ile buluştu Ondan Hanbelî fıkhını ve usulünü Kur an ın nâsih ve mensuhunu öğrendi Bağdad ta onun eski mezhebinin esaslarını ihtiva eden el Hucce adlı eserini yazdı Sonra H 200 de görüşlerinin en çok yaygınlaşacağı Mısır a gitti 204 819 da Receb in son cuma günü Mısır da vefat etti ve orada defnedildi el Hudarî Tarihu t Teşrîi l İslâmî Kahire 1358 1939 s 254 vd Muhammed Ebû Zehra Usulü l Fıkh Kahire t y s 12 vd ez Zühaylî el Fıkhu l İslâmî ve Edilletüh Dimaşk 1405 1985 I 35 36 Hamdi Döndüren Delilleriyle İslâm Hukuku İstanbul 1983 9 78 vd İmam Şâfiî nin er Risâle adlı eseri fıkıh usulünde ilk kaleme alınan usul kitabıdır Hanefilerde usul müctehid imamlar devrinde yazılı bir eser haline getirilmemiş daha sonra fürûdan hareket edilerek usûl kaideleri belirlenmiştir İmam Şâfî işin başında er Risâle yi yazarak sonraki Şâfiî bilginlerini bu külfetten kurtarmıştır İmam Şâfii nin el Ümm adlı eseri ise Mısır da mezhep görüşlerini kapsayan bir fıkıh eseridir Onun ilmî ve edebî şahsiyeti yanında takvâsı olgun karakteri ve güzel ahlâkı da zikredilmesi gereken hususlardandır Kendisine Sıffın meselesi sorulunca şu anlamlı cevabı vermişti Ömer b Abdülazîz e Sıffîn da ölenler sorulunca o Allah ın elimi bulaşmaktan koruduğu kanlardır demişti Şimdi ben de dilimi bu kana bulaştırmak istemiyorum Öğrencileri onun hakkında Şafiî Hz leri bir âyeti tefsir etmeye başlayınca sanki o âyetin indirilişini görmüş gibi büyük bir vukufla konuşurdu derler

Ehli Sünnetin İlk Yazılı Fıkıh Kitabı Özelliğine Sahip bu Eser İmam Şafii Hicrî 150 Miladî 767 yılında Filistin in Gazze şehrinde doğdu Babası İdris bir iş için Gazze ye gitmiş orada iken vefat etmişti Dedelerinden biri olan Şafiî İbn es Sâib e nisbeten Şafiî olarak bilinir Soyu Kureyş kabilesinden Abd i Menâf ta Hz Peygamber in soyuyla birleşir Henüz küçük yaşta iken babasını kaybeder Fakir bir şekilde yaşayan annesi oğlunu alıp Mekke ye gitmeğe karar verir Mekke de daha küçük yaşta kendisini ilme veren İmam Şafiî yedi yaşında Kur ân ı Kerim i on yaşında da İmam Mâlik in el Muvatta adlı hadis kitabını ezberlemiş ve on beş yaşına geldiğinde fetva verebilecek bir seviyeye ulaşmıştı Bundan sonra yirmi yıla yakın bir süre çölde Huzeyl kabilesi içinde yaşayarak fasih Arapça yı ve câhiliye şiirlerini öğrendi Hatta Asmaî onun hakkında Huzayl in şiirlerini Kureyş ten Muhammed b İdris denen bir genç ile düzelttim demiştir Böylece edip ve Arapçada söz sahibi olmuştur Akabinde birçok alimden hadis okudu Mekke valisinin bir tavsiye mektubu ile Medine ye gitti Burada İmam Mâlik e el Muvatta adlı eserinin tamamını arzetti Daha sonra tamamen fıkha yönelerek İmam Mâlik ten Hicaz fıkhını öğrendi Şafiî nin eşsiz kavrayış ve üstün zekâsını müşahede eden İmam Mâlik ona şu anlamlı tavsiyede bulundu Muhammed Allah tan kork günahtan sakın çünkü ben senin büyük bir şahsiyet olacağını ümid ediyorum Gönlüne Allah ın koymuş olduğu bu nuru günahla söndürme Medine de İmam Mâlik ten fıkıh ve hadis ilmi aldı Süfyan b Uyeyne den Fudayl b İyâz ve amcası Muhammed b Şâfi ve diğerlerinden hadis rivayet etti İmam Şâfiî bu arada çalışmak zorunda olduğu için bir süre Yemen e gitti Yemen kâdısı Mus ab b Abdillah el Kureşî orada kendisine resmî bir iş bulmuştu Bu arada Halîfe Hârun er Raşîd Hz Ali taraftarlarının bir harekâtından korkuyordu Yemen tarafından yakalanıp getirilen Şiîler arasında Şiî olmadığı halde Şâfiî de Medîne de Halîfe nin huzuruna çıkarıldı Suçsuzluğu anlaşılınca Halife onu serbest bıraktırdı ve maddî yardımda bulundu Sonra H 183 ve 195 te Bağdat a gitti Orada Muhammed b Hasan eş Şeybânî den Irak fakihlerinin kitaplarını okudu Onunla fikir alış verişinde bulundu İmam Şâfiî bundan sonra H 187 de Mekke de ve 195 te Bağdat ta İmam Ahmed b Hanbel Ö 241 855 ile buluştu Ondan Hanbelî fıkhını ve usulünü Kur an ın nâsih ve mensuhunu öğrendi Bağdad ta onun eski mezhebinin esaslarını ihtiva eden el Hucce adlı eserini yazdı Sonra H 200 de görüşlerinin en çok yaygınlaşacağı Mısır a gitti 204 819 da Receb in son cuma günü Mısır da vefat etti ve orada defnedildi el Hudarî Tarihu t Teşrîi l İslâmî Kahire 1358 1939 s 254 vd Muhammed Ebû Zehra Usulü l Fıkh Kahire t y s 12 vd ez Zühaylî el Fıkhu l İslâmî ve Edilletüh Dimaşk 1405 1985 I 35 36 Hamdi Döndüren Delilleriyle İslâm Hukuku İstanbul 1983 9 78 vd İmam Şâfiî nin er Risâle adlı eseri fıkıh usulünde ilk kaleme alınan usul kitabıdır Hanefilerde usul müctehid imamlar devrinde yazılı bir eser haline getirilmemiş daha sonra fürûdan hareket edilerek usûl kaideleri belirlenmiştir İmam Şâfî işin başında er Risâle yi yazarak sonraki Şâfiî bilginlerini bu külfetten kurtarmıştır İmam Şâfii nin el Ümm adlı eseri ise Mısır da mezhep görüşlerini kapsayan bir fıkıh eseridir Onun ilmî ve edebî şahsiyeti yanında takvâsı olgun karakteri ve güzel ahlâkı da zikredilmesi gereken hususlardandır Kendisine Sıffın meselesi sorulunca şu anlamlı cevabı vermişti Ömer b Abdülazîz e Sıffîn da ölenler sorulunca o Allah ın elimi bulaşmaktan koruduğu kanlardır demişti Şimdi ben de dilimi bu kana bulaştırmak istemiyorum Öğrencileri onun hakkında Şafiî Hz leri bir âyeti tefsir etmeye başlayınca sanki o âyetin indirilişini görmüş gibi büyük bir vukufla konuşurdu derler

Hicrî 150 Miladî 767 yılında Filistin in Gazze şehrinde doğdu Babası İdris bir iş için Gazze ye gitmiş orada iken vefat etmişti Dedelerinden biri olan Şafiî İbn es Sâib e nisbeten Şafiî olarak bilinir Soyu Kureyş kabilesinden Abd i Menâf ta Hz Peygamber in soyuyla birleşir Henüz küçük yaşta iken babasını kaybeder Fakir bir şekilde yaşayan annesi oğlunu alıp Mekke ye gitmeğe karar verir Mekke de daha küçük yaşta kendisini ilme veren İmam Şafiî yedi yaşında Kur ân ı Kerim i on yaşında da İmam Mâlik in el Muvatta adlı hadis kitabını ezberlemiş ve on beş yaşına geldiğinde fetva verebilecek bir seviyeye ulaşmıştı Bundan sonra yirmi yıla yakın bir süre çölde Huzeyl kabilesi içinde yaşayarak fasih Arapça yı ve câhiliye şiirlerini öğrendi Hatta Asmaî onun hakkında Huzayl in şiirlerini Kureyş ten Muhammed b İdris denen bir genç ile düzelttim demiştir Böylece edip ve Arapçada söz sahibi olmuştur Akabinde birçok alimden hadis okudu Mekke valisinin bir tavsiye mektubu ile Medine ye gitti Burada İmam Mâlik e el Muvatta adlı eserinin tamamını arzetti Daha sonra tamamen fıkha yönelerek İmam Mâlik ten Hicaz fıkhını öğrendi Şafiî nin eşsiz kavrayış ve üstün zekâsını müşahede eden İmam Mâlik ona şu anlamlı tavsiyede bulundu Muhammed Allah tan kork günahtan sakın çünkü ben senin büyük bir şahsiyet olacağını ümid ediyorum Gönlüne Allah ın koymuş olduğu bu nuru günahla söndürme Medine de İmam Mâlik ten fıkıh ve hadis ilmi aldı Süfyan b Uyeyne den Fudayl b İyâz ve amcası Muhammed b Şâfi ve diğerlerinden hadis rivayet etti İmam Şâfiî bu arada çalışmak zorunda olduğu için bir süre Yemen e gitti Yemen kâdısı Mus ab b Abdillah el Kureşî orada kendisine resmî bir iş bulmuştu Bu arada Halîfe Hârun er Raşîd Hz Ali taraftarlarının bir harekâtından korkuyordu Yemen tarafından yakalanıp getirilen Şiîler arasında Şiî olmadığı halde Şâfiî de Medîne de Halîfe nin huzuruna çıkarıldı Suçsuzluğu anlaşılınca Halife onu serbest bıraktırdı ve maddî yardımda bulundu Sonra H 183 ve 195 te Bağdat a gitti Orada Muhammed b Hasan eş Şeybânî den Irak fakihlerinin kitaplarını okudu Onunla fikir alış verişinde bulundu İmam Şâfiî bundan sonra H 187 de Mekke de ve 195 te Bağdat ta İmam Ahmed b Hanbel Ö 241 855 ile buluştu Ondan Hanbelî fıkhını ve usulünü Kur an ın nâsih ve mensuhunu öğrendi Bağdad ta onun eski mezhebinin esaslarını ihtiva eden el Hucce adlı eserini yazdı Sonra H 200 de görüşlerinin en çok yaygınlaşacağı Mısır a gitti 204 819 da Receb in son cuma günü Mısır da vefat etti ve orada defnedildi el Hudarî Tarihu t Teşrîi l İslâmî Kahire 1358 1939 s 254 vd Muhammed Ebû Zehra Usulü l Fıkh Kahire t y s 12 vd ez Zühaylî el Fıkhu l İslâmî ve Edilletüh Dimaşk 1405 1985 I 35 36 Hamdi Döndüren Delilleriyle İslâm Hukuku İstanbul 1983 9 78 vd İmam Şâfiî nin er Risâle adlı eseri fıkıh usulünde ilk kaleme alınan usul kitabıdır Hanefilerde usul müctehid imamlar devrinde yazılı bir eser haline getirilmemiş daha sonra fürûdan hareket edilerek usûl kaideleri belirlenmiştir İmam Şâfî işin başında er Risâle yi yazarak sonraki Şâfiî bilginlerini bu külfetten kurtarmıştır İmam Şâfii nin el Ümm adlı eseri ise Mısır da mezhep görüşlerini kapsayan bir fıkıh eseridir Onun ilmî ve edebî şahsiyeti yanında takvâsı olgun karakteri ve güzel ahlâkı da zikredilmesi gereken hususlardandır Kendisine Sıffın meselesi sorulunca şu anlamlı cevabı vermişti Ömer b Abdülazîz e Sıffîn da ölenler sorulunca o Allah ın elimi bulaşmaktan koruduğu kanlardır demişti Şimdi ben de dilimi bu kana bulaştırmak istemiyorum Öğrencileri onun hakkında Şafiî Hz leri bir âyeti tefsir etmeye başlayınca sanki o âyetin indirilişini görmüş gibi büyük bir vukufla konuşurdu derler

Hicrî 150 Miladî 767 yılında Filistin in Gazze şehrinde doğdu Babası İdris bir iş için Gazze ye gitmiş orada iken vefat etmişti Dedelerinden biri olan Şafiî İbn es Sâib e nisbeten Şafiî olarak bilinir Soyu Kureyş kabilesinden Abd i Menâf ta Hz Peygamber in soyuyla birleşir Henüz küçük yaşta iken babasını kaybeder Fakir bir şekilde yaşayan annesi oğlunu alıp Mekke ye gitmeğe karar verir Mekke de daha küçük yaşta kendisini ilme veren İmam Şafiî yedi yaşında Kur ân ı Kerim i on yaşında da İmam Mâlik in el Muvatta adlı hadis kitabını ezberlemiş ve on beş yaşına geldiğinde fetva verebilecek bir seviyeye ulaşmıştı Bundan sonra yirmi yıla yakın bir süre çölde Huzeyl kabilesi içinde yaşayarak fasih Arapça yı ve câhiliye şiirlerini öğrendi Hatta Asmaî onun hakkında Huzayl in şiirlerini Kureyş ten Muhammed b İdris denen bir genç ile düzelttim demiştir Böylece edip ve Arapçada söz sahibi olmuştur Akabinde birçok alimden hadis okudu Mekke valisinin bir tavsiye mektubu ile Medine ye gitti Burada İmam Mâlik e el Muvatta adlı eserinin tamamını arzetti Daha sonra tamamen fıkha yönelerek İmam Mâlik ten Hicaz fıkhını öğrendi Şafiî nin eşsiz kavrayış ve üstün zekâsını müşahede eden İmam Mâlik ona şu anlamlı tavsiyede bulundu Muhammed Allah tan kork günahtan sakın çünkü ben senin büyük bir şahsiyet olacağını ümid ediyorum Gönlüne Allah ın koymuş olduğu bu nuru günahla söndürme Medine de İmam Mâlik ten fıkıh ve hadis ilmi aldı Süfyan b Uyeyne den Fudayl b İyâz ve amcası Muhammed b Şâfi ve diğerlerinden hadis rivayet etti İmam Şâfiî bu arada çalışmak zorunda olduğu için bir süre Yemen e gitti Yemen kâdısı Mus ab b Abdillah el Kureşî orada kendisine resmî bir iş bulmuştu Bu arada Halîfe Hârun er Raşîd Hz Ali taraftarlarının bir harekâtından korkuyordu Yemen tarafından yakalanıp getirilen Şiîler arasında Şiî olmadığı halde Şâfiî de Medîne de Halîfe nin huzuruna çıkarıldı Suçsuzluğu anlaşılınca Halife onu serbest bıraktırdı ve maddî yardımda bulundu Sonra H 183 ve 195 te Bağdat a gitti Orada Muhammed b Hasan eş Şeybânî den Irak fakihlerinin kitaplarını okudu Onunla fikir alış verişinde bulundu İmam Şâfiî bundan sonra H 187 de Mekke de ve 195 te Bağdat ta İmam Ahmed b Hanbel Ö 241 855 ile buluştu Ondan Hanbelî fıkhını ve usulünü Kur an ın nâsih ve mensuhunu öğrendi Bağdad ta onun eski mezhebinin esaslarını ihtiva eden el Hucce adlı eserini yazdı Sonra H 200 de görüşlerinin en çok yaygınlaşacağı Mısır a gitti 204 819 da Receb in son cuma günü Mısır da vefat etti ve orada defnedildi el Hudarî Tarihu t Teşrîi l İslâmî Kahire 1358 1939 s 254 vd Muhammed Ebû Zehra Usulü l Fıkh Kahire t y s 12 vd ez Zühaylî el Fıkhu l İslâmî ve Edilletüh Dimaşk 1405 1985 I 35 36 Hamdi Döndüren Delilleriyle İslâm Hukuku İstanbul 1983 9 78 vd İmam Şâfiî nin er Risâle adlı eseri fıkıh usulünde ilk kaleme alınan usul kitabıdır Hanefilerde usul müctehid imamlar devrinde yazılı bir eser haline getirilmemiş daha sonra fürûdan hareket edilerek usûl kaideleri belirlenmiştir İmam Şâfî işin başında er Risâle yi yazarak sonraki Şâfiî bilginlerini bu külfetten kurtarmıştır İmam Şâfii nin el Ümm adlı eseri ise Mısır da mezhep görüşlerini kapsayan bir fıkıh eseridir Onun ilmî ve edebî şahsiyeti yanında takvâsı olgun karakteri ve güzel ahlâkı da zikredilmesi gereken hususlardandır Kendisine Sıffın meselesi sorulunca şu anlamlı cevabı vermişti Ömer b Abdülazîz e Sıffîn da ölenler sorulunca o Allah ın elimi bulaşmaktan koruduğu kanlardır demişti Şimdi ben de dilimi bu kana bulaştırmak istemiyorum Öğrencileri onun hakkında Şafiî Hz leri bir âyeti tefsir etmeye başlayınca sanki o âyetin indirilişini görmüş gibi büyük bir vukufla konuşurdu derler

Hicrî 150 Miladî 767 yılında Filistin in Gazze şehrinde doğdu Babası İdris bir iş için Gazze ye gitmiş orada iken vefat etmişti Dedelerinden biri olan Şafiî İbn es Sâib e nisbeten Şafiî olarak bilinir Soyu Kureyş kabilesinden Abd i Menâf ta Hz Peygamber in soyuyla birleşir Henüz küçük yaşta iken babasını kaybeder Fakir bir şekilde yaşayan annesi oğlunu alıp Mekke ye gitmeğe karar verir Mekke de daha küçük yaşta kendisini ilme veren İmam Şafiî yedi yaşında Kur ân ı Kerim i on yaşında da İmam Mâlik in el Muvatta adlı hadis kitabını ezberlemiş ve on beş yaşına geldiğinde fetva verebilecek bir seviyeye ulaşmıştı Bundan sonra yirmi yıla yakın bir süre çölde Huzeyl kabilesi içinde yaşayarak fasih Arapça yı ve câhiliye şiirlerini öğrendi Hatta Asmaî onun hakkında Huzayl in şiirlerini Kureyş ten Muhammed b İdris denen bir genç ile düzelttim demiştir Böylece edip ve Arapçada söz sahibi olmuştur Akabinde birçok alimden hadis okudu Mekke valisinin bir tavsiye mektubu ile Medine ye gitti Burada İmam Mâlik e el Muvatta adlı eserinin tamamını arzetti Daha sonra tamamen fıkha yönelerek İmam Mâlik ten Hicaz fıkhını öğrendi Şafiî nin eşsiz kavrayış ve üstün zekâsını müşahede eden İmam Mâlik ona şu anlamlı tavsiyede bulundu Muhammed Allah tan kork günahtan sakın çünkü ben senin büyük bir şahsiyet olacağını ümid ediyorum Gönlüne Allah ın koymuş olduğu bu nuru günahla söndürme Medine de İmam Mâlik ten fıkıh ve hadis ilmi aldı Süfyan b Uyeyne den Fudayl b İyâz ve amcası Muhammed b Şâfi ve diğerlerinden hadis rivayet etti İmam Şâfiî bu arada çalışmak zorunda olduğu için bir süre Yemen e gitti Yemen kâdısı Mus ab b Abdillah el Kureşî orada kendisine resmî bir iş bulmuştu Bu arada Halîfe Hârun er Raşîd Hz Ali taraftarlarının bir harekâtından korkuyordu Yemen tarafından yakalanıp getirilen Şiîler arasında Şiî olmadığı halde Şâfiî de Medîne de Halîfe nin huzuruna çıkarıldı Suçsuzluğu anlaşılınca Halife onu serbest bıraktırdı ve maddî yardımda