Elazığ Müzik Kültürü 1 2

Elazığ Harput Müziği deyim yerinde ise tam bir Türk Müziği Harmanı dır Öyle ki Türk Müziği nin ana damarlarını belirleyen eser çeşitleri Elazığ Harput Havaları içerisinde de mevcuttur Hem de hatırı sayılır nitelik ve nicelikte Şarkı Türkü Hoyrat Gazel Nağmeleri sade güzel Türk Müziği sever isen Bir de bir gün Harput a gel Yukarıdaki dörtlüğüm bu fikri biraz daha açıklıyor sanırım Yöre havalarının ülkemiz müzik kültürü içerisindeki önem ve değerine gelince zaten ulusal ve yöresel birçok sanatçı ve araştırmacının uzun yıllar ötesinden günümüze uzanan bilimsel yazı ve yorumları bu durumu çok açık olarak tespit ve teslim etmiştir Hakikaten ritmik hoyratları mayası divanı şirvanı peşrevi çalgıları gazelleri çaydaçırası versağı müstezatı muhalifi tecnisi oyun havaları tasavvuf eserleri ile Elazığ Yöresi ülkemiz müzik kültürünün en önemli ve en özgün kalelerinden biridir Evvelce Salih Turhan la beraber yazdığımız ve Elazığ Belediye since 2009 yılı şubat ayında bastırılan Elazığ Harput Havaları külliyat kitabımızda yöreye ait toplam 335 eserin notası ve standart güftesi yer almıştı Fakat yöre müziği hem nağme hem de güfte yönünden çok dinamik ve canlıdır Mahalli Sanatçıların bu alanda sanki dokunulmazlığı vardır Aynı hoyratı gazeli ve türküyü her sanatçı kendine göre yorumlar ve kendi seçtiği mani ve sözlerle icra eder Bu nedenle de bazen aynı ezgiyi değişik sanatçıların yorumu ile ayrı ayrı notaya almak zorunda kalmışızıdır Gerçi yorumların tümünü notaya almak mümkün değil ise de sözlerin tümünü metin olarak kitaplara almak mümkündür Kitap mahalli sanatçıların kendine has bu özgün hallerine ve Elazığ da mahalli musıkî yaşantısının geçmişine ışık tutmak amacıyla iki cilt olarak hazırlanmıştır İkinci cilt tamamen mahalli sanatçıların sanatsal ağırlıklı hayat öyküleri hatıraları ile arşiv fotoğraflarına ayrılmıştır Bu hayat öyküleri içerisinde Harput un hakikaten o büyüleyen musıkîsi ve folkloru hakkında çok ilginç değişik ve heyecan verici bilgiler mevcuttur Kısaca ikinci ciltte son yüzelli yıllık bir dönemde yaşamış yüzlerce mahalli ses ve saz sanatçısı ile bazı ilgili kültürel şahsiyetlerin sanatsal yaşamları incelenmiş değişik araştırma konuları çok sayıda eski düğün meşk ve konser fotoğrafı ile içerik desteklenmiştir Birinci ciltte ise genel Elazığ müzik kültürü bilgileri yanında yöre ezgilerinin tümünün yaşayan tam ve en doğru güftelerini bulacaksınız Sanatçıların okuyuşlarından derlenen ve binlerce ses kaydından ve mevcut yazılı kaynaklardan kıyaslamalı olarak doğrulanan güftelerin kıta ve manilerinin karşısında çoğu zaman okuyucularının ismi de belirtilmiştir Ayrıca eser başlıklarının hemen altında kronolojik sıraya göre eserin kayda değer güfte derleyicileri kaynak kişileri ve makam ve usûl bilgileri verilmiştir Sayfa altlarında ise ezginin önemi özellikleri vs hakkında gerekli açıklama ve notları bulacaksınız Bu açıklama ve notların sizleri bazen Elazığ Harput Havaları konusunda çok çarpıcı ayrıntılara ulaştıracağını rahatlıkla söyleyebilirim Birinci ciltte toplam 339 adet Elazığ ezgisine yer verilmiştir Bunlardan 294 adedi sözlü 45 i ise oyun havası ve saz eseridir Sözlü olanların 189 u türkü 44 ü hoyrat ve uzun hava 14 ü gazel ve 47 si ise tasavvuf eseridir İlave olarak 10 adet yöresel beste 41 adet yakın bölge türküsü 15 adet klasik gazel ve bazı ulusal kahramanlık türkülerimizin güftesi de yine bu ciltte yer almaktadır Elazığ Harput Müziği nin Tarihi Gelişimi nden Yeni Derlenmiş Türkü Hikâyeleri ne Harput ta Kürsübaşı Geleneği nden Harput Gazellerinin Türkçe Anlamı na Harput Müziği Form Tanımları ndan Harput Müziği nde Şiirler e Elazığ ın Ünlü Türküleri Listesi nden Örnek Harput Fasılları Listeleri ne Elaziz Halkevi 1936 Notalı Derleme Listesi nden İshak Sunguroğlu nun Notalı Derleme Listesi ne TRT Repertuarındaki Elazığ Ezgileri Listesi nden nden Elazığ Harput Müziği Hakkında Kitaplar a Elazığ Meşklerindeki Türk Sanat Müziği Fasıl Listeleri nden Elazığ Tarih ve Coğrafya Bilgileri ne ve Gakgoş un Tanımı na kadar onlarca konu başlıklı bilgi belge ve fotoğraf da birinci cildin diğer içeriğini oluşturmaktadır Çalan söyleyen yöneten araştıran derleyen notalayan ve özetle uzun yıllar kaynağından yetişen bir kültür gönüllüsü olarak Harput Elazığ Müzik Kültürü üzerine yeni doğru ve güncel kitaplar yazılması ihtiyacını görmek benim için elbette zor değildi O halde Kültürel bir uğraşı olarak işe başladım Zaman içinde uzmanlaştım Üzerime görev düştüğünü anladım Bu kitap böyle çıktı ortaya diyorum Hazırladığım bu kitapta da yazarı bulunduğum Elazığ Harput Havaları kitabında olduğu gibi mevcut yayınlara oranla tam iki kat daha fazla Elazığ Türküsü yer almaktadır Sonuç olarak 25 yıllık bir araştırma sonucu 165 adedi tarafımızca ilk defa derlenip kayıtlara geçirilmiş toplam 340 eserlik Elazığ Havaları Güldestesi nin güfte metin ve inceleme bilgileriyle onları nakış nakış işleyip günümüze ulaştıran mahalli sanatçıların hayat öyküleri ve hatıralarını kapsayan genel bir Elazığ Müzik Kültürü kitabından bahsediyorum Faydalı olması dileği ile Şemsettin TAŞBİLEK Yük Müh Araştırmacı Sanatçı