Emeğin Prokrustes Yatağı — Mihrican Zorlu Günok

Kapitalist ve kapitalizm öncesi üretim tarzlarına içkin üretim ilişkilerinin sorunsuz bir şekilde yürütülmesini sağlayan en önemli araçlardan birisi emek denetimi uygulamalarıdır Emek denetimi kapitalist sınıf tarafından işçi sınıfı mücadelelerine karşı kullanılan bir yönetim stratejisidir Emek denetim aygıtlarının gelişim ve değişim süreçlerine yön veren temel etken de işçi sınıfı mücadelesidir Bu bağlamda çeşitli emek denetim araçlarından bahsetmek mümkündür Emek denetimine ve bir bütün olarak işletme yönetimine dair fikirlere ve uygulamalara yön veren işletme yönetim teorileri bunlardan birisidir F W Taylor ın 1800 lü yılların sonuna doğru esaslarını oluşturduğu Bilimsel Yönetim Yaklaşımı nın Taylorizm ilk örneğini teşkil ettiği ve sonrasında birtakım bilimsel araştırmaların sonucunda ortaya konulan ilkelere göre oluşturulan diğer yönetim teorileri işletme yöneticilerine bu konuda yol göstermektedir Öte yandan işçi mücadelesi ve emek denetimi arasındaki ilişki tarihsel bir düzlem üzerinden takip edilebilir Örneğin Bilimsel Yönetim Yaklaşımı 19 yüzyılın sonuna doğru büyüyüp güçlenen Amerikan işçi sınıfı mücadelelerinin İnsan İlişkileri Yaklaşımı işçi sınıfı tarafından Bilimsel Yönetim uygulamalarına yöneltilen tepkinin ve Birinci Dünya Savaşı ile 1929 Ekonomik Bunalımı nın sonucu olarak ABD ve Avrupa da ortaya çıkan huzursuzluğun Toplam Kalite Yönetimi Yaklaşımı ise Neo Taylorist Japon Yönetim Yaklaşımı fordist üretim ve yönetim rejiminin yarattığı yıkımdan dolayı 1960 lı yılların sonuna doğru tüm dünyayı baştan başa saran grevlerin kitlesel eylemlerin ortaya çıkardığı yaklaşımlardır Benzer bir düzlem Batı ülkelerinde olduğu gibi belirgin nitelikler sergilemese de Türkiye örneği üzerinden de tanımlanabilir Bu anlamda özellikle 90 lar sonrasında yaygınlaşan Toplam Kalite Yönetimi uygulamalarının 70 li yılların sonlarına doğru güç kazanan 12 Eylül 1980 darbesiyle engellenen ve 80 li yılların sonuna doğru tekrar canlanan işçi sınıfı mücadelelerine karşı sermaye sınıfı tarafından getirilmiş bir cevap olduğu düşünülebilir Bu çalışmada amaçlanan emek denetimi ve işçi mücadelesi arasında kurulan ilişkiye dair kuramsal bir çerçeve çizmek ve bu çerçevenin Türkiye koşullarında ne şekilde oluştuğunu ortaya koymaktır Mücadele denetim ilişkisinin kolektif işçi sınıfı hareketlerinin yanı sıra daha mikro bir boyutta ve makro boyuta ek olarak işletmeler düzeyinde ne şekilde gerçekleştiğini ve geliştiğini göstermek amacıyla da bir saha çalışması yapılmış ve bu saha çalışmasının bulguları metne eklenmiştir

Kapitalist ve kapitalizm öncesi üretim tarzlarına içkin üretim ilişkilerinin sorunsuz bir şekilde yürütülmesini sağlayan en önemli araçlardan birisi emek denetimi uygulamalarıdır Emek denetimi kapitalist sınıf tarafından işçi sınıfı mücadelelerine karşı kullanılan bir yönetim stratejisidir Emek denetim aygıtlarının gelişim ve değişim süreçlerine yön veren temel etken de işçi sınıfı mücadelesidir Bu bağlamda çeşitli emek denetim araçlarından bahsetmek mümkündür Emek denetimine ve bir bütün olarak işletme yönetimine dair fikirlere ve uygulamalara yön veren işletme yönetim teorileri bunlardan birisidir F W Taylor ın 1800 lü yılların sonuna doğru esaslarını oluşturduğu Bilimsel Yönetim Yaklaşımı nın Taylorizm ilk örneğini teşkil ettiği ve sonrasında birtakım bilimsel araştırmaların sonucunda ortaya konulan ilkelere göre oluşturulan diğer yönetim teorileri işletme yöneticilerine bu konuda yol göstermektedir Öte yandan işçi mücadelesi ve emek denetimi arasındaki ilişki tarihsel bir düzlem üzerinden takip edilebilir Örneğin Bilimsel Yönetim Yaklaşımı 19 yüzyılın sonuna doğru büyüyüp güçlenen Amerikan işçi sınıfı mücadelelerinin İnsan İlişkileri Yaklaşımı işçi sınıfı tarafından Bilimsel Yönetim uygulamalarına yöneltilen tepkinin ve Birinci Dünya Savaşı ile 1929 Ekonomik Bunalımı nın sonucu olarak ABD ve Avrupa da ortaya çıkan huzursuzluğun Toplam Kalite Yönetimi Yaklaşımı ise Neo Taylorist Japon Yönetim Yaklaşımı fordist üretim ve yönetim rejiminin yarattığı yıkımdan dolayı 1960 lı yılların sonuna doğru tüm dünyayı baştan başa saran grevlerin kitlesel eylemlerin ortaya çıkardığı yaklaşımlardır Benzer bir düzlem Batı ülkelerinde olduğu gibi belirgin nitelikler sergilemese de Türkiye örneği üzerinden de tanımlanabilir Bu anlamda özellikle 90 lar sonrasında yaygınlaşan Toplam Kalite Yönetimi uygulamalarının 70 li yılların sonlarına doğru güç kazanan 12 Eylül 1980 darbesiyle engellenen ve 80 li yılların sonuna doğru tekrar canlanan işçi sınıfı mücadelelerine karşı sermaye sınıfı tarafından getirilmiş bir cevap olduğu düşünülebilir Bu çalışmada amaçlanan emek denetimi ve işçi mücadelesi arasında kurulan ilişkiye dair kuramsal bir çerçeve çizmek ve bu çerçevenin Türkiye koşullarında ne şekilde oluştuğunu ortaya koymaktır Mücadele denetim ilişkisinin kolektif işçi sınıfı hareketlerinin yanı sıra daha mikro bir boyutta ve makro boyuta ek olarak işletmeler düzeyinde ne şekilde gerçekleştiğini ve geliştiğini göstermek amacıyla da bir saha çalışması yapılmış ve bu saha çalışmasının bulguları metne eklenmiştir

Kapitalist ve kapitalizm öncesi üretim tarzlarına içkin üretim ilişkilerinin sorunsuz bir şekilde yürütülmesini sağlayan en önemli araçlardan birisi emek denetimi uygulamalarıdır Emek denetimi kapitalist sınıf tarafından işçi sınıfı mücadelelerine karşı kullanılan bir yönetim stratejisidir Emek denetim aygıtlarının gelişim ve değişim süreçlerine yön veren temel etken de işçi sınıfı mücadelesidir Bu bağlamda çeşitli emek denetim araçlarından bahsetmek mümkündür Emek denetimine ve bir bütün olarak işletme yönetimine dair fikirlere ve uygulamalara yön veren işletme yönetim teorileri bunlardan birisidir F W Taylor ın 1800 lü yılların sonuna doğru esaslarını oluşturduğu Bilimsel Yönetim Yaklaşımı nın Taylorizm ilk örneğini teşkil ettiği ve sonrasında birtakım bilimsel araştırmaların sonucunda ortaya konulan ilkelere göre oluşturulan diğer yönetim teorileri işletme yöneticilerine bu konuda yol göstermektedir Öte yandan işçi mücadelesi ve emek denetimi arasındaki ilişki tarihsel bir düzlem üzerinden takip edilebilir Örneğin Bilimsel Yönetim Yaklaşımı 19 yüzyılın sonuna doğru büyüyüp güçlenen Amerikan işçi sınıfı mücadelelerinin İnsan İlişkileri Yaklaşımı işçi sınıfı tarafından Bilimsel Yönetim uygulamalarına yöneltilen tepkinin ve Birinci Dünya Savaşı ile 1929 Ekonomik Bunalımı nın sonucu olarak ABD ve Avrupa da ortaya çıkan huzursuzluğun Toplam Kalite Yönetimi Yaklaşımı ise Neo Taylorist Japon Yönetim Yaklaşımı fordist üretim ve yönetim rejiminin yarattığı yıkımdan dolayı 1960 lı yılların sonuna doğru tüm dünyayı baştan başa saran grevlerin kitlesel eylemlerin ortaya çıkardığı yaklaşımlardır Benzer bir düzlem Batı ülkelerinde olduğu gibi belirgin nitelikler sergilemese de Türkiye örneği üzerinden de tanımlanabilir Bu anlamda özellikle 90 lar sonrasında yaygınlaşan Toplam Kalite Yönetimi uygulamalarının 70 li yılların sonlarına doğru güç kazanan 12 Eylül 1980 darbesiyle engellenen ve 80 li yılların sonuna doğru tekrar canlanan işçi sınıfı mücadelelerine karşı sermaye sınıfı tarafından getirilmiş bir cevap olduğu düşünülebilir Bu çalışmada amaçlanan emek denetimi ve işçi mücadelesi arasında kurulan ilişkiye dair kuramsal bir çerçeve çizmek ve bu çerçevenin Türkiye koşullarında ne şekilde oluştuğunu ortaya koymaktır Mücadele denetim ilişkisinin kolektif işçi sınıfı hareketlerinin yanı sıra daha mikro bir boyutta ve makro boyuta ek olarak işletmeler düzeyinde ne şekilde gerçekleştiğini ve geliştiğini göstermek amacıyla da bir saha çalışması yapılmış ve bu saha çalışmasının bulguları metne eklenmiştir

Kapitalist ve kapitalizm öncesi üretim tarzlarına içkin üretim ilişkilerinin sorunsuz bir şekilde yürütülmesini sağlayan en önemli araçlardan birisi emek denetimi uygulamalarıdır Emek denetimi kapitalist sınıf tarafından işçi sınıfı mücadelelerine karşı kullanılan bir yönetim stratejisidir Emek denetim aygıtlarının gelişim ve değişim süreçlerine yön veren temel etken de işçi sınıfı mücadelesidir Bu bağlamda çeşitli emek denetim araçlarından bahsetmek mümkündür Emek denetimine ve bir bütün olarak işletme yönetimine dair fikirlere ve uygulamalara yön veren işletme yönetim teorileri bunlardan birisidir F W Taylor ın 1800 lü yılların sonuna doğru esaslarını oluşturduğu Bilimsel Yönetim Yaklaşımı nın Taylorizm ilk örneğini teşkil ettiği ve sonrasında birtakım bilimsel araştırmaların sonucunda ortaya konulan ilkelere göre oluşturulan diğer yönetim teorileri işletme yöneticilerine bu konuda yol göstermektedir Öte yandan işçi mücadelesi ve emek denetimi arasındaki ilişki tarihsel bir düzlem üzerinden takip edilebilir Örneğin Bilimsel Yönetim Yaklaşımı 19 yüzyılın sonuna doğru büyüyüp güçlenen Amerikan işçi sınıfı mücadelelerinin İnsan İlişkileri Yaklaşımı işçi sınıfı tarafından Bilimsel Yönetim uygulamalarına yöneltilen tepkinin ve Birinci Dünya Savaşı ile 1929 Ekonomik Bunalımı nın sonucu olarak ABD ve Avrupa da ortaya çıkan huzursuzluğun Toplam Kalite Yönetimi Yaklaşımı ise Neo Taylorist Japon Yönetim Yaklaşımı fordist üretim ve yönetim rejiminin yarattığı yıkımdan dolayı 1960 lı yılların sonuna doğru tüm dünyayı baştan başa saran grevlerin kitlesel eylemlerin ortaya çıkardığı yaklaşımlardır Benzer bir düzlem Batı ülkelerinde olduğu gibi belirgin nitelikler sergilemese de Türkiye örneği üzerinden de tanımlanabilir Bu anlamda özellikle 90 lar sonrasında yaygınlaşan Toplam Kalite Yönetimi uygulamalarının 70 li yılların sonlarına doğru güç kazanan 12 Eylül 1980 darbesiyle engellenen ve 80 li yılların sonuna doğru tekrar canlanan işçi sınıfı mücadelelerine karşı sermaye sınıfı tarafından getirilmiş bir cevap olduğu düşünülebilir Bu çalışmada amaçlanan emek denetimi ve işçi mücadelesi arasında kurulan ilişkiye dair kuramsal bir çerçeve çizmek ve bu çerçevenin Türkiye koşullarında ne şekilde oluştuğunu ortaya koymaktır Mücadele denetim ilişkisinin kolektif işçi sınıfı hareketlerinin yanı sıra daha mikro bir boyutta ve makro boyuta ek olarak işletmeler düzeyinde ne şekilde gerçekleştiğini ve geliştiğini göstermek amacıyla da bir saha çalışması yapılmış ve bu saha çalışmasının bulguları metne eklenmiştir

Kapitalist ve kapitalizm öncesi üretim tarzlarına içkin üretim ilişkilerinin sorunsuz bir şekilde yürütülmesini sağlayan en önemli araçlardan birisi emek denetimi uygulamalarıdır Emek denetimi kapitalist sınıf tarafından işçi sınıfı mücadelelerine karşı kullanılan bir yönetim stratejisidir Emek denetim aygıtlarının gelişim ve değişim süreçlerine yön veren temel etken de işçi sınıfı mücadelesidir Bu bağlamda çeşitli emek denetim araçlarından bahsetmek mümkündür Emek denetimine ve bir bütün olarak işletme yönetimine dair fikirlere ve uygulamalara yön veren işletme yönetim teorileri bunlardan birisidir F W Taylor ın 1800 lü yılların sonuna doğru esaslarını oluşturduğu Bilimsel Yönetim Yaklaşımı nın Taylorizm ilk örneğini teşkil ettiği ve sonrasında birtakım bilimsel araştırmaların sonucunda ortaya konulan ilkelere göre oluşturulan diğer yönetim teorileri işletme yöneticilerine bu konuda yol göstermektedir Öte yandan işçi mücadelesi ve emek denetimi arasındaki ilişki tarihsel bir düzlem üzerinden takip edilebilir Örneğin Bilimsel Yönetim Yaklaşımı 19 yüzyılın sonuna doğru büyüyüp güçlenen Amerikan işçi sınıfı mücadelelerinin İnsan İlişkileri Yaklaşımı işçi sınıfı tarafından Bilimsel Yönetim uygulamalarına yöneltilen tepkinin ve Birinci Dünya Savaşı ile 1929 Ekonomik Bunalımı nın sonucu olarak ABD ve Avrupa da ortaya çıkan huzursuzluğun Toplam Kalite Yönetimi Yaklaşımı ise Neo Taylorist Japon Yönetim Yaklaşımı fordist üretim ve yönetim rejiminin yarattığı yıkımdan dolayı 1960 lı yılların sonuna doğru tüm dünyayı baştan başa saran grevlerin kitlesel eylemlerin ortaya çıkardığı yaklaşımlardır Benzer bir düzlem Batı ülkelerinde olduğu gibi belirgin nitelikler sergilemese de Türkiye örneği üzerinden de tanımlanabilir Bu anlamda özellikle 90 lar sonrasında yaygınlaşan Toplam Kalite Yönetimi uygulamalarının 70 li yılların sonlarına doğru güç kazanan 12 Eylül 1980 darbesiyle engellenen ve 80 li yılların sonuna doğru tekrar canlanan işçi sınıfı mücadelelerine karşı sermaye sınıfı tarafından getirilmiş bir cevap olduğu düşünülebilir Bu çalışmada amaçlanan emek denetimi ve işçi mücadelesi arasında kurulan ilişkiye dair kuramsal bir çerçeve çizmek ve bu çerçevenin Türkiye koşullarında ne şekilde oluştuğunu ortaya koymaktır Mücadele denetim ilişkisinin kolektif işçi sınıfı hareketlerinin yanı sıra daha mikro bir boyutta ve makro boyuta ek olarak işletmeler düzeyinde ne şekilde gerçekleştiğini ve geliştiğini göstermek amacıyla da bir saha çalışması yapılmış ve bu saha çalışmasının bulguları metne eklenmiştir

Kapitalist ve kapitalizm öncesi üretim tarzlarına içkin üretim ilişkilerinin sorunsuz bir şekilde yürütülmesini sağlayan en önemli araçlardan birisi emek denetimi uygulamalarıdır Emek denetimi kapitalist sınıf tarafından işçi sınıfı mücadelelerine karşı kullanılan bir yönetim stratejisidir Emek denetim aygıtlarının gelişim ve değişim süreçlerine yön veren temel etken de işçi sınıfı mücadelesidir Bu bağlamda çeşitli emek denetim araçlarından bahsetmek mümkündür Emek denetimine ve bir bütün olarak işletme yönetimine dair fikirlere ve uygulamalara yön veren işletme yönetim teorileri bunlardan birisidir F W Taylor ın 1800 lü yılların sonuna doğru esaslarını oluşturduğu Bilimsel Yönetim Yaklaşımı nın Taylorizm ilk örneğini teşkil ettiği ve sonrasında birtakım bilimsel araştırmaların sonucunda ortaya konulan ilkelere göre oluşturulan diğer yönetim teorileri işletme yöneticilerine bu konuda yol göstermektedir Öte yandan işçi mücadelesi ve emek denetimi arasındaki ilişki tarihsel bir düzlem üzerinden takip edilebilir Örneğin Bilimsel Yönetim Yaklaşımı 19 yüzyılın sonuna doğru büyüyüp güçlenen Amerikan işçi sınıfı mücadelelerinin İnsan İlişkileri Yaklaşımı işçi sınıfı tarafından Bilimsel Yönetim uygulamalarına yöneltilen tepkinin ve Birinci Dünya Savaşı ile 1929 Ekonomik Bunalımı nın sonucu olarak ABD ve Avrupa da ortaya çıkan huzursuzluğun Toplam Kalite Yönetimi Yaklaşımı ise Neo Taylorist Japon Yönetim Yaklaşımı fordist üretim ve yönetim rejiminin yarattığı yıkımdan dolayı 1960 lı yılların sonuna doğru tüm dünyayı baştan başa saran grevlerin kitlesel eylemlerin ortaya çıkardığı yaklaşımlardır Benzer bir düzlem Batı ülkelerinde olduğu gibi belirgin nitelikler sergilemese de Türkiye örneği üzerinden de tanımlanabilir Bu anlamda özellikle 90 lar sonrasında yaygınlaşan Toplam Kalite Yönetimi uygulamalarının 70 li yılların sonlarına doğru güç kazanan 12 Eylül 1980 darbesiyle engellenen ve 80 li yılların sonuna doğru tekrar canlanan işçi sınıfı mücadelelerine karşı sermaye sınıfı tarafından getirilmiş bir cevap olduğu düşünülebilir Bu çalışmada amaçlanan emek denetimi ve işçi mücadelesi arasında kurulan ilişkiye dair kuramsal bir çerçeve çizmek ve bu çerçevenin Türkiye koşullarında ne şekilde oluştuğunu ortaya koymaktır Mücadele denetim ilişkisinin kolektif işçi sınıfı hareketlerinin yanı sıra daha mikro bir boyutta ve makro boyuta ek olarak işletmeler düzeyinde ne şekilde gerçekleştiğini ve geliştiğini göstermek amacıyla da bir saha çalışması yapılmış ve bu saha çalışmasının bulguları metne eklenmiştir Tanıtım Bülteninden Kapak Tasarımı Can Kaya

Kapitalist ve kapitalizm öncesi üretim tarzlarına içkin üretim ilişkilerinin sorunsuz bir şekilde yürütülmesini sağlayan en önemli araçlardan birisi emek denetimi uygulamalarıdır Emek denetimi kapitalist sınıf tarafından işçi sınıfı mücadelelerine karşı kullanılan bir yönetim stratejisidir Emek denetim aygıtlarının gelişim ve değişim süreçlerine yön veren temel etken de işçi sınıfı mücadelesidir Bu bağlamda çeşitli emek denetim araçlarından bahsetmek mümkündür Emek denetimine ve bir bütün olarak işletme yönetimine dair fikirlere ve uygulamalara yön veren işletme yönetim teorileri bunlardan birisidir F W Taylor ın 1800 lü yılların sonuna doğru esaslarını oluşturduğu Bilimsel Yönetim Yaklaşımı nın Taylorizm ilk örneğini teşkil ettiği ve sonrasında birtakım bilimsel araştırmaların sonucunda ortaya konulan ilkelere göre oluşturulan diğer yönetim teorileri işletme yöneticilerine bu konuda yol göstermektedir Öte yandan işçi mücadelesi ve emek denetimi arasındaki ilişki tarihsel bir düzlem üzerinden takip edilebilir Örneğin Bilimsel Yönetim Yaklaşımı 19 yüzyılın sonuna doğru büyüyüp güçlenen Amerikan işçi sınıfı mücadelelerinin İnsan İlişkileri Yaklaşımı işçi sınıfı tarafından Bilimsel Yönetim uygulamalarına yöneltilen tepkinin ve Birinci Dünya Savaşı ile 1929 Ekonomik Bunalımı nın sonucu olarak ABD ve Avrupa da ortaya çıkan huzursuzluğun Toplam Kalite Yönetimi Yaklaşımı ise Neo Taylorist Japon Yönetim Yaklaşımı fordist üretim ve yönetim rejiminin yarattığı yıkımdan dolayı 1960 lı yılların sonuna doğru tüm dünyayı baştan başa saran grevlerin kitlesel eylemlerin ortaya çıkardığı yaklaşımlardır Benzer bir düzlem Batı ülkelerinde olduğu gibi belirgin nitelikler sergilemese de Türkiye örneği üzerinden de tanımlanabilir Bu anlamda özellikle 90 lar sonrasında yaygınlaşan Toplam Kalite Yönetimi uygulamalarının 70 li yılların sonlarına doğru güç kazanan 12 Eylül 1980 darbesiyle engellenen ve 80 li yılların sonuna doğru tekrar canlanan işçi sınıfı mücade