Emek ve Tekelci Sermaye

Bağımsız Sosyal Bilimciler aydınlatmaya devam ediyor Korkut Boratav Erinç Yeldan Oktar Türel ve Galip Yalman ın da aralarında olduğu emekten yana sosyal bilimcilerden oluşan Bağımsız Sosyal Bilimciler önceki çalışmaları gibi bu kitapta da ekonomik ve sosyal gelişmeleri emekçiler açısından yorumluyor Bağımsız Sosyal Bilimciler in 17 yazar ve araştırmacının katkılarıyla hazırladığı bu kolektif ürün 2000 li yıllardaki son ekonomik bunalıma gidiş sürecinde ve bunalım yıllarında Türkiye de emeğin durumu na odaklanmaktadır Ekonomik ve siyasal olgular bu durum değerlendirmesinin arka planında yer almıştır On bölümden kurulu olan incelemenin birinci bölümü 2000 li yılların büyük durgunluk unu karakteristik çizgileriyle betimliyor İkinci bölümde küresel kriz in giderek küresel istihdam krizi ne dönüştüğü gözleminden yola çıkılarak istihdam yaratmayan büyüme ile güvencesiz enformal kayıtdışı çalışmanın Türkiye ye özgü süreçler olmadığına dikkat çekiliyor Üçüncü bölüm bunalım yıllarında Türkiye de verimlilik ve bölüşüm ilişkilerine ayrılmış bu bölümde Marksgil artık değer ve kâr oranlarının 1988 sonrasındaki seyri irdelenmiştir Dördüncü bölüm Türkiye nin çalışan kesimlerine ilişkin bir durum saptamasıdır Beşinci bölümde emeğin uluslararası hukuktaki konumundan yola çıkılarak Türkiye de çalışma hayatını düzenleyen mevzuat çalışanların sendikal hakları ve sendikalaşma düzeyine ilişkin gözlem ve değerlendirmeler sunulmaktadır Altıncı bölümde yer alan anlatı TEKEL işçilerinin Türkiye de işçi sınıfı hareketinin yeni bir yükselişini simgeleyen 2009 10 direnişi ve bunun öncülleri üzerine kurulmuştur 2000 li yılların giderek tarımda küçük üreticiliğin tasfiyesine ve tarım emekçilerinin yoksullaşmasına varacağı anlaşılan siyasal ve kurumsal düzenlemeleri Yedinci bölümde ele alınmaktadır Sekizinci bölümde 2000 li yıllarda uygulanmasına geçilen Sağlıkta Dönüşüm Programı nın eleştirel bir değerlendirmesi yapılmaktadır Dokuzuncu bölümde 2009 11 Türkiye sindeki makroekonomik gelişmeler ödemeler dengesi ve kamu maliyesi bağlamında gözden geçirilmiş 2008 9 daki hasıla ve istihdam kayıplarının büyüklüğü ile 2010 toparlanma sının kırılganlığı ve sürdürülemezliği vurgulanmıştır İncelemeyi sonuçlandırıcı paragraflar Onuncu bölümü oluşturmaktadır

Benim açımdan bu kitabı okumak sanırım Kapital in I cildinin milyonlarca okuyucusunun da yaşadıklarına bir ölçüde benzeyen duygusal bir deneyim oldu Yurttaşlarım olan kadın ve erkeklerin büyük çoğunluğu kadar onların dünyanın diğer yerlerindeki muadillerinin de çalışma hayatlarında karşılaşmak zorunda kaldıkları keder verici dehşetli kalp kırıcı yöntemler bilincime eziyet verici ve unutulmaz biçimlerde nakşoldular Hepsi de etkinlik ve üretkenlik adına gerçekleştirilen ama aslında büyük Sermaye tanrısının daha kesinlikli bir zaferi uğruna onların çektiği eziyetleri daha da ağırlaştırmayı hedefleyen yol ve araçlar için gündelik olarak sarf edilen bütün bu yetenek ve enerji miktarını düşündüğüm zamansa insanlığın böyle canavarca bir sistemi yaratabilme yeteneğine duyduğum hayreti aşabilen yegâne şey onun insan soyunun iyiliğini ve mutluluğunu böylesine açıkça tahrip eden bir düzenlemenin sürüp gitmesini hoş görme konusunda sergilediği arzu karşısında duyduğum şaşkınlıktır Eğer bu çabanın kendisi ya da yalnızca yarısı çalışmayı aslında tam da olabileceği gibi yaşama sevincini artıran yaratıcı bir faaliyet haline getirmek üzere harcanmış olsaydı dünya nasıl da harikulade bir yer olurdu Ama öncelikle kapitalizmin aslında ne olduğu ve onun görünürde sahip olduğu gereklilik ve kaçınılmazlıkların neden aslında sadece küçük bir azınlığın çıplak öz çıkarlarını gizlemeye yarayan ideolojik incir yapraklarından ibaret oldukları konusunda yaygın bir popüler kavrayışın yaratılması gereklidir Bu kitabın bu son derece gerekli aydınlanma açısından yaşamsal bir katkıda bulunabileceğinden eminim Paul Sweezy