En Nef u l Mu Avvel Telhis ve Mutavvel Tercümesi 2 Cilt Takım — Efendi Abdünnafi İffet

Abdülkâhir el Cürcânî nin ö 471 1079 Delâilü l İ câz ve Esrâru l Belâga adlı eserleri ve Zemehşerî nin ö 538 1143 büyük ölçüde bu iki eserden beslenerek kaleme aldığı el Keşşâf adlı tefsiriyle olgunlaştığı kabul edilen belagat ilmi Fahreddîn er Râzî nin ö 606 1209 Nihâyetü l Îcâz ıyla birlikte sistemleşme yolunda önemli bir adım atmıştır Ebû Ya kûb es Sekkâkî nin ö 626 1229 Miftâhu l Ulûm u ve özellikle bu eserin belagat ilmine tahsis edilen üçüncü bölümü ise ilim çevrelerinde büyük bir ilgiye mazhar olarak belâgat çalışmalarının sonraki dönemlerdeki rotasını belirlemiştir Eser pek çok müellif tarafından şerh ıslah tağyîr ihtisar vb çalışmalara konu edilmiştir Bedrüddîn b Mâlik in ö 686 1287 el Misbâh fî İhtisâri l Miftâh ı Hatîb el Kazvînî nin ö 739 1338 Telhîsü l Miftâh ı ve Adududdîn el Îcî nin ö 756 1355 el Fevâidü l Gıyâsiyye adlı eseri Miftâhu l Ulûm üzerine yapılan ihtisar çalışmaları olarak dikkat çekmektedir Bu muhtasarlar içinden Kazvînî nin Telhîsü l Miftâh ı özellikle beğenilmiş ve asırlar boyunca belâgat öğretiminin başucu kaynaklarından biri olduğu gibi onlarca şerhe konu edilmiştir Teftâzânî nin el Mutavvel i de bu muhtasar üzerine yazılan en kıymetli şerh olarak ilim dünyasında genel kabul görmüştür Telhîsü l Miftâh ın Osmanlı döneminde yapılmış tam veya eksik bazı çevirilerine rastlanmasına rağmen Mutavvel i Türkçeye aktarmak son dönem Osmanlı âlim ve bürokratlarından Abdünnâfi İffet Efendi ye 18 Zilhicce 1308 25 Temmuz 1891 kısmet olmuştur en Nef u l Mu avvel fî Tercemeti t Telhîs ve l Mutavvel adlı bu eserde literal çeviriyle yetinilmeyip metnin Mutavvel haşiyeleri baştaolmak üzere yan kaynaklardan aktarılan bilgilerle ve zaman zaman mütercimin özgün katkılarıyla geliştirilmiş olması çalışmanın değerini ayrıca artırmış ve eser dönemin ilim ehli tarafından takdirle karşılanmıştır Birinci cildi 1289 da Bosna Vilayet Matbaası nda ikinci cildi 1290 da Matbaa i Âmire de basılan eser ayrıntılı dizinlerle beraber Prof Dr Mustafa Irmak tarafından hazırlanmıştır